|

درگذشت برنده نوبل متولد «کرمانشاه»

خداحافظ خانم«لسینگ»

شرق: پیرترین نویسنده برنده نوبل ادبی که زادگاهش او را به ایران پیوند می‌داد، در 94 سالگی در خانه‌اش درگذشت. دوریس لسینگ، برنده جایزه نوبل ادبی صبح روز یکشنبه، 26 آبان در اثر کهولت سن در خانه‌اش در لندن درگذشت. او که سال 2007 جایزه ادبی نوبل را از آن خود کرد، بار دیگر در تیتر خبرها به خصوص رسانه‌های ایرانی قرار گرفت و خبر درگذشت این بانوی نویسنده، از چشم ایرانی‌ها نیز به‌دور نماند؛ چرا که او متولد کرمانشاه است. لسینگ به دلیل شغل پدرش که کارمند بانک سلطنتی بود، در 22 اکتبر سال 1919 از پدر و مادری انگلیسی در کرمانشاه متولد شد و تا پنج‌سالگی در ایران زندگی کرد. پس از آن به همراه خانواده به کشورهای آفریقایی رفت و از سال 1949 به اروپا نقل مکان کرد و در لندن اقامت گزید. لسینگ روحیه سرکشی داشت و در 15 سالگی مدرسه را برای همیشه ترک کرد. وی نخستین رمان خود را به نام «علف‌ها آواز می‌خوانند» در سال 1949 هنگام جنگ جهانی دوم روانه بازار کرد. دومین اثر او «جستجوی مارتا» نام داشت که در سال 1952 منتشر کرد و آخرین کتاب منتشرشده‌اش نیز رمان «آلفرد و امیلی» در سال 2008 منتشر شد. اگرچه لسینگ خانه‌دار بود، اما در مسیر نویسندگی، توانست جوایز معتبری را به دست بیاورد؛ همچون جایزه‌ یادمان «جیمز تیت بلک» برای رمان «زیر پوست من» و جایزه‌ ادبی «دیوید کوهن» انگلیس. اما مهم‌ترین جایزه‌ای که او در کارنامه خود به ثبت رساند، نوبل ادبیات 2007 بود. او هنگام دریافت این جایزه 88 سال داشت و به دلیل کمردرد نتوانست در مراسم اعطای جایزه حضور پیدا کند، ولی لقب سالخورده‌ترین نویسنده برنده جایزه ادبی نوبل و یازدهمین نویسنده زن دریافت‌کننده این جایزه را به خود اختصاص داد. در بخشی از بیانیه آکادمی نوبل درباره ویژگی آثار او عنوان شده بود: «دوریس لسینگ، نویسنده راوی تجربه‌های زنانه از زمان نگارش رمان «دفترچه طلایی» در سال 1962 برای دفاع از حقوق زنان در ادبیات تلاش کرده است. او که در داستان‌هایش تردید، امید و نیروی آتشین پیروزی را به تصویر کشیده، سالخورده‌ترین زن نویسنده در میان 10 زنی است که پیش از این جایزه نوبل ادبیات را از آن خود کرده‌اند.» ماجرای باخبرشدن او از کسب این عنوان هم جالب است. لسینگ سالخورده که برای خرید روزانه از خانه‌اش بیرون رفته بود، هنگام بازگشت با جمعیت خبرنگاران و عکاسان مواجه شد که ابتدا گمان کرده بود، فیلمی در همان حوالی درحال ساخت است و وقتی در جمع خبرنگاران حاضر شد، از صحبت‌هایش چنین برداشت شد که دریافت این جایزه او را خیلی تحت تاثیر قرار نداده است: «من تمام جوایز اروپا را برده‌ام و از دریافت همه آنها خوشحالم اما در آستانه 88 سالگی واقعا نمی‌توانم بگویم که دریافت نوبل اتفاق مهمی برایم بوده است. من چندان شوکه نشده‌ام.» البته جایزه نوبل برای لسینگ خستگی‌هایی هم داشت و او یک سال بعد، کسب جایزه نوبل را «مصیبت» توصیف کرد و گفت به دلیل انجام مصاحبه و عکاسی، زندگی‌اش دچار آشفتگی شده است. درگذشت لسینگ شش سال بعد از دریافت جایزه نوبل بار دیگر ایرانی‌ها را یاد این نویسنده انداخته است. وقتی ترجمه آثارش را به زبان فارسی بررسی می‌کنیم، می‌بینیم از 70 اثر برجای مانده از او، حدود 15 اثر به فارسی برگردانده شده است. از جمله این کتاب‌ها می‌توان به«فرزند پنجم» با دو ترجمه مختلف، «شیرین‌ترین رویاها»، «علف‌ها آواز می‌خوانند»، «تروریست دوست‌داشتنی» و «دری که می‌خواند» اشاره کرد. اگرچه همگان او را نویسنده‌ای بریتانیایی می‌دانند؛ اما تولد‌اش در کرمانشاه و زندگی پنج‌ساله در این منطقه، خواه ناخواه او را به ایران پیوند می‌دهد و در واقع سهم«ایران» است از بالندگی این نویسنده.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.