|

«اکتشافات»؛ راهگشای گنج‌های پنهان

یوسف بهمن‌آبادی: موضوع اکتشاف به باور بسیاری از متخصصان، موتور محرکه بخش معدن و صنایع معدنی محسوب می‌شود و برای اینکه این حوزه ارزشمند، حرکت قابل‌توجهی در اقتصاد داشته باشد نیازمند اعمال روش‌های جهشی است. در حال حاضر، حدود 62‌درصد مساحت کشور (به‌جز مناطق مسکونی و محیط‌زیست)، هنوز مورد اکتشاف جدی قرار نگرفته است و درصورت اهتمام شایسته به این امر، میزان ذخایر معدنی کشور از میزان فعلی (40‌میلیاردتن قطعی) بسیار فراتر خواهد رفت. در این میان، وجود 68 نوع ماده معدنی در ایران اثبات شده که در آن، باارزش‌ترین فلزات شناخته‌شده دنیا مشاهده می‌شود که تاکنون تنها روی 20 نوع آن فرآوری صورت گرفته و در مورد 48 نوع دیگر کار قابل‌توجهی انجام نشده است. همین میزان ذخایر قطعی به گفته مسوولان، بیش از 700‌میلیارددلار ارزش اقتصادی دارد که با اجرای عملیات اکتشافی گسترده در نقاط مختلف کشور، بدون شک این ارزش به چندتریلیون‌دلار بالغ خواهد شد. بهره‌برداری صحیح از این ذخایر هم می‌تواند اقتصاد ایران را از وابستگی به یک محصول رهایی داده و کشور را از جنبه‌های مختلف نظیر ارزش تولید ناخالص داخلی، اشتغال، توسعه اقتصادی همه مناطق و نیز ارتقای فرهنگی و اجتماعی دگرگون سازد. دستیابی به این هدف نه‌تنها دور از دسترس نیست بلکه کاملا قابل حصول بوده و متخصصان امر نیز به آن اذعان دارند. به‌عنوان مثال، اگر برای سال آتی، اهتمام ویژه‌ای به بخش اکتشاف معادن صورت گیرد، نتیجه این خواهد شد که پس از یک‌سال، ذخایر جدیدی از مواد معدنی شناسایی شده و لاجرم سرمایه‌های کافی به سمت بهره‌برداری از معادن و ایجاد صنایع معدنی سوق خواهد یافت. اما دو نکته‌ای که توجه به آنها بیش از هر چیز ضروری می‌نماید، «اختصاص بودجه مناسب به حوزه اکتشاف معادن برای تهیه نقشه‌های بزرگ مقیاس زمین‌شناسی و اکتشافات اولیه» و نیز «تامین تجهیزات» است. همان‌گونه که می‌دانیم، اکتشافات اولیه هم امری پرریسک است و هم در قلمرو وظایف حاکمیتی دولت‌هاست بنابراین، نمی‌توان انتظار داشت بخش خصوصی داخلی یا خارجی در این حوزه حضور یابد. از این‌رو، نیاز است که ابتدا، سازمان‌های ذی‌ربط اطلاعات لازم درخصوص شناسایی دقیق کمربند‌های کانی‌زایی کشور را جمع‌آوری و سپس ادامه کار را به سرمایه‌گذاران علاقه‌مند معدنی بسپرند. با تعیین ذخایر جدید معدنی، امکان برنامه‌ریزی بهتر و تدوین استراتژی جامع‌تر برای توسعه بخش معدن و صنایع معدنی فراهم‌تر و تکلیف سرمایه‌گذاران و فعالان معدنی برای تامین مواد اولیه، مشخص‌تر می‌شود و انگیزه برای احداث صنایع معدنی بیشتر خواهد شد. شاید ضرورتی به تکرار این نکته نباشد که سرمایه‌گذاری در بخش معدن و صنایع معدنی - که اشتغالزاست - تا چه حد اهمیت دارد. زیرا علاوه بر اینکه کشور را از واردات میلیون‌هادلار محصولات فلزی نظیر فولاد بی‌نیاز می‌کند، با تولید این نوع محصولات در داخل، مشکل تامین مواد اولیه صنایع پایین‌دستی مرتفع شده و از خروج ارز جلوگیری خواهد شد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.