|

توافق هسته‌ای ایران در صفحه یک روزنامه‌های جهان

از مذاکره‌های محرمانه در عمان تا توافق در ژنو

سحر طلوعی

آنچه در ساعت 5:30 صبح روز یکشنبه (به وقت ایران)، سوم‌ آذر سال 1392 در ژنو رخ داد،‌ آنقدر اهمیت دارد که روزنامه‌های روز دوشنبه جهان در صفحه یک خود آن را منتشر کنند. اهمیت واقعه دوچندان می‌شود وقتی می‌دانیم روز یکشنبه، یعنی زمان وقوع رخداد موردنظر، روزنامه‌های اروپایی، آمریکایی و برخی روزنامه‌های آسیایی منتشر نمی‌شوند و تعطیلات آخرهفته را می‌گذرانند، اما بعد از یک روز که از ماجرا می‌گذرد، باز هم مصر هستند، واقعه را در صفحه یک خود و برای روز نخست هفته پوشش دهند. بله! توافق هسته‌ای ایران و قدرت‌های بزرگ جهان، روزنامه‌های خاورمیانه‌ای تا اروپایی و آمریکایی را تحت‌تاثیر قرار داده است. اینترنشنال‌نیویورک‌تایمز توقف انرژی هسته‌ای، اما حکایت همچنان باقی‌ است بخش بین‌المللی روزنامه نیویورک‌تایمز امریکا در صفحه یک خود، با تیتر یک به مساله هسته‌ای ایران و رخداد ژنو اشاره کرده است. تیتری که می‌گوید: «انرژی هسته‌ای (اتمی) متوقف شد، گرچه حکایت همچنان باقی است. اینترنشنال‌نیویورک‌تایمز از این تیتر برای دو گزارش تحلیلی استفاده کرده است. نخستین گزارش تحلیل کرده ایران در حال ساخت سلاح اتمی بوده و با این توافق جلوی آن گرفته شده است. گزارش دوم به اظهارات جان‌کری، وزیر امورخارجه آمریکا بعد از اعلام توافق هسته‌ای ایران و غرب می‌پردازد. جالب اینجاست که رییس‌جمهور روحانی ادعای گزارش اول را پیش از انتشار این روزنامه داده است. حسن روحانی بعد از اعلام توافق گفت: «یک‌سال بعد نیایید و بگویید، آنها داشتند بمب می‌ساختند، ما متوقفشان کردیم، ساخت سلاح اتمی توسط ایران جوک خنده‌دار است.» گاردین گفت‌وگوهای محرمانه ایران - آمریکا جاده توافق تاریخی هسته‌ای را هموار کرد تیتر یک گاردین با شیطنت همراه است. این روزنامه تیتر را با واژه محرمانه آغاز کرده و معتقد است گفت‌وگوهای پشت‌پرده میان ایران و آمریکا باعث شکل‌گیری توافق هسته‌ای ایران و غرب شده است. این روزنامه از توافق هسته‌ای ایران به‌عنوان توافق تاریخی یاد کرده است. اما ماجرای گفت‌وگوهای محرمانه این است که گاردین به نقل از سایت‌ خبری المانیتور و آستوشیتدپرس مدعی است دو کشور ایران و آمریکا از ماه مارس 2013 با یکدیگر در حال گفت‌وگو و مذاکره بوده‌اند و اثر این مذاکرات در توافق هسته‌ای اخیر مشهود شده است. این ادعای گاردین توسط وزارت امورخارجه ایران رد شده است. عکس یک این روزنامه جان‌کری و جواد ظریف، وزرای امورخارجه آمریکا و ایران را در حال دست‌دادن نشان می‌دهد. فیگارو توافق هسته‌ای با ایران، ‌قمار آمریکایی‌هاست اینطور که فیگارو در صفحه یک خود آورده گویا باز هم فرانسوی‌ها حاضر به پذیرفتن و امضای توافق نبوده‌اند و این آمریکایی‌ها بوده‌اند که مسوولیت آن را پذیرفته‌اند. فیگارو در عکس یک خود به توافق هسته‌ای ایران و 1+5 پرداخته و بالای عکس نوشته: «توافق هسته‌ای با ایران، قمار آمریکایی‌هاست.» در عکس یک این روزنامه جان‌کری و ظریف را مشاهده می‌کنیم. هر دو در حال دست‌دادن هستند. این عکس نه‌تنها در صفحه یک گاردین و فیگارو که در صفحه یک بسیاری دیگر از روزنامه‌ها مورد استفاده قرار گرفته است. فرانسوی‌ها در نشست ژنو2 که حدود 10روز پیش از ژنو3 برگزار شد، نقش اول را به عهده گرفتند و اینگونه نشان دادند که مانع اصلی توافق هسته‌ای ایران و غرب هستند. حالا با این تیتر فیگارو می‌شود نتیجه گرفت فرانسه همچنان بر طبل عدم‌رضایت می‌کوبد و تنها با مسوولیت آمریکا حاضر به امضای متن توافق شده است. ابندسایتونگ ایران از اتمی‌شدن دور شد روزنامه عصر مونیخ آلمان، به نام ابندسایتونگ هم در صفحه یک خود به توافق