|

چاپ اول روزنامه / چانه‌زنی بر سر واژه‌ها

چاپ اول روزنامه / چانه‌زنی بر سر واژه‌ها
چاپ اول روزنامه امروز
زینب اسماعیلی، خبرنگار اعزامی شرق به ژنو: پاویون اختصاصی فرودگاه ژنو؛ با افقی فراخ و پر از باد که انگار می‌خواهد ابرها را به هم گره بزند. شش وزیرخارجه از صبح زود تا حوالی بعدازظهر شنبه پا بر زمین شهری گذاشتند که ملتی منتظر است، یک توافق تاریخی در آن امضا شود. «جان کری» با پالتویی مشکی و شال‌گردنی آبی‌لاجوردی و کیف چرمی قهوه‌ای در دست، «ویلیام هیگ» با کراواتی طلایی، «گیدو وستروله» با کراواتی فیروزه‌ای و قدم‌های بلند، «لوران فابیوس» با پالتوی مشکی بلند و اخم‌هایی درهم و وزیر خارجه چین با خضوعی آسیایی وارد هتلی شدند که برای بار دوم در 15روز گذشته به محل مهم‌ترین مذاکره جهان تبدیل شده است. اما اولین وزیرخارجه «سرگئی لاوروف» بود که عصر روز جمعه به ژنو آمده بود و دیداری صمیمی با ظریف داشتند. جان کری صبح زود شنبه رسید و وزیران اروپایی نرم‌نرمک در ساعات بعدی، اما آخرین وزیرخارجه دورترین آنها بود: چین. اگرچه آمدن وزرای خارجه برای بسیاری از تحلیلگران نشانه رسیدن به نقطه‌ای طلایی در راه توافق است اما وزیرخارجه ایران آنقدر دیپلمات باتجربه‌ای هست که در قضاوت عجله نکند: «دو هفته گذشته نیز وزرای خارجه به ژنو آمدند. این نشان‌دهنده جدی‌بودن مذاکرات است که آنها تصور کرده‌اند حضورشان در ژنو ضروری است. اما امیدواریم بیش از هر چیزی نشان‌دهنده اراده سیاسی آنها برای رسیدن به توافق باشد.» شنبه، روز پر رفت‌وآمدی است. وزرای خارجه به هتل وارد و بعد از اندکی از هتل خارج می‌شوند. جان کری که به نقل از برخی سایت‌های خبری با اشاره به دور قبلی مذاکرات گفته بود: «ظریف سه‌بار بر سر من فریاد زد»، به بهانه خرید شکلات، از در پشتی هتل خارج می‌شود و لاوروف و فابیوس به بهانه‌ای که مشخص نیست، ساعتی هتل را ترک می‌کنند. مذاکراتی دوجانبه و چندجانبه بین آنها برگزار می‌شود که هیچ خبری از آن منتشر نمی‌شود. خبرنگاران به وضوح خسته‌تر از روزهای پیش هستند و از همه بدتر وضعیت خبرنگاران ایرانی است که برای دومین روز اتاق‌هایشان را در هتل تخلیه کرده و تکلیف زمان بازگشتشان مشخص نیست. باد سرد شهر را درمی‌نوردد و در چادرهای سفیدی که برای فیلمبرداران و عکاسان در حیاط هتل تعبیه‌شده، بیتوته می‌کند. تقریبا همه به شکل اسکیموها لباس پوشیده‌اند؛ کلاه، کاپشن، دستکش و پوتین. مذاکره‌کنندگان از مقابل عکاسان و فیلمبرداران رد می‌شوند اما سخنی نمی‌گویند. ویلیام هیگ و گیدو وستروله وزرای خارجه انگلیس و آلمان، وقتی‌ در حیاط هتل از ماشین‌های مشکی‌رنگشان پیاده شدند، دقایقی مقابل عکاسان و خبرنگارانی که پشت میله‌ها متمرکز شده بودند، ایستادند تا ضرب‌شستی نشان دهند. ویلیام هیگ گفت: «وزرای خارجه از جمله من برای حمایت از