|

نشست هم‌اندیشی معاون فرهنگی با تشکل‌های نشر برگزار شد

ناشران: ممیزی «پس از انتشار» شود

شرق: «ما باید ممیزی پیش از انتشار را برداریم.» این، عین جمله‌ علی جنتی در یکی از دو مصاحبه‌اش پیش از اخذ رای اعتماد مجلس بود؛ جمله‌ای جنجالی که موجی از نظرات مثبت و منفی را به همراه داشت. در نهایت کار به جایی رسید که وزیر ارشاد بعد از استقرار در بهارستان حرفش را پس گرفت و اعلام کرد با توجه به مخالفت‌ها چنین اتفاقی نخواهد افتاد. جنتی در پاسخ به درخواست 215 نفر از نویسندگان برای سپردن ممیزی به دست خودشان اعلام کرد چنین امری ممکن نیست و ممیزی براساس قانون، لایتغیر است. حالا در آستانه صدروزگی استقرار دولت تدبیر و امید، تشکل‌های صنفی چاپ و نشر خواستار سپرده‌شدن ممیزی پیش از چاپ به خود ناشران شده‌اند. هیات‌مدیره اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران روز سه‌شنبه 29 آبان در دیدار خود با سیدعباس صالحی معاون فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با اعلام برنامه بلندمدت خود در مورد ممیزی کتاب خواستار سپردن ممیزی به ناشران شدند. بر اساس طرح پیشنهادی، ناشران خواستار بسترسازی برای اجرای مطلوب اصل 24 قانون اساسی و مشخص‌کردن چهارچوب آن به منظور انتقال نظارت بر این امر از قوه مجریه به قوه‌قضاییه شده‌اند. به این ترتیب که فرآیند نظارت بر محتوای کتاب همانند مطبوعات پس از انتشار صورت گیرد. اگر چنین درخواستی از سوی معاونت فرهنگی و وزارت ارشاد به تصویب برسد، شورایی چون شورای نظارت بر مطبوعات راه‌اندازی می‌شود و بعد از انتشار کتاب‌هایی که ناشران بعد از گذراندن فیلترهای خود به وزارتخانه ارایه داده‌اند بررسی و در صورت مغایرت با اصول ممیزی جلو پخش کتاب را می‌گیرد. طرحی که با توجه به نکات منفی و مثبت می‌تواند چالشی اساسی برای اهالی فرهنگ باشد. با این همه ناشران ریسک چنین چالشی را پذیرفته و خواستار تشکیل هیات نظارت بر چاپ و نشر به جای شورای نظارت و ارزشیابی شدند تا روند اداری ممیزی از دست دولت به قوه‌قضاییه سپرده شود. سیدعباس صالحی معاون فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی که مورد خطاب این درخواست بود با شنیدن پیشنهاد و نظرات تشکل‌های دیگر قول داد تا کشتی آسیب‌دیده نشر را با کمک همه ناشران نجات دهد. قرار بود این نشست در حضور علی جنتی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی برگزار شود که به دلیل برگزاری جلسه شورایعالی انقلاب فرهنگی وزیر نتوانست در آن شرکت کند. معاون امور فرهنگی که در جمع مسوولان اتحادیه‌های ناشران و کتابفروشان تهران، شرکت تعاونی ناشران و کتابفروشان تهران، انجمن فرهنگی ناشران کودک و نوجوان، انجمن فرهنگی ناشران بین‌الملل ایرانیان، انجمن فرهنگی ناشران دانشگاهی، انجمن ناشران الکترونیک، انجمن زنان ناشر و انجمن اسلامی ناشران، صحبت می‌کرد؛ تقویت قالب‌های نو و موثر در ویترین کتاب و فعال‌سازی نهادهای صنفی عرصه نشر را از پایه‌های معاهده دولت تدبیر و امید اعلام کرد و تاکید