هسته‌ای ایران و 1+5 توجه کرده است. البته نه در تیتر یک که در عکس یک. این روزنامه عکس یک دو فریمی را برای صفحه یک خود تدارک دیده است. فریم نخست به خوش‌وبش جان‌کری و اشتون بعد از اعلام توافق هسته‌ای اشاره کرده است و فریم دوم مربوط است به بازتاب شکل‌گرفتن این توافق در فضای داخلی ایران. فریم دوم یکی از شهروندان ایرانی را نشان می‌دهد که روزنامه ایران را در دست گرفته و مشغول خواندن خبر مربوط به مذاکرات ژنو است. آلمان یکی از اعضای گروه 1+5 برای بررسی مسایل هسته‌ای ایران است و گیدو وستروله وزیر امور خارجه این کشور در مذاکرات ژنو حاضر بود و امضایش را پای توافقنامه گذاشت. دیلی‌نیوز ایران به توافق تاریخی با 1+5 دست یافت روزنامه دیلی‌نیوز نسخه انگلیسی روزنامه حریت چاپ ترکیه است. این روزنامه انگلیسی‌زبان ترکیه چه در تیتر یک و چه در عکس یک سوژه توافق هسته‌ای را مورد توجه قرار داده است. تیتر می‌گوید: «ایران به توافقی تاریخی با 1+5 دست یافت و در عکس یک جمع وزرای 1+5، کاترین اشتون و جواد ظریف را به تصویر کشیده است. گزارش نسبتا مفصلی از پروسه توافق در صفحه یک این روزنامه منتشر شده است. در زیرتیتر این روزنامه مثل روزنامه گاردین به گفت‌وگوهای محرمانه میان ایران و آمریکا اشاره شده است. این ادعا توسط وزارت امور خارجه ایران تکذیب شده است. دیلی‌نیوز در بخشی از گزارش خود به واکنش مقامات اسراییلی به توافق هسته‌ای میان ایران و غرب پرداخته است. این روزنامه نوشته نخست‌وزیر اسراییل توافق با ایران را اشتباهی تاریخی ارزیابی کرده است. بخش عمده گزارش دیلی‌نیوز به اظهارات حسن روحانی، رییس‌جمهور ایران اختصاص دارد. عرب‌نیوز ترس از هژمونی ایران در پی توافق هسته‌ای تیتر یک عرب‌نیوز غرض‌ورزانه است و توافق با ایران را باعث افزایش ترس در منطقه می‌داند. تیتر یک می‌گوید: «ترس از تسلط ایران در پی توافق هسته‌ای.» عربستان در کنار اسراییل جزو آن دسته از کشورهایی بودند که سر راه توافق ایران و غرب سنگ‌اندازی کردند. حتی تیتری هم که عرب‌نیوز روی عکس یک خود نوشته، سرشار از بدبینی و تحلیل منفی نسبت به وقایع ژنو است. تیتر عکس عرب‌نیوز می‌گوید: «آغاز روی سرعت مسلح‌شدن». عرب‌نیوز وقایع ژنو و توافق ایران و 1+5 را سرآغاز مسلح‌شدن ایران تحلیل کرده است. در عکس یک این روزنامه خوش‌وبش جواد ظریف، وزیر امورخارجه ایران و کاترین اشتون را می‌بینیم. همچنین نقشه‌ای از ایران کنار عکس منتشرشده که نقاط هسته‌ای روی آن مشخص شده است. این نقاط پایگاه‌های هسته‌ای ایران را نشان می‌دهد، عرب‌نیوز تلویحا می‌گوید ایرانی‌ که غرب با آن به توافق رسیده، یک ایران هسته‌ای است و نه یک کشور عادی. گلف‌نیوز گفت‌وگوهای محرمانه ایران و آمریکا راه توافق ژنو را هموار کرد روزنامه انگلیسی‌زبان گلف‌نیوز در امارات منتشر می‌شود. تیتر یک این روزنامه عینا همان تیتر یک گاردین است. عکس یک این روزنامه هم همان عکس یک گاردین است، البته در نمایی دورتر به‌طوری که وزیر امورخارجه چین و فرانسه در قاب آن مشخص هستند. گلف‌نیوز امارات هم علت دستیابی به توافق در ژنو را گفت‌وگوهای محرمانه میان آمریکا و ایران می‌داند. گفت‌وگوهایی که این روزنامه به نقل از آسوشیتدپرس و المانیتور مدعی است از ماه مارس 2013 آغاز شده و تا امروز ادامه داشته است. وزارت امورخارجه ایران این ادعا را رد کرده است، اما خبر تکذیب آن در روزنامه گلف‌نیوز به‌چشم نمی‌خورد. ناگفته ‌نماند در میان کشورهای عربی حاشیه خلیج‌فارس،‌ امارات نخستین ‌کشوری بود که توافق ژنو را تبریک گفت. در زیرتیتر گلف‌نیوز نوشته شده دیدارهای محرمانه آمریکا و ایران در عمان صورت گرفته و تنها تعداد کمی از آن با خبر بوده‌اند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.