|

مروری بر نامه‌های ۱۰۰روزه

وقتی مطالبات مکتوب می‌شود

گیسو فغفوری

بعضی صحنه‌ها هیچ‌وقت فراموش نمی‌شود، گونی‌گونی «پولی» که در سفرهای استانی همراه رییس دولت این طرف و آن طرف برده می‌شد و سوغاتی که بازهم با گونی آورده می‌شد: «نامه» این نامه‌ها بیشتر درخواست‌های فردی بود، وامی یا ظلمی که شده، پیداکردن کار برای جوان خانواده و... . به‌نظر می‌رسید علاقه رییس و همراهانش در دولت دهم به جمع‌آوری نامه‌ها زیاد باشد اما یک تفاوت وجود داشت، همین که نامه‌ها به‌صورت صنفی نوشته می‌شد یا قرار بود راهکار یا پیشنهاد یا درخواستی را به صورت جمعی مطرح کند، به یکباره سکوت و بی‌تفاوتی راه رویارویی با آن بود. فرقی نداشت نامه اقتصاددانان باشد که سه‌بار درباره مسایل مختلف اقتصادی نوشتند یا اینکه جامعه‌شناسان باشند. گاهی اوقات گامی دیگر هم در این زمینه برداشته می‌شد و حتی جلو انعکاس آن نیز به طرقی گرفته می‌شد، بازهم فرقی نداشت نویسندگان نامه بیش از 10هزار کارگر باشند که از شرایط اقتصادی اعتراض دارند یا دوهزارو500سینماگری که خواستار برپاماندن«خانه سینما» هستند. اما در این صدروز و کمی قبل از آن فضا و نحوه بیان خواسته‌ها تغییر کرده است. در این مدت «نامه» راهی شده است تا آنچه شنیدنی است به گوش برسد، حالا یا جوابی داده می‌شود یا فقط مطالبه‌ای مطرح می‌شود؛ مطالبه‌ای که بر آن امضای افراد با نام و نشانی مشخص قرار دارد. در این مدت چند نامه مهم و ماندگار در تاریخ نوشته شده است؛ نامه‌هایی که سخنانی برای اهل سیاست و اهل فرهنگ داشته‌اند. این نامه‌ها گاه به رییس‌جمهور -حسن روحانی- نوشته شده است و گاه به وزرایش. گاه نیز در حمایت از سیاست‌هایی که او یا همراهانش در پیش گرفته‌اند. گاه مخاطبان این نامه افرادی در وطن هستند و گاه در آن سوی مرزها. نامه‌هایی برای رییس تنها چند ساعت بعد از برگزاری مراسم تنفیذ بود که نامه‌نگاری برای رییس‌جمهور شروع شد. نامه 51 تشکل مردم‌نهاد و تخصصی غیردولتی در حوزهمحیط‌زیست که در آن از دردها و مطالباتی سخن گفته شد که ضرورت جدی‌گرفتنشان مشهود بود؛ نامه‌ای که اگر نکته‌های مطرح‌شده در آن جدی گرفته نشود؛ نحوه زندگی را تحت‌تاثیر قرار می‌دهد. این آغاز راه بود. در طول این مدت اصناف گوناگون نامه‌های متعددی نوشتند 135روزنامه‌نگار در نامه‌ای به روحانی درخواست کردند امنیت ما را فراهم کنید، کارگران در نامه‌ای 10‌بندی به روحانی خواستار بهبود وضعیت معیشتی و خواسته‌های جامعه کارگری شدند، همچنین نامه ناشران و کتابفروشان در هفت‌بند منتشر شد. در این مدت نامه‌هایی در خصوص فعالیت برای رفع تحریم یا اعتراض به عملکرد دولت یا حمایت از انتخابی شایسته یا اعتراض به عملکرد وزیر یا مسوولی بارها به رییس‌جمهور منتشر شده است. عدد30 از سوی مخالفان به‌شدت طرفدار دارد و از سوی دیگر نامه‌های موافقان یا آنان که خواسته‌ای صنفی یا ملی دارند معمولا بیش از صد امضا به همراه دارد. نامه روسا به رییس در نزدیکی اتفاقات و رویدادهای مهم حجم و تعداد نامه‌ها افزایش پیدا می‌کرد مثلا نامه‌ای که پنج‌سفیرسابق اروپا در ایران که در روزهای نزدیک به مذاکرات ژنو به روحانی منتشر کردند یا نامه‌ای که بیش از 500نفر از اندیشمندان و چهره‌های شناخته‌شده خطاب به اوباما در آستانه سخنرانی روحانی در سازمان ملل نوشته شد. آنان به اوباما پیشنهاد داده بودند: برای اعتماد‌سازی متقابل و توقف تشدید تحریم‌های کمرشکن اقدام کند. یا بعد از اتفاقاتی که در ژنو و نقش فرانسه رخ داد، عده‌ای درصدد برآمدند تا نامه‌ای به اولاند در این‌باره بنویسند و اعتراض کنند. اما در این مدت روحانی نامه‌های متفاوتی را نیز دریافت کرد که روزهای متوالی در صدر اخبار بود. مانند نخست‌وزیر انگلیس به روحانی برای بهبود ارتباط دو کشور یا از آن مهم‌تر نامه اوباما به روحانی برای حل بحران سوریه و منازعات هسته‌ای. اما یکی از نامه‌های عجیب این مدت نامه درخواست 50میلیاردی بقایی به روحانی برای کمک به دانشگاه ایرانیان بود. در این مدت بیش از 150نفر از زنان فعالان اجتماعی نیز نامه‌ای برای «نه به تحریم» را امضا کرده بودند که چهره‌های شاخص هنری و سیاسی و... جزو امضا‌کنندگان آن بودند. حمایتی یا اعتراضی در طول این مدت وزارت علوم پرحاشیه‌ترین وزرات‌خانه بود‌، وقتی «فرجی‌دانا» وزیر شد و هنوز یک هفته نگذشته بود با انتصاب توفیقی و میلی‌منفرد به عنوان معاونان، انتشار نامه‌های اعتراضی 150نماینده آغاز شد و حتی تهدید به استیضاح خطاب به روحانی نوشته شد؛ نامه‌هایی که درباره عملکرد هسته‌ای و نحوه مذاکره ظریف نیز از سوی نمایندگان مجلس جمع‌آوری می‌شود هم توانست یک رکورد را در تاریخ سیاسی کشور به جا بگذارد و آن هم تهدید به استیضاح یک دولت در کمتر از صدروز. در این مدت گاه برخی نامه‌ها نیز درواقع شکایتنامه‌ای جمعی است مانند اعتراض جمعی از هنرمندان موسیقی خراسان‌رضوی که از ممنوعیت برگزاری کنسرت‌ها در این استان به رییس‌جمهور نامه نوشتند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.