آپارتاید سیاه جایگزین آپارتاید سفید
تانیا تجلی
من کمونیست نیستم اما غیر از آنها هیچکس نفهمید که ما چه میگوییم. نلسون ماندلا ماندلا در کتاب «راه دشوار آزادی» مینویسد: همیشه کسانی وجود دارند که میگویند کمونیستها از ما استفاده کردند؛ اما چه کسی است که بگوید ما از کمونیستها استفاده نمیکنیم؟ ریوونیا؛ دادگاهی که آفریقایجنوبی را متحول کرد؛ در آوریل 1964 نلسون ماندلا و 10نفر از دیگر مخالفان برجسته در این دادگاه برای زندگیشان جنگیدند؛ ماندلا و دیگر رهبران اگرچه در دادگاهی در حومه ژوهانسبورگ به نام «دادگاه ریوونیا» به جرم خرابکاری و توطئه متهم شدند اما با این حال ماندلا در این دادگاه دفاعی از خود کرد که به یاد همگان ماند. او در کاخ دادگستری پرتوریا اعلام کرد: «ایدهآل من جامعهای آزاد و دموکراتیک است، من برای مردن آمادهام.» او همیشه تاکید میکرد که کمونیست نیست اما در عین حال تاکید میکرد که تحت تاثیر مارکس است. «امروز ایده جامعه بیطبقه برای من جذاب است، و من آن را در بخشهایی از کتاب مارکس خواندهام. نه ثروتمند و نه فقیر و هیچ بهرهبرداری هم وجود ندارد. این درست است و من پیش از این هم گفتهام که من تحتتاثیر اندیشه مارکس بودهام.» من همچنین
تحتتاثیر رهبران کشورهای مستقل نیز بودهام. اشخاصی همچون گاندی، نهرو و ناصر. همه ما شکلی از سوسیالیسم را که مردم را قادر سازد تا به کشورهای پیشرفته برسند و بر فقر شدید غلبه کنند را قبول داریم اما این به اینمعنا نیست که ما مارکسیست هستیم. وظیفه اصلی ما در حال حاضر حذف تبعیضنژادی و دستیابی به حقوق دموکراتیک براساس منشور آزادی است. من از خواندن ادبیات مارکسیستی و گفتوگو بامارکسیستها به این نتیجه رسیدهام که کمونیستها سیستم پارلمانی غرب را غیردموکراتیک و ارتجاعی میدانند. اما من این سیستم را ستایش میکنم.» کمونیستها همواره نقش فعالی در مبارزات استعماری در کشورهایی همچون مالایا، الجزایر و اندونزی ایفا کردهاند اما هیچکدام از آنها امروز کشورهای کمونیستی نیستند. اینها تنها گوشهای از آرمانهای ماندلا بود که 27سال برایش جنگید. جنگید و جنگید. در سلول، تنها، تنهای تنها... اینکه آفریقایجنوبی پس از سرنگونی رژیم آپارتاید، پس از بهقدرت رسیدن کنگره ملی آفریقا، پس از تسخیر کرسی ریاستجمهوری، تا چه حد، آرمانهایش را به واقعیت فروخت، تا کجا «ستایش از سیستم پارلمانی» را با «اِعمال آن بر آفریقای رهاشده» تعویض کرد،
و چگونه از کشوری تحت آپارتاید سفید به مملکتی با آپارتایدی جدید، آپارتاید سیاهان، بدل شد، بحث دیگری است. ماندلا اگر بود بار دیگر در راه مبارزه علیه رژیم آپارتاید به پا میخاست.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.