توافق «ژنو» در ترازوی حقوق بینالملل عمومی و اسلامی
حسن هادی . کارشناس وزارت خارجه
فضای پس از توافق، مخاطرهآمیز و حساس است، این توافق از منظر حقوق بینالملل کاملا بررسی شده و بدون نقص است. عقود و معاهدات بینالمللی را از جنبههای حقوقی میتوان دارای بارهای مختلفی دانست، یکی از آنها ضمانت اجرایی و احترام به مفاد آن عهدنامههاست. با کمی واقعبینی میتوان دریافت، نشستن بر سر میز مذاکره در ژنو با توجه به جمیع جهات برای کشور ما نه تنها لازم بود بلکه اجتنابناپذیر هم بود، بنابراین بدون در نظرگرفتن مفاد فنی و جزییات این توافق که روزها توسط کارشناسان بهطور تخصصی بررسی و در نهایت به اجماع و امضای ژنو منجر شد، یک معاهده الزامآور و متضمن شأن حقوقی و منزلت و آبروی بینالمللی ماست و همینطور بر اساس اسناد سازمان ملل و از منظر حقوق بینالملل عمومی نیز این توافق قابل بررسی است. کنوانسیون معاهده 1969 وین درخصوص معاهدات با حضور نمایندگان 110 کشور در 22 می1969 به امضا رسید و مبنایی شد برای نظارت و اجرای دقیق و حقوقی معاهدات و عهدنامههای چندجانبه بین کشورها. یکی از اساسیترین موضوعاتی که در مقدمه این کنوانسیون آمده است از منظر دیپلماسی تحسینبرانگیز است، در مقدمه به اصل حسن نیت، قاعده الزامآوربودن،
احترام به اصل حاکمیت دولتها، اصل تساوی حقوق ملتها و احترام به قواعد عرفی و در نهایت احترام به استقلال و اراده دولتها در پذیرفتن یا نپذیرفتن یک معاهده، اشاره شده. ما با برداشتن گام اول خود را در معرض سنجش جهانی گذاشتهایم و اکنون مهمترین وظیفه مسوولان کشور در این برهه حفاظت و صیانت از توافقنامه ژنو و برخورد قاطع با کارشکنانی است که قصد ممانعت و انسداد اجرای صحیح این توافقنامه را دارند. تاثیرات جهانی و منطقهای این توافق بر کسی پوشیده نیست، با این تحول موقعیت سیاسی و بینالمللی ایران تقویت شده، اهداف کشورهاییکه قصد داشتند منطقه را بیثبات و ناامن کنند، عقیم خواهد شد، کشورهای غربی چارهای جز پذیرفتن ایران بهعنوان یک قدرت برتر در صحنه بینالمللی بهویژه خاورمیانه ندارند و باید از این پس در برقراری صلح و امنیت بهویژه در منطقه خاورمیانه به او تکیه کنند. یقینا پس از این پیروزی بزرگ تحلیلها و سیاهنماییهایی از سوی جناحهای مختلف بهویژه افراطیون در رسانههای مختلف پخش شده و مفاد این توافقنامه را بهعنوان امتیازهای از دسترفته ملت به سر دکتر روحانی و تیم مذاکرهکننده هستهایاش خواهند کوفت! این موضوع راه
را برای انجام تعهدات دولت و برداشتن بیشایبه قدم نهایی قدری دشوار خواهد کرد، ولی باید آگاه بود، در قبال امتیازات دادهشده باز هم میتوان از فرصتهای پیشآمده در نتیجه این تعامل سازنده و ورود به فضای باز اقتصادی دنیا، در یک چرخه رقابتی، در سمت و سوی دیگر توفیقهای بیشتری کسب کرد. از طرفی تبلیغات مثبت در این زمینه کمک میکند مردم با اعتماد و دلگرمی بیشتر به دولت منتخب خود و با آرامش از سیاستهای متخذه حمایت همهجانبه خود را علنی کرده و از بروز جو بیاعتمادی و تحقیر جلوگیری کنند. آبروی کشور اسلامی و صلحدوست ما بسته به این موضوع مهم است که تا چه اندازه میتوانیم با اراده و اجماع بینالمللی همسو و همگام بوده و به توافق انجامگرفته طبق تعالیم دینمان پایبند باشیم. این تعهد بینالمللی، مسوولیت بسیار سنگینی را بر دوش مردان اجرایی کشور میگذارد که باید صداقت و توانمندی و صلحدوستی ملت ما را به بهترین شیوه پس از ششماه به دنیا نشان دهند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.