مذاکرات به ژنو آمده‌ایم تا در صورت نیاز، به سرعت و به سهولت به توافق برسیم و تصمیم‌ بگیریم. مذاکرات بسیار مهمی در پیش است. برنامه هسته‌ای ایران بزرگ‌ترین تهدید و عامل بی‌ثباتی در خاورمیانه و جهان است. به همین دلیل این مذاکرات بسیار حیاتی است. مسایل بسیار مهمی در مذاکرات باقی‌مانده است. حضور ما در اینجا لزوما به این معنا نیست که همه‌چیز تمام شده است. ذکر جزییات، باید جامع و جامعه جهانی نسبت به‌کارآمدی آن اطمینان داشته باشد. اختلافات اندک، اما بسیار مهم است. توافق باید کامل باشد و در ساعات آینده درباره آنها صحبت خواهیم کرد.» او اگرچه از نتیجه مذاکرات راضی به‌نظر می‌آمد اما گفت که «نگرانی‌هایی در مورد برنامه هسته‌ای ایران وجود دارد که قابل درک است؛ چراکه تاریخچه برنامه هسته‌ای ایران سال‌ها مخفی و در تضاد با توافقات بین‌المللی و قطعنامه‌های سازمان ملل بوده است. به همین دلیل است که برای ما اهمیت دارد هر توافقی که انجام می‌گیرد، فراگیر، با جزییات، جامع و دربرگیرنده تمام ابعاد برنامه هسته‌ای ایران باشد. ما شش کشور، تنها توافقی را خواهیم پذیرفت که کارآمد باشد و در عمل نیز مشکلات به‌وجودآمده بر سر برنامه هسته‌ای ایران را پاسخگو باشد.» با انتشار سخنان ویلیام هیگ در شبکه‌های اجتماعی، این بار موجی منفی علیه ویلیام هیگ به راه افتاد که او را جایگزین لوران فابیوس، عضو خرابکار مذاکره پیشین می‌دانند. اما گیدو وستروله، وزیرخارجه آلمان کوتاه حرف زد و به خبرنگاران گفت: «شانس توافق با ایران وجود دارد. ما به ژنو آمدیم تا از توافق حمایت کنیم اما کارهای زیادی وجود دارد که باید انجام دهیم. تمام تلاشمان را می‌کنیم. شانس واقعی وجود دارد اما باید کارهای زیادی انجام شود.» او هم اضافه کرد که «هنوز اختلافاتی وجود دارد.» اما این تنها طرف غربی نیست که از زیادبودن اختلافات حرف می‌زند. وزیرخارجه ایران هم اختلافات موجود را مهم می‌داند. اگرچه یادآوری می‌کند که به مرحله نگارش متن رسیده‌اند. عباس عراقچی، عضو هیات مذاکره‌کننده می‌گوید: «دعوا بر سر کلمات، امتیازدهی و امتیازگیری متوازن است.» او عصر شنبه گفت: «مذاکرات ایران و «1+5» همچنان به‌صورت خیلی فشرده ادامه دارد و کلمات در حال بالا و پایین‌شدن هستند.» او احتمال می‌دهد که امشب (شب شنبه) به نتیجه برسند و «امکان آن» را می‌دهد اما احتمال موکول‌شدن مذاکرات به یکشنبه (امروز) را هم می‌دهد. او در پاسخ به این پرسش که امتیازدهی و امتیازگیری، متوازن است؟ گفت فعلا دعوا بر سر همین است و مذاکرات فعلا ادامه دارد. در حالی که رسانه‌هایی- عموما غیرایرانی- از امتیازات احتمالی‌ای که تهران در مذاکره به طرف غربی داده خبر می‌دهند و مواردی از سطح و میزان غنی‌سازی تا توقف رآکتور آب‌سنگین اراک را دربر می‌گیرد، هانس بلیکس، مدیرکل پیشین آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به بی‌بی‌سی فارسی می‌گوید: مطابق تفسیر او از ماده چهارم معاهده منع گسترش سلاح‌های اتمی (ان‌پی‌تی) غنی‌سازی اورانیوم حق است. او اضافه کرده که چگونگی تعریف موضوع غنی‌سازی اورانیوم مورد اختلاف شش کشور مذاکره‌کننده با ایران است. این در حالی است که مذاکره‌کنندگان ایرانی معتقدند که باید حق غنی‌سازی اورانیوم ایران به رسمیت شناخته شود و این در متن توافقنامه‌ای که چهار روز است بر سر آن چانه‌زنی می‌کنند گنجانده شود. چهارمین روز از سومین دور مذاکره بر سر برنامه هسته‌ای صلح‌آمیز ایران در حالی طی می‌شود که مذاکرات متعددی در این روز انجام شده است. ظریف و اشتون برای هفتمین‌بار در این چهار روز با یکدیگر دیدار کردند و احتمال می‌رود تا ساعات آخر شب شنبه، دیدار جمع‌بندی نیز با یکدیگر داشته باشند. مذاکرات دو و سه‌جانبه در این روز گسترده بود. جان کری و لوران فابیوس حدود 20دقیقه با هم مذاکره کردند، اشتون با جان کری و لوران فابیوس، وزرای‌خارجه آمریکا و فرانسه دیدار کرد، جان کری و سرگئی لاوروف، وزرای‌خارجه آمریکا و روسیه با یکدیگر مذاکره کردند و بعد جان کری و سرگئی لاوروف، وزرای‌خارجه آمریکا و روسیه با هم گپ زدند. در همین بین خبری منتشر می‌شود که از برنامه جان کری، وزیر خارجه آمریکا، برای سفر به بریتانیا می‌گوید. قرار است او یکشنبه برای مذاکره درباره شماری از موضوعات از جمله سوریه، ایران و روند صلح خاورمیانه به این کشور سفر کند. اشتون نیز پس از هر دیدار با ظریف با وزرای خارجه 1+5 دیدار می‌کند تا گزارشی از آنچه در جلسه بین آنها گذشته ارایه کند. عصر، دیدار سه‌جانبه‌ای بین وزیرخارجه ایران، با همتایان روس و چینی او در اتاق هیات ایرانی در هتل منتشر می‌شود. ظریف به پیشواز دو دوست آسیاسی‌اش رفته و هردو را تنگ در آغوش می‌کشد. روی مبل به حالتی متمایل با لاوروف می‌نشیند و گپ و خنده فضای اتاقشان را پر می‌کند. در بیانیه‌ای که بعد از دیدار جمعه‌شب ظریف و لاوروف منتشر شده، وزیرخارجه روسیه تاکید کرده که «برای اولین‌بار ظرف سال‌های اخیر، ایران و گروه 1+5 به فرصتی واقعی برای دستیابی به توافق رسیده‌اند.» خبرگزاری رسمی چین، «شین‌هوا» نیز به نقل از سخنگوی وزارت امورخارجه این کشور گزارش کرده «مذاکرات ژنو به یک لحظه نهایی رسیده است.» گویا بازی نیازمند نقش‌آفرینی ویژه دویار قدیمی تهران است. درهای چرخان و لمسی هتل «اینترکنتینانتال» بازوبسته می‌شود یا خبرنگار و عکاس عبورومرور می‌کند یا سیاستمدار. خبرنگاران از آنها سوال می‌پرسند و آنها فقط به خبرنگاران پرسشگر نگاه می‌کنند. آنان پشت درهای بسته حرف می‌زنند و مشخص نیست بر سر چه چیزی اختلاف دارند. شب بر شهر چتر خود را گسترده و بادی می‌وزد که مشخص نیست، آغاز‌گر چه فصلی است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.