|

«میزان‌الحراره» 16 آذر

محمدرضا ظفرقندی . رییس پیشین دانشگاه علوم پزشکی تهران

از 16آذر 60سال پیش که اعتراض دانشجویان دانشگاه تهران به روند وابستگی و دیکتاتوری رژیم شاه، با سرکوبی خونین و ددمنشانه مواجه شد، هرسال و بدون وقفه این روز تاریخی به عنوان نماد و شاخص حضور دانشجویان در عرصه‌های سیاسی و اجتماعی اقامه شده و با وجود تلاش‌ها و برنامه‌های گوناگونی که در جهت محدودیت، محو و فراموشی این یادمان یا تبدیل و انحراف آن صورت گرفته، همچنان 16آذر به‌عنوان سالروز حضور فعال و انتقادی دانشجویان در صحنه سیاسی کشور محسوب می‌شود.
این روز همچنین در خاطره دانشگاه‌ها خودنمایی کرده و نسل‌به‌نسل منتقل شده و خواهد شد. نکته مهم و قابل‌توجهی که نگارنده در طول 40سال گذشته به‌طورمستقیم در این روز بزرگ شاهد بوده و به خاطر دارم این است که 16آذرماه همواره شاخص یا میزان‌الحراره دقیق و واقعی از اوضاع سیاسی و اجتماعی کشور و دولت بوده و بسیاری از حقیقت‌های پیدا و پنهان و نمادهای سیاسی در این روز، به صورت واقعی ارزیابی می‌شوند؛ به‌عنوان مثال وقتی در دوران رژیم پهلوی در روز 16آذر، ما که دانشجوی پزشکی دانشگاه تهران بودیم و دوستی مانند شهید «رحمان دادمان» که دانشجوی فنی دانشگاه تهران بود، با هماهنگی هم، در دو دانشکده به اعتراض و تظاهرات پرداختیم، در عرض چند دقیقه با هجوم و سرکوب نیروهای گارد دانشگاه مواجه شدیم که نشانگر و شاخصی دقیق از شرایط دیکتاتوری و سرکوب رژیم شاه بود. در منظری دیگر وقتی حضور هرساله و هشت‌سال متوالی رییس‌جمهور جناب آقای خاتمی در روزهای 16آذر در دانشگاه را مشاهده می‌کردیم که به گفت‌وگو با دانشجویان می‌پرداخت و خود را در معرض انتقادات و اعتراضات دانشجویی قرار می‌داد، شاخص و «میزان‌الحراره» خوبی از درجه احترام ایشان به دانشگاه، دانشجو و نقدپذیری ایشان بود و در طرف مقابل، عدم‌حضور و واهمه و بی‌توجهی افراد دیگر، نشانه میزان صحت ادعاهای پرطمطراق آنان بوده است. در معیاری دیگر، نوع نگرش مسوولان دانشگاه به مراسم این روز و برگزاری مراسم به صورتی واقعی و طبیعی و توسط خود دانشجویان در مقابل برگزاری مصنوعی و هدایت‌شده آن، شاخص و دماسنجی از صداقت و اعتماد متقابل مسوولان و دانشجویان است. با توجه به معیارهای یاد شده و بسیاری از شاخص‌های دیگر که در طول سالیان گذشته و تجربه‌های طولانی دانشگاه حاصل شده و در این مقال نمی‌گنجد، روز 16آذر، میزان‌الحراره‌ای دقیق و واقعی از شرایط عمومی و سیاست‌های کلی حاکم بر دولت‌ها و میزان ادعاهای افراد و مسوولان مختلف است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.