کرد: «دولت در حوزه کتاب نباید رقیب بخش خصوصی باشد ما باید مسیر را برای فعالیت بخش خصوصی و اجرای شفاف اصل 44 قانون اساسی هموار کنیم.» صالحی با تفسیر اصل 44 قانون اساسی گفت: «این اصل فقط مربوط به صنعت نیست، بلکه مربوط به حوزه نشر نیز می‌شود. همان‌گونه که قبلا نیز اعلام کردم، ما برای جلوگیری از رانت‌خواری و باج‌گیری باید در اتاق‌های شیشه‌ای قرار بگیریم.» حذف نگاه امنیتی از فرهنگ حذف نگاه امنیتی از فرهنگ یکی از موضوعاتی است که این روزها در لابه‌لای صحبت‌های مسوولان وزارت ارشاد گفته می‌شود. نگاهی که در چند سال گذشته با انتساب برخی از چهره‌های امنیتی در رده‌های بالای فرهنگ در این وزارتخانه و سازمان‌های تابعه آن افزایش یافت. اما صالحی به‌عنوان یکی از مسوولان دولت یازدهم که از دانشگاه به صندلی معاونت رسیده خواستار پایان‌دادن این نگاه در عرصه فرهنگ شده است. او که در نشست مطبوعاتی روز دوشنبه خود هم تاکید کرده بود به هیچ دسته و حزبی وابسته نیست، در نشست خود با فعالان چاپ و نشر بار دیگر گفت: «نگاهی که اکنون وجود دارد این است که حوزه نشر متعلق به خود ناشران است و ما خادم ناشران هستیم و طبیعتا باید در حد مقدوراتمان در خدمت آنها باشیم. ما به دنبال زدایش‌نگرش امنیتی و حراستی از حوزه نشر و ناشران هستیم. حمایت‌های نهادینه از ناشران از برنامه‌های وزارت ارشاد است.» صالحی با تایید مشکلاتی که در حال حاضر پیش‌روی فرهنگ قرار دارد شرایط فرهنگی را چنین توصیف کرد: «از یک‌سو نگاه‌های سلیقه‌ای و انسدادگرایانه که در فرصت‌هایی حاکمیت داشته‌اند و از سوی دیگر شرایط سخت اقتصادی که بخش‌های مختلف نشر با آن روبه‌رو هستند، وضعیت نشر را به حالتی عاجل تبدیل کرده است. البته این مسایل یک‌روزه قابل حل نیستند و باید همه ما و شما دست به دست هم دهیم و این مشکلات را حل کنیم.»او هم مانند جنتی از ناشران خواست تا وزارت ارشاد را خانه خود بدانند. اما درباره درخواست آنها برای انتقال ممیزی از قبل به بعد از انتشار گفت: «بخشی از مسایلی که مطرح شد مباحث حقوقی بود، بحث‌های پیرامون اصلاح قوانین و مقررات و تدوین قوانین تازه در حوزه کتاب. اینها نیازمند مطالعات وسیع است. ما در این خصوص نیازمند تشکیل یک کارگروه حقوقی هستیم.»معاون فرهنگی با بیان اینکه انتقادات باید مطرح شود؛ ‌گفت: «ولی در فضای دوستانه، نه اینکه بخواهیم از یکدیگر مچ‌گیری کنیم. دیگر مچ‌گیری بس است؛ کمی با هم مهربان‌تر باشیم.» فرصت از دست‌رفته تهران عبدالحسین مختاباد عضو شورای شهر تهران اما فارغ از بحث‌های این جلسه از فرصت از دست‌رفته تهران برای عنوان پایتخت فرهنگی و هنری آسیا گفت. در این جلسه همچنین چند نفر از ناشران و مسوولان تشکل‌های صنفی از جمله نادر قدیانی رییس اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران خواستار راه‌اندازی شورایعالی کتاب مانند شورایعالی سینما شدند که می‌تواند برنامه مدون پنج‌ساله یا حتی یک‌ساله را برای کتاب تنظیم کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.