|

وحشت از آزادی

پارسا ریاحی: «و کوه‌ها طنین انداختند»، ترجمه سومین اثر خالد حسینی، نویسنده افغانی-آمریکایی است که با ترجمه مریم مفتاحی و توسط نشر آلما به فارسی منتشر شده است. در توضیحی که مترجم کتاب داده، عنوان کتاب که شاید کمی نامأنوس باشد، از یکی از اشعار ویلیام بلیک شاعر انگلیسی الهام گرفته شده و کنایه از آن دارد که درد و رنج مردم افغانستان چنان عظیم است که کوه‌ها آن را منعکس کرده‌اند و طنین فریادهایشان در کوه‌ها پیچیده است: «به همین علت اصرار داشتم دقیقا به همان شکل به فارسی ترجمه شود. نویسنده در این رمان با قلمی شیوا و مهارتی ستودنی داستان را با جزییات دقیق و موجز روایت می‌کند و طرحی ظریف و بااحساس از روحیات و افکار انسان‌های مختلف، جدا از فرهنگ و ملیت، ارایه می‌کند. ابعاد پیچیده‌ای که از زندگی‌های متفاوت مطرح می‌شود، خواننده را به دنیاهای متفاوتی که در نهایت از یک جنس هستند می‌برد؛ و این اثر را پربار می‌سازد.» در این رمان نیز، خالد حسینی مانند دیگر آثارش، به پرده‌برداری از درون انسان‌ها، کندوکاو در عمق احساساتشان، ارایه تصویری روشن از تعهدات، وظایف و روابط انسانی پرداخته است. اما نگاه این رمان، «برخلاف آنچه که شاید در ظاهر به نظر آید، بدبینانه و یأس‌آور نیست، بلکه امید و اشتیاقی که در روایت‌هایش وجود دارد، به نومیدترین و ناکام‌ترین انسان گوشزد می‌کند که اگر فقط یاد بگیرد از کوچک‌ترین اتفاق خوب زندگی‌اش شاد شود، می‌تواند سر بلند کند و به آینده‌ای هرچند کوتاه و هرچند دور دلگرم شود.» خالد حسینی در ابتدای کتاب در توضیحی کوتاه درباره رمان نوشته: «روستای «شادباغ» تخیلی است، حتی اگر هم چنین جایی در افغانستان وجود داشته باشد، هرگز منظور من آنجا نبوده است. شعر کودکانه عبدالله و پری، خصوصا در اشاره به «من پری کوچک غمگینی را می‌شناسم» از شعر شاعر بزرگ فارسی زبان، شادروان فروغ فرخزاد الهام گرفته شده است. عنوان کتاب نیز برگرفته از ترانه زیبای «پرستار» اثر ویلیام بلیک است.» در بخشی از رمان «و کوه‌ها طنین انداختند» می‌خوانیم: «مطمئن نیستم درک کند. دلیل دیگرش را به او نمی‌گویم. اعتراف به آن برایم سخت است. اینکه با وجود اشتیاق فراوانم به آزادی، چقدر از آن وحشت دارم. از این می‌ترسم که چه بر سرم می‌آید. وقتی بابا نباشد، تنهایی چه خواهم کرد. تمام عمرم را مثل یک ماهی آکواریوم زندگی کرده‌ام، ایمن در یک مخزن شیشه‌ای، پشت حصاری کاملا غیرقابل قبول. آزاد بودم که دنیای نورانی آن طرف را تماشا کنم و اگر دوست داشتم خودم را در آن مجسم کنم. اما همیشه توسط محدودیت‌های سخت و انعطاف‌ناپذیری که بابا بر من اعمال می‌کرد، سرکوب می‌شدم و تحت محاصره قرار داشتم. اوایل، وقتی جوان‌تر بودم آگاهانه و دانسته و حالا هم که روز‌به‌روز بیشتر تحلیل می‌رفت، معصومانه و بی‌گناه. احساس می‌کنم به این آکواریوم شیشه‌ای عادت کرده‌ام و می‌ترسم وقتی شکست، وقتی تنها شدم، درمانده و پریشان، با محیطی بسیار ناشناخته و غریب روبه‌رو شوم، همچون ماهی در خشکی بالا و پایین بپرم و به نفس نفس بیفتم. واقعیتی که به ندرت اعتراف می‌کنم این است که من همیشه احتیاج داشتم سنگینی بابا را بر دوش خود بکشم. پس چرا وقتی بابا از من خواست که به بالتیمور نروم، به راحتی از رویای دانشکده هنر دست کشیدم و هیچ مقاومتی از خود نشان ندادم؟ مردی که چند سال قبل با او نامزد شدم و صاحب یک شرکت تاسیساتی قالب‌های خورشیدی بود. وقتی از او خواستم سفارش غذا بدهد، سرش را از روی منوی غذا بلند کرد و به من لبخند زد. مردی صبور، مهربان و باوقار بود.»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.