|

چراغ خاموش «خانه احزاب»

طاهره ریاحی . طرح: هادی‌حیدری، شرق

چراغ خاموش «خانه احزاب»
شرق: توجه به احزاب یکی از مطالبات تشکل‌ها و فعالان سیاسی و یکی از محورهای برنامه‌های ارایه‌شده حسن روحانی به مردم در ایام انتخابات بود. در صدروز نخستین که از عمر دولت می‌گذرد در این زمینه چه اتفاقی رخ داده است؟ در سپهر سیاسی ایران معمولا احزاب را به دودسته اصلاح‌طلب و اصولگرا تقسیم‌بندی می‌کنند. هرچند در زیرمجموعه دو جناح، تشکل‌های زیادی می‌گنجد اما در شرایط فعلی وجه اشتراک مطالبات همه احزاب اصولگرا و اصلاح‌طلب این است که هر دو طیف توجه ویژه به احزاب در قالب افزایش کمک‌های وزارت کشور در حوزه مالی را خواستارند. اما اصلاح‌طلبان مطالبات دیگری هم دارند. یکی از شاخص‌ترین این مطالبات بازگشایی خانه احزاب است. چندی پیش حسینعلی امیری، قائم‌مقام وزیر و سخنگوی وزارت کشور گفت: «ما در چارچوب قانون از حقوق کلیه احزاب دفاع می‌کنیم و معتقدیم یکی از این حقوق، داشتن اتحادیه‌های صنفی برای احزاب است. درباره خانه احزاب نیز در حال بررسی‌های لازم هستیم.» بازگشایی خانه احزاب را می‌توان بستری برای فعالیت مجدد احزاب و خروج از انفعال و سکون چهره‌های حزبی دانست. خانه احزاب در دولت دهم وضعیت نابسامانی داشت تا جایی‌که عباس مشکینی‌زاده، دبیر کمیسیون ماده10 احزاب وزارت کشور در آن زمان، آن را به «خانه‌ای خالی و بدون مستاجر» تشبیه کرده بود. خانه احزاب ایران به‌عنوان باشگاه بزرگ احزاب ایرانی پس از پنجمین نشست عمومی‌اش، از سوی کمیسیون ماده10 احزاب وزارت کشور دولت احمدی‌نژاد به‌عنوان «نهادی رسمی» شناخته نشد تا سیاسیون حزبی، پس از طی‌کردن راهی طولانی به بن‌بست دولت ضدحزبی برسند. اکنون و در زمانی که یکی از مطالبات اصلاح‌طلبان در دولت روحانی بازگشایی خانه احزاب است، اصولگرایان می‌گویند این خانه را قبول ندارند و اگر قرار به بازگشایی خانه احزاب باشد آنها خانه احزابی دیگر برای اصولگرایان تاسیس خواهند کرد چراکه خانه احزاب فعلی را محل سیاسی‌کاری اصلاح‌طلبان می‌دانند. با وجود وعده‌های دولت روحانی، وزیر کشور تاکنون با احزاب جلسه‌ای نداشته اما با کمرنگ‌شدن فضای غیرسیاسی احزاب احساس بهتری برای فعالیت دارند و از این‌رو به تکاپو برای گسترده‌کردن یا از سر‌گیری فعالیت‌های خود دارند. با این حساب هفته گذشته رحمانی‌فضلی اعلام کرد: «رییس‌جمهوری به‌زودی با تشکل‌ها و ان‌جی‌او‌ها نشست ویژه‌ای خواهد داشت.» خانه احزاب ایران که در دولت اول اصلاحات تاسیس شده و به‌عنوان یک نهاد غیردولتی برای ایجاد وفاق بین احزاب و گروه‌های سیاسی تا پیش از دولت تدبیر و امید، پنج‌دوره نشست عمومی برگزار کرده، ریاستش برای چهاردوره از آن اصلاح‌طلبان بود اما زمانی‌ که «حسین کاشفی» به‌عنوان پنجمین رییس شورای مرکزی خانه احزاب در سال 88 انتخاب شد اصولگرایان دیگر نتوانستند این ریاست را تحمل کنند. بر همین اساس انتخابات مجمع‌عمومی پنجم از سوی وزارت کشور دولت دهم زیر سوال رفت و دبیر کمیسیون ماده10 احزاب اعلام کرد که این کمیسیون، مجمع عمومی خانه احزاب را به رسمیت نمی‌شناسد. 