عملکرد پخشکنندگان فیلم، از زاویهای دیگر
فروشهای خندهدار
امیرحسین علمالهدی . کارشناس سینما
دعوای بین فعالان سینما در رابطه با نحوه عملکرد پخشکنندگان فیلم را حتما شنیدهاید و لازم میدانم یکبار دیگر این دعوا را از زاویهای دیگر، کالبدشکافی کنم تا ببینیم در لایههای زیرین این دعوا چه نیتی نهفته است. مقرر شده دفاتر پخش فیلم در سال آینده، فقط چهار فیلم سایر تولیدکنندگان را بتوانند جذب کنند و با تولیدات خود در سینماهای کشور نمایش دهند. از مجموع ۲۴ تا ۲۸دفتر پخش فیلم در ایران تنها پنج تا هفتشرکت پخش فعال هستند و از این تعداد، شرکتی به نام فیلمیران با مشارکت تولیدکنندگان فعال سینمای ایران از سال ۱۳۸۴ تا به امروز توانسته است گوی سبقت را از سایر شرکتها برباید و این موفقیت، آغازی شده است برای دستورالعمل فوقالذکر که بتوانند در ظاهر این شرکت را مدیریت کنند و با شعار «عدالت» در میان پخشکنندگان، از مغبونشدن سایر شرکتها خودداری کنند. شرکت فیلمیران با مجموعه ۲۰کارمند و ساختمانی مجزا و تعدادی اجاره سینما و مالکیت آن توانسته است تا حدودی بهعنوان الگوی شرکت پخش در سینمای ایران فعالیت کند و از میان ۲۴شرکت دیگر تمامی شرکتها با یک یا دوکارمند که عمدتا هم ازکارافتاده هستند تصمیم گرفتهاند در پوشش عنوان
«عدالت» فعالیت شرکت موفقی را «محدود» کنند. این ظاهر موضوع است و بهتر است حال به باطن موضوع بپردازیم. یکی از فاکتورهای موفق فعالیتهای سینمایی در تمام دنیا تشکیل شرکتهای پخش بزرگ با مالکیت و اجاره سالنهای سینما است تا بتوانند ضمن مدیریت بر تولیدات سینمایی حسب سفارش بازار نسبت به مدیریت بر حوزه پخش و نمایش سینما اقدام کنند. مهمترین دلیل اصرار سیاستهای سینمایی در کشورهای دارای صنعت سینما به این روش حفظ ارتباط بازار با تولیدات سینمایی است که شرکتهای پخش بهعنوان حلقه اصلی این ارتباط وظیفه «سفارشگیری از بازار» را برعهده دارند و نبض سفارشات تولید فیلم را به تولیدکنندگان از طریق شرکتهای پخش که رابطه مستقیمی با بازار دارند شکل میگیرد. اکثر کشورهای دارای صنعت سینما سالانه بین ۲۰۰ تا ۵۰۰ فیلم در مجموعه سینماهای خود (هر کشور این تعداد) بهنمایش میگذارند و شرکتهای پخش به صورت محدود «تا نهایتا ۱۰شرکت» در این کشورها فعالیت میکنند (بهعنوان مثال در امارات عربی متحده تنها سه تا چهار شرکت وظیفه اکران حدود ۴۰۰فیلم را بر عهده دارند). هزینه بالای پخش فیلم در ایران «با مقیاس داخلی» و سایر کشورهای جهان، امکان
فعالیت تشکیل پخشهای «زیرپلهای، آنچه در ایران گروهی میخواهند دوباره این پخشها به این روش شکل بگیرند.» ندارد و شرکتهای پخش، چارهای ندارند برای بقا، تعداد زیادی فیلم با گردش مالی مطلوب در طول سال داشته باشند تا بتوانند هم تولید را مدیریت کنند و هم نسبت به افزایش سالنهای سینمایی تحت مدیریت خود اقدام کنند و ایران با تنها ۵۰فیلم اکران در طول سال حال میخواهد برای ایجاد «عدالت» دفاتر متروکهای را دوباره احیا کند که سالیان سال است این دفاتر حاضر به سرمایهگذاری در این بخش نشدهاند و برای حفظ منافع کوچک شخصی خود، حاضرند منافع بزرگ سینما را نابود کنند. و اما نیت اصلی بانیان چنین دستورالعمل ضدتوسعه سینما چیست؟ در پشت این ظاهر فریبنده (عدالت در پخش فیلم) تولیدکنندگان فیلمهای نازلی قرار دارند که سفارش تولیداتشان از سوی بازار مخاطب شکل نمیگیرد و به شدت از شکلگیری دفاتر پخش سینمایی بزرگ با سرمایه و سالن سینما (ظرفیت سینمای ایران با این بضاعت، بیش از چهار دفتر پخش حداکثر نیست) وحشت دارند چون میدانند با شکلگیری سفارش تولید فیلم از بازار مخاطب سینما در ایران دیگر نه از تولیدات دولتی پرخرج خبری خواهد بود -به
تولیدات بیحاصل دولت در این چهارسال نگاهی بیندازید- و نه از تولیدات نازلی که مخاطبان را سالیان سال است که از سینما فراری داده است و رمز موفقیت تولیدکنندگان نازل فیلم در ایران، شکلگیری دوباره «پخشهای زیرپلهای» است که همچنان در سیطره تولیدات نازل به «روزی» نازلتر از تولیدات بسنده کنند و سینما همچنان با فروشهای خندهدار، جولانگاه عدهای باشد که میخواهند «قد» سینما «همقد نازل» خودشان باشد و نه «قدی» که نشاندهنده صلابت و بالندگی سینمای ایران است! و گویا سازمان سینمایی دولت یازدهم هم مهر تاییدی زده است بر این دستورالعمل ضدتوسعه و رونق سینما در ایران که نشاندهنده فقدان «تدبیر» در امور سینمایی و «امید» در توسعه آینده سینما در دولت یازدهم در این بخش مهم سینما است و....
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.