|

مذاکرات کارشناسی ایران و «۱+۵» امروز آغاز می‌شود

پیگیری توافق «ژنو» در «وین»

شرق، زینب اسماعیلی: از نیمه‌شبی که هفت وزیرخارجه در ژنو در مورد برنامه هسته‌ای ایران به توافق دست یافتند تاکنون بیش از 15روز گذشته، اما هنوز متن توافق، موضوع جنجال‌برانگیزی در ایران و کشورهای دیگر است. برخی تندروهای داخلی دست‌به‌دست تندروهای خارجی شده‌‌اند و این توافق را «جام زهر» دانستند، اما برخی دیگر توافق ژنو را متضمن اهداف ایران در راستای رفع نگرانی از برنامه هسته‌ای می‌دانند. با وجود ادامه این مناقشه کلامی، مذاکرات کارشناسی ایران و کشورهای 1+5 از امروز در وین آغاز می‌شود. اکنون نوبت کارشناسان فنی است که در مورد روند اجراشدن توافقنامه ژنو وارد گود شوند و زورآزمایی استدلال‌ها- البته این‌بار با ادبیاتی فنی‌تر- از سر گرفته شود. از روند رفع تحریم‌ها تا طراحی پله‌‌پله مراحل کار. «سید‌عباس ‌عراقچی»، مذاکره‌کننده ارشد هسته‌ای ایران خبر داده «کارشناسان تحریم و بانک مرکزی در مذاکرات امروز و فردا با 1+5» حضور دارند. دستیابی به سازوکار اجرایی توافق ژنو او در مورد مذاکرات کارشناسی که قرار است از امروز آغاز شود، توضیح داد که «روز دوشنبه جلسه‌ای در سطح کارشناسان فنی با این شش‌کشور و تیم تشکیلاتی «کاترین اشتون»، مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا داریم که در این جلسه روی سازوکارهای اجرایی توافق ژنو به بحث‌وبررسی خواهیم پرداخت. در واقع کار تیم کارشناسان فنی ما هنوز تمام نشده است و در تمام طول شش‌ماه آینده مدام جلساتی از این دست خواهد داشت تا به سازوکاری مطلوب برای اجرایی‌شدن توافق ژنو دست یابد. اولین ماحصل جلسات تیم کارشناسی تا ماه ژانویه سال 2014 میلادی به‌دست خواهد آمد و پس از ژانویه 2014 مجددا جلساتی در سطح خود وزیران امورخارجه و همان‌سطح اصلی برگزار خواهد شد. به هر حال تمامی تیم‌های وزارت امورخارجه تا یک‌سال آینده درگیر مساله هسته‌ای ایران هستند تا بتوانند برای دفاع از حق مسلم ایران تمام کوشش خود را انجام دهند.» بر اساس اعلام وزارت‌خارجه، کارشناسان فنی ایرانی شرکت‌کننده در این مذاکرات، از کارکنان بخش سیاسی و بین‌المللی وزارت امورخارجه هستند، همچنین در این جلسه تعدادی از نمایندگان و مدیران بانک مرکزی نیز حضور دارند تا روی بحث‌های تحریم بانکی کار کنند. از سازمان انرژی اتمی نیز نمایندگان و مدیرانی در این جلسه حضور خواهند داشت. این در حالی است که مهم‌ترین اقدام عملی بعد از توافق ژنو می‌تواند رفع تحریم‌ها علیه ایران باشد که وزرای‌خارجه اروپایی در این مذاکرات از روند گام‌به‌گام آن دفاع کرده‌اند. سخنگوی کاترین اشتون، رییس سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز در این زمینه گفت «در راستای اجرای توافق به دست‌آمده در ژنو میان ایران و 1+5، مقدمه‌چینی‌هایی برای اتخاذ تدابیر آتی (اتحادیه) اروپا در حال انجام است.»«مایکل مان» در گفت‌وگو با «الشرق‌الاوسط» ادامه داد: «روند تحرکات آتی (اتحادیه) اروپا در تعامل با این پرونده و نتایج مذاکراتی که در ژنو انجام شد، در راستای گزارشی است که اشتون در شانزدهم ماه جاری میلادی (25 آذر) در بروکسل به وزیران‌خارجه اتحادیه اروپا ارایه خواهد کرد.»