درباره مجموعه داستان «مالیخولیای محبوب من» نوشته بهاره رهنما
این راوی حالش خوب است
فرشته احمدی
مجموعه داستان «مالیخولیای محبوب من» سومین کتاب بهاره رهنماست که نشر نگاه بهتازگی آن را روانه کتابفروشیها کرده. این مجموعه، هشت داستان دارد در ۱۰۴صفحه و از این داستانها سه نمایشنامه روی صحنه رفته است. راوی اولشخص هر هشت داستان در مقابل تعریف ابنسینا از عشق؛ مالیخولیای عارض بر روح، خود را رها کرده و اجازه داده تا در این مالیخولیا نفس بکشد، زندگی کند، غوطهور شود و گاه بمیرد. نصایح عاقلان و روانکاوان را پشتگوش انداخته و چسبیده به حال و هوایی که آن را دوست دارد. با همه دردی که میکشد و همه تلخی و غمی که در روایتهایش موج میزند، انتخابش را کرده. راه نجات او در راهحل سادهای نهفته که همه آن را میدانند؛ فراموش کن، بچسب به زندگیات، به آن بخشی که در پیشرو داری. اما راوی سرکش درست برعکس این دستورالعمل ساده و شدنی (شدنی از این حیث که بارهاوبارها امتحانش را پس داده) میچسبد به گذشته، به آن قسمتی که برای بقیه تمام شده اما برای او تمامشدنی نیست. داستانهای این مجموعه یادآور احساسات عاشقانهای هستند که نسل امروزیتر آنها را متعلق به داستانهای کهن میپندارد، به افسانهها که قدیمیبودنشان باعث جذابیتشان
میشود و شاید برایشان کمتر باورپذیر باشد این همه پافشاری بر احساسی که مدرنترهای امروزی طبق تعریفهای پزشکی و علمی، عمر معینی برایش در نظر گرفتهاند و بسیاری حتی پیش از تاریخ انقضا، فاتحهاش را میخوانند و میروند سروقت زندگیشان. اما احتمالا قدیمیترها به دیده نوستالژیک به حال خوب این راوی حسرت میخورند. زیرا به باورهای رایج وقعی ننهاده و زندگی را چیزی بیرون از دایره عواطفش نمیداند. معنای زندگی برای او ماندن در حال و هوای عشق است حتی هنگامی که سوژه، صحنه را ترک کرده زیرا برای او سوژه خود «عشق» است. «اردک زرد» داستان اول مجموعه و تنها داستانی است که از زاویه سومشخص و نزدیک به ذهن مرد قصه و به شکلی نمایشی روایت میشود. اما باز هم زن داستان است که در حال و هوایی هپروتی دل در گرو امیدهایی مینهد که باورش برای دیگران دشوار است. جغرافیای داستانها از محیط بسته خانه تا کافهای در بارسلون و دهکده دیلمک در طالقان و فانفاری (فانفار؟!) در جایی غریب، باعث رنگارنگی فضای آنها شده. زنها در موقعیتهای شغلی و اجتماعی مختلفی هستند اما روح غریبی فارغ از مرزهای جغرافیایی در تن همهشان حلول کرده؛ روحی که زندگیشان را از
مدار معلوم و آشکار خارج میکند و پرتابشان میکند به سرزمینی که دربارهاش زیاد گفته و شنیدهایم اما باز هم غریب مینماید. «عشق» حتی با توجه به تعریفهای جامعهشناسان، روانکاوان، فیلسوفان و... سرکشی آشکاری است در برابر نظم و مقررات حاکم بر جامعه و سرپیچی از احکامی است که روابط حاکم بر زندگی مدرن برای همه وجوه زندگی تعیین کرده. «عشق» سرککشیدن به فضای فارغالبالی است و تنفس در هوایی است که فرمولهای محاسبه نفع و زیان آن را نیالوده. به همین علت است که راوی این داستانها با وجود دردی که میکشد و با وجود بهت و حیرتی که بر کل زندگیاش سایه انداخته، شاید خودش هم نداند که چقدر حالش خوب است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.