|

نگران نیستم

فریدون مجلسی . کارشناس روابط بین‌الملل

یکی از شرایط تفاهمنامه ژنو این بود که در یک‌سال بر اجرای متن توافق، نظارت و اعتمادسازی انجام شود تا حل نهایی مشکل به‌صورت پله‌پله نیز انجام شود. درواقع جدی‌بودن مذاکرات ژنو از آنجا آشکار است که اجرای مفاد آن از فردای امضای توافق آغاز شد. برنامه‌های نظارتی تنظیم و به اجرا درآمد، کارشناسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به ایران آمدند، ‌درهای بی‌اعتمادی روی سایت‌هایی - به گفته آنها - نگران‌کننده گشوده شد و اینک تیم کارشناسان ایرانی برای ادامه مذاکرات و پیمودن قدم‌های بعدی، عازم وین هستند. شیوه کار همین است. کارشناسان آگاه و باتجربه باید مسایل را حل‌وفصل کنند. با هر مرحله تفاهم می‌توان مذاکره را نهایی و امضای اسناد آن را به وزیران سپرد. انرژی هسته‌ای و مشکلات سیاسی اموری نیستند که در خیابان و با هیجان و شعار، بشود به آن پرداخت. من نگران مذاکرات کارشناسان نیستم. آنچه در ژنو حاصل شد از آنچه انتظار داشتم بسیار فراتر هم بود. جالب است که می‌بینم برخی ناکارشناسان چرتکه‌به‌دست، ناگهان به یاد منافع ملی افتاده و سطربه‌سطر تفاهمنامه را زیرورو کرده و کوچک‌ترین نکات را سبک و سنگین کرده‌اند و ایراد می‌گیرند که در اینجا کلاه سرمان رفته و در آنجا فلان زیان را می‌بینیم. نمی‌بینند که از این بیش، امکان نداشت و هرروز معطلی به معنی تداوم زیان‌های ویران‌کننده بود. اسراییل که از آغاز انتخاب‌شدن دولت روحانی، ملتهب شده بود، طبیعی است که از حاکمیت عقلانیت و اعتدال در ایران در هراس باشد. از تندروان تشکیلاتی و مامور و معذور نیز حیرت نمی‌کنم، که کارشان را به‌حساب همان بالارفتن از دیوار سفارت می‌گذارم. حیرت از صاحبان ادعاهای سیاسی و مدیریتی است که خود را چنین باخته‌اند. از دکتر منظرپور، دندانپزشک نسل‌های پیشین، کتاب خاطراتی مانده است که در لابه‌لای آن نکات بی‌نظیری آمده است. در جایی می‌گوید که چگونه در نوجوانی با بچه‌های محل تصمیم می‌گیرند فعالیت سیاسی کنند و به یک حزبی ملحق شوند. ‌پس از بحث‌هایی، حزب توده را برمی‌گزینند و مجری دستورات بالا می‌شوند. می‌گوید روزی پس از 28 مرداد خبر رسید که در دبیرستان البرز اعتصاب شده است و به ما دستور دادند که برای تقویت بچه‌های البرز از محله جنوبی خودمان به آنجا برویم و رفتیم. در خیابان نسبتا ‌پهن مقابل در البرز با جیپ یکی از پهلوان‌های رژیم حاکم مواجه شدیم که پرچم‌به‌دست با تهدید به ما نزدیک می‌شد و نعره می‌زد، پدر فلان‌ها، ‌مادر فلان‌ها، ‌و‌ای...‌ها، ادب داشته باشید و درستان را بخوانید! نمی‌دانم چرا یاد این داستان افتادم. شاید به دلیل واکنش‌های کسانی است که در تمام مدت برباد رفتن صدهامیلیارددلاری سرمایه نفتی این مردم در چند سال گذشته، هنگام پرداخت‌ها و دریافت‌های پاداش‌های صدمیلیونی از حساب حقوق ما حقوق‌بگیران تامین‌اجتماعی و... و در مقابل ده‌ها آسیب اقتصادی و اجتماعی سکوت کرده بودند و اکنون با دادن دشنام به ادب رهنمون می‌شوند. مدعیانی که صدایشان بسیار بلندتر و سازمان‌یافته‌تر از میزان آرایشان است، ‌باید به منافع ملی بیندیشند. برای صحبت‌کردن از حقوق خود باید به حقوق دیگران احترام گذاشت. گروگانگیری ناشی از التهابی مربوط به ثلث قرن پیش بود. تداوم اینگونه کارها فقط به اقویا، اجازه و بهانه قانون‌شکنی می‌دهد. قانون و حقوق برای حمایت از ضعیف در برابر قوی است. قوی همواره وسوسه می‌شود که از قانون و حق فراتر رود. وای به زمانی که ضعیف‌تر به جای پناه‌بردن به سپر قانون و حق، آن را بدرد و خودش را بی‌حفاظ کند. روزی ده‌هامیلیون دلار ما فقط به‌وسیله همسایگان از میدان‌های مشترک نفت و گاز ما ربوده می‌شود. بسیاری از این معترضان غیرتمدار با اعمالشان مسبب این ربایش‌ها هستند. اکنون که عربستان با ناسازگاری‌هایش، با به‌خارج‌فرستادن تندروان سلفی، به تصور رفع خطر از خود، جهان را هراسناک و از اتکای بیشتر به نفت خودش اندیشناک کرده است، ‌فرصتی پدید آمده که دنیای غرب نیز، مانند اندک موارد دیگری که قبل‌تر پیش آمد، به یاد بیاورد که به ایران نیازی متقابل دارد. اگر امتیازاتی بالاتر از آنچه انتظار می‌رفت داده‌اند به‌دلیل همین نیاز متقابل است. تندروان برای حفظ منافع خصوصی و بی‌ارزش نگذارند اقتصاد و اقتدار ناشی از توسعه و رفاه کشور بیش از این آسیب ببیند و این فرصت نیز بسوزد. تیمی برای مذاکره رفته است، به‌جای بحران‌سازی و شعارهای تخریبی ‌همسو با کسانی که منطقی چون راستگرایان حاکم بر اسراییل دارند، نباید بیش از این، آب به آسیاب آنان ریخته شود. ما هم باید مانند ترکیه، کره‌جنوبی و مالزی بتوانیم به آن جایگاه و با توجه به امکانات بالقوه بیشتر به فراتر از آنها برسیم. به‌شرط آنکه در مسیر عقلانیت و اعتدال به مردم و منافع ملی بیندیشیم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.