ویزا
مهدی نادری
صدها سر، بیهیجان بیلبخند و بیحالت، دریچه روح را میبندند و لبخند و احساس را زیر پوست پنهان میکنند، به دوربین عکاسخانه چشم میدوزند تا یکبار و برای همیشه خود را به پلیسهای دنیا معرفی کرده باشند.
لحظه عکس ویزا لحظه هیجانانگیزی است، روی صندلی نشسته و خیره به دوربین، معصومیتش را برای تمام پلیسهای دنیا جاودانه کرده است. دقایقی گذشته و حالا مقابل ورودی مغازه ایستاده و گاهی به مردم و گاهی به خیابان مینگرد.
واژه اسپانیا اول از هر چیز، گاوبازی و خشونت را بهیادش میآورد، بزرگتر که شد «گئورنیکا»ی پیکاسو را برایش تشریح کردند، یا صحنه مرگ لورکا، شاعر آزادی برایش تداعی میشود و سبیلهای دالی و صورت اخموی بونوئل و تیغی که به تخم چشم «سگ آندلسی» میکشد.
کلاس سوم دبستان که بود نابینا شد، یکسال در بحبوحه روزهای آغازین جنگ، همراه مادرش از این بیمارستان به آن بیمارستان، در حالیکه تصاویر مردم و شهر مات و مبهم و سپس تاریکی مطلق فرو رفتند، گوش و بینی نتوانستند جای خالی چشم را برایش پر کنند، «چشم سلطان بدن است» پدر میگفت. هنوز یادش است که برای دیدار دکتر خدادوست بهترین متخصص آن روزهای چشم، عقب ماشین پدر نشست و تا شیراز رفت، این سفر را شنید. حرفهای پدر، دلداریهایش، توصیف کوه و بیابان و باغهای تهران تا شیراز را، افتاده روی صندلی عقب ماشین با چشمهای سفیدشده به «هیچچیز» خیره شده بود. هر روز که از تاریکی چشمانش میگذشت، صداهای اطراف زیر نجوایش با خدا محو میگشتند، این نجوا هنوز ادامه دارد.
امروز در آستانه 20سالگی با چشمانی درشت و سیاه مقابل در ورودی عکاسخانه به انتظار چاپ عکسش ایستاده است و به مردم خیره شده که لحظه گرفتن عکس پاسپورتی وارد مرحله دیگری از زندگی میشوند.
از اتفاقاتی که در یک جشنواره خارجی میافتد بیخبر است. چه برخوردی با من میشود؟ به آنها میگویم من پیام صلح و دوستی ایرانیان را برایتان آوردهام.
بیمعنیه، ما جنگی با اسپانیاییها نداریم.
شاید این بهتر باشد، بنی آدم اعضای یکدیگرند که در آفرینش ز یک گوهرند
این شعر هم خیلی تکراری شده، آهان؛ از تاثیر یک ایرانی به نام زریاب بر اسپانیا میگویم، میخواهم من را به قصرهای الحمرأ ببرند، آنجا را زریاب ساخته، عود را همین زریاب به گیتار تبدیل کرده.
این حرفها عالیاند، اما یک اشکال بزرگ وجود دارد، من زبان نمیدانم. خدا کند یک مترجم پیدا شود، یک ایرانی در ایالت باسک اسپانیا! غیرممکن است. نمیدانم چه حکمتیست که ما ایرانیها اینقدر در یادگیری زبان تنبلیم، حالا تا این چند روزی که منتظر پاسپورت و ویزا میمانم باید زبان بخوانم.
عکسهایش چاپ شدهاند. چهار قطعه برای ویزا، برای همیشه از مغازه بیرون رفت تا به سفارت اسپانیا پا بگذارد.
عکاسخانه همچنان مشتری دارد، صدها سر، بیلبخند، بیحالت، دریچه روح را میبندند تا اجازه تعقیب سرنوشتشان در جای دیگری از کره زمین را بگیرند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.