|

هوا لازم است

شاهین امین

برای فکرکردن احتیاج به هواست. برای فیلم ساختن و دیدن، برای کتاب نوشتن و خواندن، برای تئاتر به صحنه بردن و دیدن، برای نقاشی کردن، برای حل معادلات ریاضی و... احتیاج به هواست. هوا به معنای بیولوژیک آن. هوا برای تنفس، برای دم و بازدم. اکسیژن حیاتی‌ترین نیاز ماست. این را همه می‌دانند، مانند آن نوشتار کلیشه‌ای قدیمی بر همه واضح و مبرهن است. اما برای آلوده‌نشدن هوا، آب و خاک چه کرده‌ایم؟ ما روزنامه‌نگاران چقدر در این‌باره نوشتیم و گزارش و مصاحبه تحلیلی تولید کردیم؟ همکاران و دوستان اشاره نکنند به اخبار منفصل در این‌باره یا اخبار خشک شدن دریاچه ارومیه، قطع درختان خیابان‌ها و مرگ یوز ایرانی. دست نویسندگان‌شان درد نکند، من هم دیده‌ام. اما کافی است آن صفحات را مقایسه کنیم با اخبار و گزارش‌های سیاسی، ورزشی و حتی اقتصادی. مدیران محترم رسانه‌های چاپی و مجازی چند بار مشکلات محیط‌زیست را تیتر اول انتخاب کردند یا به صفحه یک راه دادند؟ چند فیلم سینمایی مستقیم و غیرمستقیم به محیط‌زیست اشاره داشتند؟ من که فارغ از کیفیت، تنها دو فیلم «روزی که هوا ایستاد» نادر ابراهیمی و «رسم عاشق‌کشی» ‌خسرو معصومی را در خاطر دارم. باز در این میان آفرین به همت مستندسازانی همچون فرهاد ورهرام، روبرت صافاریان و... که به محیط‌زیست در آثار خود پرداختند. چند رمان، داستان کوتاه و تئاتر مسایل زیست‌محیطی را دستمایه کردند؟ چقدر صداوسیما درباره آلودگی هوا، آب و خاک برنامه جدی و جذاب برای ساعات پربیننده تولید کرد یا در بخش‌های خبری به آن پرداخت؟ پاسخ این سوالات به شدت تاسف‌برانگیز است. هفته گذشته رییس‌جمهور محترم جناب آقای حسن روحانی همانطور که قبلا وعده داده بود گزارش صد روزه خود را به مردم ارایه کرد. صادقانه از مشکلات و تلاش‌هایی که انجام گرفته، گفت؛ از عزم دولت برای رفع کمبود‌ها و از احترامی که برای حریم خصوصی قایل است - که چقدر این سخن دلنشین بود- اما هیچ از هوای آلوده که نفس را به شماره می‌اندازد، نگفت. هیچ‌کدام از آن سه خبرنگار محترم هم درباره برنامه دولت برای رفع این معضل نپرسیدند، در حالی که همان شب باز آلودگی هوا مدارس ابتدایی را تعطیل کرده و انسان‌هایی را به بیمارستان فرستاده بود. آیا تنفس سالم کم ارزش‌تر از رکود اقتصادی و تورم است؟ مگر نه اینکه باید هوا و تنفس سالمی باشد تا آدم‌های سالمی باشند که رشد اقتصادی را محقق کنند. می‌دانم این مشکل به سرعت حل نمی‌شود، می‌دانم نیاز به تعامل و هماهنگی وزارتخانه‌ها، شهرداری‌ها، نهاد‌ها و سازمان‌های مختلف دارد. می‌دانم همه باید به مسوولیت فردی، حرفه‌ای و اجتماعی خود واقف باشند. می‌دانم منابع مالی محدود است و باید به تناسب به بخش‌های مختلف اختصاص یابد. اما این را هم می‌دانم که سالیان بسیاری است که بسیاری این همه را می‌دانند، ولی هوا همچنان آلوده‌تر می‌شود. سال‌هاست شهرداری‌ها از سیستم‌های مدرن حمل‌ونقل شهری می‌گویند، وزارتخانه‌ها از بنزین و خودروهای باکیفیت می‌گویند، مسوولان محیط‌زیست از راهکارهای مختلف می‌گویند، اما هوا همچنان آلوده‌تر می‌شود و تنفس ناسالم‌تر. با تمام این اشارات آیا همچنان باید بگوییم و بنویسیم برهمگان واضح و مبرهن است که اکسیژن و هوای سالم حیاتی‌ترین نیاز هر موجود زنده‌ای است؟ واقعا واضح است؟

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.