از خیام تا اورهان پاموک
جواد ماهزاده: کتابهایی که امروز در ستون پرفروشها معرفی میشوند، یا خیلی حجیم و نفیس هستند یا خیلی ساده و باریک. اما چه ساده و چه نفیس، کتابهایی هستند که در حوزه خود بار محتوایی ارزشمندی دارند و توجه مخاطبان را به خود جلب کردهاند. درست و نادرست دیوید ممت برای دوستداران تئاتر در ایران نامی آشناست. این نمایشنامهنویس، کارگردان و مدرس تئاتر در کتاب «درست و نادرست» به بحث درباره بازیگری پرداخته و وجوه مختلف این حرفه هنر را گشوده و آن را بهمثابه یک کلاس درس در اختیار علاقهمندان گذاشته است. مباحث کتاب، تلفیقی از متدها و روشهای آموزشی و تجربههای دیوید ممت است که با زبان ساده و خودمانی نوشته شده و خواننده را با زیر و بمهای کار بازیگری آشنا میکند. ممت برای انتقال مفاهیم موردنظرش مثالها و خاطرههای زیادی نقل کرده و همین شیوه روایت، سادگی و شیوایی خاصی به کتاب بخشیده است. چگونگی ارتباط با نقش، مطالعه متن، تمرینکردن، توجه به جنبههای بازرگانی و پشتیبانی تئاتر، حرکت روی صحنه، فرار از موقعیتهای دشوار روی صحنه، رویارویی با پیشامدهای اتفاقی در حین اجرا، پرهیز از مبالغه و در
پیشگرفتن صداقت روی صحنه و... از جمله موضوعاتی هستند که شما را در جریان اوج و فرودهای این حرفه قرار میدهد. «درست و نادرست» با ترجمه علی منصوری در 136صفحه از سوی نشر افراز منتشر شده است. کتاب سیاه اورهان پاموک که پس از دریافت جایزه نوبل شهرت زیادی در ایران دست و پا کرد، حالا مترجمان بیشتری هم در ایران دارد. این رمان را عینله غریب به فارسی برگردانده و در نشر زاوش منتشر شده است. پاموک در این رمان نیز مثل آثار گذشته خود، تسلطش را بر فرهنگ و سنتهای شرق، مصایب و مباحث ناشی از تضادهای سنت و تجدد در خاورمیانه و تحولات سیاسی و اجتماعی اروپای مرکزی و شرقی نشان داده است. جزییات و ظرایف در این رمان نقش کلیدی دارد و ساختار اثر را به مینیاتور شبیه کرده است. این نویسنده پرمطالعه که برای نوشتن هر داستان، دست به تحقیق و سفر و مصاحبه و... میزند، در ترکیه هم طرفدار دارد و هم مخالف. البته بیشتر مخالفتها با او جنبه سیاسی دارد تا ادبی. مذهب زمان من پیر پائولو پازولینی از جمله هنرمندانی است که در ایران شناخته شده و آثارش ستایش میشود. این سینماگر مولف و الهامبخش، تاثیر بسیاری بر سینمای
اروپا و سینماگران نسل خود و بعد از خود گذاشته و در ایران هم مریدان بسیار دارد. کتاب کوچک حاضر، بخشی از اندیشههای این هنرمند ایتالیایی را که در قالب شعر، یادداشت و گفتار است در اختیار مخاطب میگذارد. حتی آنهایی که سینمای پازولینی را جذاب و دلخواه خود نمیدانند، با خواندن اشعار، یادداشتها و خطابههای تکاندهنده او، وسوسه تماشای دوباره آثار این فیلمساز معترض را خواهند داشت. اینکه شعرهای او چقدر به فیلمهایش نزدیک است و اینکه فیلمهایی را بر اساس همین اشعار ساخته یا برعکس، سوالی است که هر خواننده پاسخ منحصربهفردی به آن خواهد داد. سیاست، وطن، تجربه سیاسی و بهخصوص فاشیسم، از محورهای اصلی نوشتهها و سرودههای اوست. «مذهب زمان من» را سیروس شاملو و مجید راسخی ترجمه کردهاند و انتشارات مازیار در 108صفحه پالتویی عرضه کرده است. خیام چهارزبانه اشعار عمر خیامنیشابوری همواره چه در ایران و چه در نقاط مختلف دنیا پرفروش بوده. چاپ نفیس آثار شاعران کهن ایرانی سالهاست که از سوی ناشران مختلف دنبال میشود و خریداران این کتب نفیس نیز عمدتا کسانی هستند که به دنبال هدیهای نفیس و فرهنگی برای دوستانشان
میگردند. اما تا امروز جای ترجمههای درست و کمغلط از این اشعار برای گردشگران خارجی که در کتابفروشیهای تهران سراغ ترجمههای خوب را از اشعار شاعران ایرانی میگیرند، خالی بوده و همچنان نیز در مورد حافظ و سعدی و فردوسی خالی است. مجموعه حاضر را که نشر کتاب پارسه منتشر کرده، شامل یکصدویک رباعی خیام به زبانهای فارسی، آلمانی، انگلیسی و فرانسوی است که با خوشنویسی شمسالدین مرادی، مینیاتورهای رامین مرآتی و طراحی علی بخشی وارد بازار کتاب شده است. ترجمه آلمانی را سعید فیروزآبادی و ترجمه انگلیسی را سعید سعیدپور انجام دادهاند و در بخش زبان فرانسه هم از ترجمه معروف ژیبلر لازار استفاده شده است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.