در بند اول سند توافق ایران و کشورهای 1+5 ژنو، تاکید شده «این راه‌حل جامع متضمن یک برنامه غنی‌سازی با تعریف مشترک و محدودیت‌های عملی و اقدامات شفاف‌ساز به منظور تضمین ماهیت صلح‌آمیز برنامه هسته‌ای است. این راه‌حل جامع شامل یک فرآیند متقابل و قدم به قدم است و به رفع همه‌جانبه تمامی تحریم‌های شورای امنیت، تحریم‌های چندجانبه و تحریم‌های ملی مربوط به برنامه هسته‌ای ایران می‌انجامد.» اگرچه حمله به متن توافق ژنو در روزهای گذشته کم نبوده، اما نباید از نظر دور داشت که مذاکره‌کنندگان هر کشور از جمله آمریکا در اظهارنظرهای خود، اهداف سیاسی داخلی خود را مدنظر دارند. هدفی که می‌تواند منجر به انتشار متن «فکت شیت» آمریکایی شود اما قطعا برای جامعه ایرانی نمی‌تواند سندیت داشته باشد. توافق ژنو از سوی بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسراییل «اشتباهی تاریخی» لقب گرفته، تعبیری که می‌تواند ما را به این نتیجه برساند که آیا «اشتباه تاریخی» است یا «برد تاریخی». توافقنامه ژنو می‌تواند برای شش‌ماه ادعای جامعه جهانی در مورد نگرانی از برنامه هسته‌ای ایران و در عوض بخش‌هایی از تحریم‌های نفتی، بانکی، پتروشیمی، طلا و فلزات گرانبها را رفع کند. در حالی‌که توافق بر سر شرایط برنامه هسته‌‌ای ایران نیز مورد قبول مسوولان بالای نظام و نماینده سازمان انرژی اتمی در مذاکرات قرار گرفته ‌است. مذاکرات فنی ایران و نمایندگان 1+5 در حالی آغاز می‌شود که همزمان بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بازدید از تاسیسات آب‌سنگین اراک را به پایان رسانده، وارد وین مقر آژانس بین‌المللی انرژی اتمی شده‌اند. ایران و آژانس 20آبان برای بازدید از تاسیسات آب‌سنگین اراک و معدن گچین بندرعباس توافق کردند اما در این نوبت تنها بازدید از آب‌سنگین اراک انجام گرفت. کمالوندی، سخنگوی سازمان انرژی اتمی ایران درباره مذاکرات ایران و 1+5 در چارچوب توافق ژنو که قرار است امروز و فردا (18 و 19آذر) در وین برگزار شود، گفت: «این مذاکرات مربوط به چگونگی اجرای توافق ژنو است اما در بخش هسته‌ای توافق قطعا این مذاکرات با مباحث مطرح در مذاکرات ایران و آژانس تلاقی خواهد داشت.» --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- نیاز به حسن نیت و اعتماد محمدجواد ظریف، وزیر خارجه ایران: متعهد به بازسازی اعتماد هستیم و امیدواریم هر دو طرف روبه جلو حرکت کنیم. باید عدم اعتماد تاریخی را از بین ببریم و غرب هم باید بتواند اعتماد ملت ایران را کسب کند. معتقدم که رسیدن به یک توافق دایمی درباره برنامه هسته‌ای ایران امکان‌پذیر است اما این، نیاز به حسن نیت و اعتماد دارد. در توافق، برنامه غنی‌سازی ایران به رسمیت شناخته شده و این برنامه ادامه خواهد داشت. تعهد به راه‌حل نهایی کاترین اشتون، رییس سیاست خارجی اتحادیه اروپا: این توافق اولیه هست اما ما به‌عنوان راهی برای رسیدن به توافق نهایی به آن می‌نگریم. این موضع 1+5 است و ما شک نداریم که ایران هم همین را می‌خواهد و این گام مهمی است. این توافق راهی برای رسیدن به یک راه‌حل اساسی است. ما به تفاهم رسیدیم که دو طرف اقدامات اولیه‌ای را به مدت شش ماه انجام دهند. همین‌طور برای رسیدن به یک راه‌حل نهایی تعهد داریم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.