9ماه پس از آخرین جلسه مجمع عمومی خانه احزاب، به دلیل عدم‌تمدید پروانه این تشکل سیاسی و به حدنصاب‌نرسیدن مجمع عمومی آن، فعالیت‌های خانه احزاب به محاق رفت. حالا با بر سرکارآمدن دولتی که ریاستش، گزینه نهایی و محصول ائتلاف دو جریان سیاسی اصلاح‌طلب و میانه‌رو است، تلاش برای احیای خانه احزاب ادامه دارد. برگزاری جلسه از سوی رییس‌جمهوری با نهادها و تشکل‌ها نقطه آغازین این تعاملات است. پیش از این روحانی دیدگاه خود را در مورد احزاب در وزارت کشور اینطور بیان کرده بود: «اصلا حزبی در کشور ما وجود ندارد و جناحی هم وجود ندارد؛ همه‌اش الفاظ است. بحث‌های قبیله‌ای است. هر جمعی گوشه‌ای جمع شده‌اند. کرکره‌ها هم پایین است. موقع انتخابات کرکره‌ها بالا می‌رود، چراغ روشن می‌شود، دم مغازه آب و جارو می‌شود، سروصدا شروع می‌شود، انتخابات هم که تمام می‌شود کرکره‌ دوباره پایین کشیده می‌شود.» انتخاب استانداران تعیین استانداران و لابی‌گری برای انتخاب آنها بین دولت، مجلس و افراد صاحب نفوذ سیاسی، از جمله سوژه‌های داغ محافل سیاسی است. از راهروهای مجلس گرفته تا دیدارهای خصوصی که با اعضای هیات دولت و افراد پرنفوذ سیاسی، ترتیب داده می‌شود. یکی از اولویت‌ها تعیین استانداران باقیمانده است. در این بین به رسم و سیاق سابق مجمع نمایندگان هر استان چند گزینه را به ترتیب به وزیر کشور پیشنهاد می‌کنند؛ روالی که هرچند برای دولت الزام‌آور نیست اما دولت هم چندان به آن بی‌اعتنا نیست. در بعضی از استان‌ها همانند استان تهران، دولت توجهی به نظر پیشنهادی نمایندگان نداشت، اما آنچه از عملکرد دولت تاکنون مشهود است تیم روحانی قصد ندارد از اساس به پیشنهادهای نمایندگان بی‌توجه باشد و تلاش دارد حداکثر رضایت ممکن را در بین نمایندگان در تعیین استانداران جلب کند. بخشی از جامعه به دلیل نگاه استانداران به تغییر و به روحانی رای دادند اما هنوز وضعیت خیلی از استان‌ها مشخص نیست. رحمانی‌فضلی می‌گوید: «دولت در انتخاب استانداران دقت را فدای سرعت نخواهد کرد.» او همچنین معتقد است: «دولت در انتخاب استانداران از دولت‌های پیشین عقب‌تر نیست و همه استانداران به پیشنهاد وزارت کشور با تصویب هیات دولت منصوب می‌شوند.» رحمانی‌فضلی با بیان اینکه استانداران با دقت فراوان انتخاب می‌شوند، گفت: در دوره‌های گذشته استان‌هایی بودند که در طول چهارسال، پنج استاندار عوض کردند و متوسط عمر استانداران در برخی از استان‌ها کمتر از یک‌سال بوده که این عدم ثبات مدیریت آسیب‌رسان است و ما نیز با دقت مدیران شایسته را انتخاب می‌کنیم تا ثبات مدیریتی به وجود آید. به نظر می‌رسد دولت در انتخاب استانداران نگاهی به تامین مطالبات اقلیت‌ها هم داشته است. «جاسم جادری» که به‌عنوان یک عرب خوزستانی شناخته می‌شود به استانداری هرمزگان رفت. 10استاندار در روزهای آتی به دولت معرفی خواهند شد از زمان روی‌کارآمدن دولت حسن روحانی تاکنون 25استاندار انتخاب شده و شش‌استان دیگر نیز توسط استانداران دولت احمدی‌نژاد اداره می‌شوند که قرار است استانداران جدید تا هفته آینده معرفی شوند. رحمانی‌فضلی چندی پیش اعلام کرد: «بعد از تکمیل‌شدن فرآیند معرفی استانداران، سفر به تمامی استان‌ها را در دستور کار دارم.» اکثر استانداران انتخاب‌شده مشی اعتدال دارند هر چند جهتﮔﯿﺮی‌های ﺳﯿﺎﺳﯽ اﺳﺘﺎﻧﺪاران و هم نحوه اﻧﺘﺨﺎب ﻋﺎﻟﯽ استان‌ها‌، چالش‌ها و بحث‌هایی را ایجاد کرده است اما تاکنون اکثر استان‌ها از انتخاب استانداران خود راضی هستند. با مشخص‌شدن تمامی استاندارها سفرهای استانی وزیر کشور آغاز می‌شود، باید منتظر بود و دید اولین گزارش وزیر کشور از سفرهای استانی چه خواهد بود. در گزارش صدروزه وزیر کشور حتما نحوه انتخاب 31استان را خواهیم دید.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.