|

عقب‌گرد، با درآمد شگفت‌آور

حمیدرضا کاتوزیان . رییس پژوهشگاه صنعت نفت

در زمانی که بنده رییس کمیسیون انرژی مجلس بودم محاسباتی در این کمیسیون درخصوص کل درآمدهای نفتی ایران طی صدسال کشف نفت و صادرات آن صورت گرفت که نتایج آماری آن بسیار جالب بود. چراکه آمارها نشان می‌داد که در طول صدسال کشف نفت در ایران تا ابتدای دولت احمدی‌نژاد 500‌میلیارددلار درآمد از محل فروش نفت عاید کشور شده است. این در حالی است که محاسبات نشان می‌داد که در دوره هشت‌ساله آقای احمدی‌نژاد، 470‌میلیارددلار درآمد نصیب کشور شده است که این رقم با درآمد 90ساله کشور از این محل برابری می‌کرد که عدد بسیار بزرگ و شگفت‌آوری است. در شرایطی که تمام توسعه‌ها قبل از دولت احمدی‌نژاد مبتنی بر درآمدهای نفتی بوده اما دولت احمدی‌نژاد علاوه بر درآمد نفتی درآمد صادرات غیرنفتی هم داشته است که آمارها نشان می‌دهد جمعا از محل صادرات نفتی و غیرنفتی طی هشت‌سال گذشته 650‌میلیارددلار به‌دست آورده است اما با کمال‌تاسف نه‌تنها این درآمد باعث توسعه کشور نشد بلکه به شکست و عقبگرد منجر شد. البته این جای سوال دارد که چرا با چنین درآمدی این اتفاق‌ها افتاده است. متاسفانه در دولت گذشته سیاست درستی در خصوص نحوه هزینه‌کرد درآمدهای نفتی اعمال نشد. طی این سال‌ها پرداخت یارانه‌ها از محل افزایش قیمت حامل‌های انرژی پرداخت می‌شد. در حالی‌که نروژ از جمله کشورهایی است که در بخش هزینه‌کرد درآمدهای نفتی بسیار موفق عمل کرده و قطعا می‌توانستیم با صرف این درآمدها در بخش توسعه کشور به موفقیت‌های زیادی دست پیدا کنیم. اما طی هشت‌سال گذشته احمدی‌نژاد از این سیاست عدول کرد. نفت را به تعبیر خودش سعی داشت که سر سفره مردم بیاورد اما نتیجه آن هزینه‌شدن این درآمدها در تامین خوراک کشور و واردات شد. ما در آن‌ زمان نیز در کمیسیون انرژی مجلس پیشنهاد کرده بودیم که کارت انرژی طراحی شود که مردم تنها بتوانند از طریق آن هزینه حامل‌های انرژی خود را بپردازند و یارانه به‌صورت نقدی در اختیار مردم قرار نگیرد که نتیجه آن خرید لوازم غیرضروری و افزایش نقدینگی در کشور شود اما متاسفانه دولت زیر بار این پیشنهاد ما نرفت. نکته حایز اهمیت آنکه طی دو دولت گذشته روش آقای احمدی‌نژاد و دولت نهم و دهم در حقیقت یک روش عاقلانه و مبتنی بر درایت نبود، همین امر باعث هدررفت بخش عمده درآمدهای نفتی کشور شد. حجم زیادی از درآمدهای نفتی کشور متاسفانه صرف واردات می‌شد و همین امر باعث شد که برای خوداتکایی در جهت تامین مایحتاج خودمان گام برنداریم و کشور به واردات تکیه کند و ما را از خودباوری دور کند. البته نمی‌گوییم که دولت نهم و دهم هر کاری که انجام داد اشتباه بود بلکه در بخش‌هایی چون نانوتکنولوژی و دانش‌های بنیادین خوب عمل کرد اما در این سال‌ها میزان اتفاقات خوبی که افتاد خیلی کمتر از اتفاق‌های بد بود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.