زندگی با آرزوها...
ناصر فکوهی . استاد دانشگاه
صدروز از رویکارآمدن دولت آقای روحانی میگذرد و در این مدت، بهرغم تداوم سختیها، ندانمکاریها، تردیدها، بههمریختگیها، افزایش گرانیها و فشارها و حتی اغلب تشدید آنها، آنچه بیش از هر چیز مردم و سازمان اجتماعی را روی پا نگه داشته است، امید است و باید نیز چنین باشد. دولتهای نهم و دهم، از لحاظ ضربهای که به سیستم اجتماعی، اقتصادی، سیاسی، روابط بینالمللی، ارزشهای اخلاقی و... به جامعه ایران و نظام بهطور عام زدند، بیسابقه بودند. تنها اگر خواسته باشیم به چند مورد اشاره کنیم میتوانیم به شرباتی چون: از میان برداشتن سازمان برنامه و بودجه، تضعیف شورای پول و اعتبار، اجرای غیرعقلانی و نابسامان طرح یارانههای نقدی، مسکن مهر، تخریب سازمان میراثفرهنگی، تخریب محیطزیست، زیر سوال بردن اعتبار جهانی ایران، تصویب قطعنامههای پیدرپی شورای امنیت و دادن بهانه به قدرتهای بزرگ برای اجرای تحریمهای خردکننده پس از آن... و اثرات فاجعه بار هر کدام از آنها را نام ببریم تا متوجه شویم، که بازگرداندن کشور به حتی موقعیت هشت سال پیش از آن چیزی در حد یک معجزه است و هر قدمی در این راه برداشته شود از سوی هرکس باشد، شایسته تقدیر.
از این رو انتظار میرفت و میرود که دولت آقای روحانی به صورت معتدل اما رادیکال وارد عمل شود و هنوز نیز این انتظار و امید برای اکثریت مردم ما وجود دارد. تداوم یک سیاست مستقل بینالمللی برای ایران یک ضرورت مطلق است نه لزوما در رابطه با انرژی هستهای بلکه برای حفظ و تثبیت یک موقعیت ژئوپلیتیک جدید که ما را از گزند خطراتی از نوع کشورهای منطقه که دولتهای بزرگ در سالهای پس از جنگ بر پا کردند و امروز تصمیم گرفتهاند سیستمشان را تغییر دهند محفوظ دارد. اما، بالا بردن آزادیهای اجتماعی و باز شدن رادیکال فضای کشور نیز ضرورتی مطلق است، زیرا ما امروز کشوری با سرمایه فرهنگی بسیار بالا، با مشارکت گسترده زنان و با جمعیت اکثریت بزرگ جوانان هستیم که همه در آن میدانند یکی از ثروتمندترین کشورهای جهان چه از لحاظ منابع زیرزمینی و چه از لحاظ منابع طبیعی و فرهنگی و بالاخره نیروی انسانی است. این کشور بهدلیل برخورداری از پیشینه سیاسی دولتی هزاران ساله و نقش مهمی که در ژئوپلیتیک جهان دارد، باید مستقل، قدرتمند و مردمانش در رفاه و در سطح زندگی بالایی قرار داشته باشند در عین حال که باید اختیارات بالایی برای انتخاب شیوه و سبک
زندگی خود داشته باشند ولی به یکدیگر و به شوونات دینی و فرهنگی و به مدنیت مدرن احترام بگذارند. انتظار از آقای روحانی آن است که بتواند در این راه قدمهای رادیکال بردارد. و برای این کار پیشگرفتن سیاستهای نولیبرالی بهویژه در اقتصاد، پیشگرفتن سیاستهای انحصارجویانه بهویژه در رسانهها، پیشگرفتن سیاستهای حزبی مبتنی بر بدهبستانهای سیاسی در نظام سیاسی مدیریتی، بزرگترین اشتباهاتی است که اگر این دولت به خطا و با گرفتن آدرس غلط از اقتصاددانان نو لیبرال و سیاستمدارانی که تمام ذهنیتشان این است که ایجاد رابطه با غرب همه مشکلات را حل میکند، خط بگیرد، بیشک با شکست روبهرو میشود. مقایسه دولت آقای روحانی با دولتهای نهم و دهم، به نظر من قیاس معالفارق است، زیرا آن دولتها را باید مصیبتی در حد «مصایب طبیعی» دانست و آرزو کرد هرگز در تاریخ ایران تکرار نشوند. اینکه چه اشتباهاتی سبب شدند چنین فجایعی اتفاق بیفتد، بحثی دیگر و فرصتی میطلبد که در آرامش بتوان درباره آن سخن گفت ولی به نظر من، تیم جدید که اغلب افراد با تجربه و دارای پیشینه مدیریت کلان، بینش و جهانبینی و آشنایی با نظام جهانی و مشکلات و مسایل کشور هستند
به هیچ رو قابل مقایسه با تیم آن دولتها، که هر روز یک ماجرا برای کشور در سطح داخلی و خارجی به بار میآوردند، نیستند. همین که امروز هر بار روزنامهها را باز میکنیم با سخنانی روبهرو نمیشویم که به کشور یا به جامعه جهانی شوک وارد کرده و ما را بیشتر در بنبست فرو برد، مهمترین و محسوسترین تفاوتی است که شاید بتوان بر آن تاکید کرد و این آرزوی باستانی و نمادین را تکرار کرد که «خداوند این سرزمین را از بیگانگان، گرسنگی و دروغ محفوظ بدارد»؛ آرزویی که تا حدی در انتخابات اخیر به انجام رسید اما راهی بسیار طولانی و مشکل را نیز پیش ما گذاشت.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.