|

تحلیل رسانه‌ای گزارش ۱۰۰روز آقای روحانی

«گلایه» به جای «گزارش»

حسین افخمی.استاد ارتباطات

در بیشتر کشورهای دنیا رسم است مقام‌مسوول سه نوع گزارش ارایه کند. یکی گزارش به مقام مافوق، دیگری گزارش در برابر پارلمان و سومی گزارش به مردم که هر یکی از اینها اقتضائات و شرایط خود را دارد. آنچه دو شب قبل از تلویزیون پخش شد گزارش رسمی نبود. از نظر رسانه‌ای نیز نه می‌توان آن را مصاحبه نام داد نه میزگرد و نه هیچ شکل دیگری. یک کارشناس، یک مجری و یک مصاحبه‌گر روبه‌روی رییس‌جمهور نشسته بودند و با درآمیختن آمیزه‌ای از ژانرها، شکل جدیدی را خلق کرده بودند که تا‌به‌حال سابقه نداشت. به‌نظر من خود شخص رییس‌جمهور هم این برنامه را با سخنرانی اشتباه گرفته بود و من بیشتر دوست دارم نام این برنامه را «گلایه» رییس‌جمهور به جای «گزارش رییس‌جمهور» بگذارم. آقای روحانی در این برنامه مدام از رییس‌جمهور قبلی گلایه می‌کرد و گاهی هم که برخی موارد را نمی‌توانست شفاف بیان کند از بد زمانه شکایت می‌کرد. گاهی پیش آمد که آن سه نفر مواردی را مطرح کردند ولی هیچ‌کدام نتوانستند مصاحبه را خوب پیش ببرند و آن را در کانال اصلی‌اش بیندازند. نهایتا گفت‌وگوی رییس‌جمهور با مردم به ارایه یکسری آمار و ارقام ختم شد که نه توان اقناع نخبگان را داشت و نه مردم عادی را راضی می‌کرد. مبنا قرارگرفتن عدد صد هم در نوع خودش کمی بدیع به‌نظر می‌رسد. در کشورهایی که نظام پارلمانی دارند رسم بر این است که دولت‌ها در حوزه‌هایی مثل گمرک و مالیات گزارش‌های «ماهانه» می‌دهند و این گزارش‌ها مبتنی بر عدد و رقم است و تا به‌حال کمتر دیده شده که صدروز مبنای گزارش‌دادن دولت قرار گرفته باشد. صدروز را معمولا رسانه‌ها برای رصد عملکرد دولت‌ها انتخاب می‌کنند و به مردم گزارش می‌دهند در نخستین صدروز از آغاز به کار این دولت اوضاع کشور بر چه منوالی پیش رفته است. چون اگر قرار باشد خود دولت‌ها گزارش بدهند اولا گزارش‌های ماهانه را انتخاب می‌کنند و دوما در حوزه‌هایی مثل فرهنگ، گزارش‌هایی کیفی ارایه می‌کنند چون گزارش‌های کمی مطلقا جوابگو نیست. مثلا اگر آقای روحانی به مردم اطلاع می‌دادند در همین صدروز چه تعداد لایحه به مجلس فرستاده‌اند یا چه قوانینی تصویب شده است ملموس‌تر و قابل درک‌تر بود. چنانچه تونی بلر در انگلستان در صدروز اول دولتش 400لایحه برای اصلاح امور به پارلمان فرستاد. در زمینه سیاست خارجی هم رییس‌جمهور می‌توانست بهتر گزارش بدهد و مردم را در جریان کم‌وکیف اوضاع قرار دهد که در این زمینه به نظر من خیلی کم مانور داد. شاید هم دلیلش این باشد که رییس‌جمهور گمان می‌کرد داستان مذاکرات ژنو و توافق با 1+5 را همه مردم شنیده‌اند و وقتش را صرف توضیح مسایل دیگر کرد. در حوزه مسایل اجتماعی هم رییس‌جمهور به صحبت‌هایی کلی اکتفا کرد و به پرسش‌های ذهنی بیشتر شهروندان پاسخی نداد. او خیلی کلی گفت که در حوزه دارو وضع بیماران بهتر شده است ولی توضیح نداد آیا مسوولان و آمارهای وزارت بهداشت هم این قضیه را تایید می‌کنند یا نه. در حالی که مساله دارو و کمبود و گرانی آن یکی از دغدغه‌های اصلی مردم است. انتظارها از تلویزیون این بود که آن سه‌نفر مدافع مردم باشند و به نمایندگی از مردم رییس‌جمهور را به چالش بکشند اما این اتفاق نیفتاد. اگر رییس‌جمهور بخواهد در گزارش‌های بعدی هم مدام عملکرد دولت قبلی را نقد کند در درازمدت ضرر خواهد کرد. او باید در گزارش به مردم آنچه برای اصلاح امور انجام داده را بیان کند و به ذکر مصیبت اکتفا نکند. به‌نظر من اگر دولت و رییس‌جمهور بتوانند تفسیر بر مبنای داده‌های واقعی را نهادینه کنند و گزارش‌هایی شفاف و واقعی از عملکرد زیرمجموعه خود را در بازه زمانی ماهانه به گوش مردم برسانند می‌توانند پشتوانه خوبی از اعتماد افکار عمومی برای خود بسازند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.