آمانو و صالحی تفاهمنامه امضا کردند
دوربرگردان «اراک» به «ژنو»
شرق: آجرهای توافقی که در نشست ژنو نیمهکاره ماند در تهران در حال چیدهشدن رویهم است. آجربهآجر چیده میشود تا خانه «اعتماد» شکل بگیرد. روز گذشته سازمان انرژی اتمی ایران میزبان «یوکیو آمانو»، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی بود و در این میزبانی، یک بیانیه مشترک صادر شد؛ بیانیهای که به آژانس اجازه «بازدید از رآکتور آبسنگین اراک و معدن اورانیوم گچین» را میدهد. در بیانیه مشترک ایران و آژانس، دو طرف توافق کردند که آژانس اطلاعات مربوط به ایران را محرمانه نگه دارد و ایران نیز امکان دسترسی به این رآکتور و «گچین» را فراهم کند. رییس سازمان انرژی اتمی روز گذشته با اشاره به امضای بیانیه مشترک همکاریها میان ایران و آژانس گفت: «بیانیه مشترکی که روز گذشته امضا شد بیانگر نقشه راهی است که اقدامات دوجانبه را در رابطه با حلوفصل موضوعات باقیمانده مشخص میکند.» صبحگاه دوشنبه «یوکیو آمانو» به دعوت رضا نجفی، نماینده ایران در آژانس بینالمللی انرژی اتمی، پاسخ داد و برای حضور در مذاکره با ایران به تهران آمد. دور پیشین مذاکره بعد از تغییر دولت در تهران، پنجم مهر در وین انجام شد و در آن جلسه قرار شد نشست
بعدی در تهران باشد. علیاکبر صالحی که روز گذشته دوساعتونیم با «یوکیو آمانو» مذاکره کرد و بعد از امضای تفاهمنامه در یک کنفرانس خبری مشترک شرکت کردند. صالحی در این نشست از امضای «بیانیه و تفاهمنامه» بین ایران و آژانس ابراز خوشحالی کرد. تفاهم بر سر بازدید از رآکتور آبسنگین اراک به سرعت به چند تیتر اول خبرگزاریهای داخلی و خارجی تبدیل شد. در مذاکرات ژنو که صبحگاه یکشنبه تمام شد، رآکتور آب سنگین اراک مساله مهمی بود که برخی مذاکرهکنندگان بهویژه فرانسه نسبت به آن موضع داشتند و اخبار نشان میداد که مذاکرهکنندگان بر سر این سایت هستهای، نظرهای متفاوتی با یکدیگر داشتند. این در حالی است که ایران در مذاکره ژنو طرح پیشنهادی را روی میز گذاشت که برمبنای آن نگرانیهای جامعه جهانی نسبت به برنامه هستهای ایران را رفع میکند و کشورهای مذاکرهکننده را از صلحآمیزبودن برنامه هستهای مطمئن میکند، در مقابل، تحریمها علیه ایران باید رفع شود. بر این اساس بازی برد- برد شکل میگیرد. دور بعدی گفتوگوهای ایران و 1+5 روز 29آبان در ژنو انجام خواهد شد. «صالحی» روز گذشته گفت: «این سفر تقریبا مقارن شد با مذاکرات ژنو و هر دو مذاکره
چه فرآیند گفتوگو با آژانس و چه 1+5 به خوبی پیش میرود. همکاریهای ما با آژانس از ابتدا وسیع و شفاف بوده است و فرآیندی که در ارتباط با برخی مسایل باقیمانده و موجود تحتعنوان مسایل باقیمانده بوده است، همکاریها آغاز شده بود اما متاسفانه نتوانستیم به یک تفاهم دوجانبه برسیم.» او ادامه داد: «با رویکرد جدیدی که دولت یازدهم در پیش گرفته است و با استفاده از تجارب گذشته، ما توانستیم با تمهیدات لازم و استفاده از تجارب گذشته و رویکرد جدید دولتمان به یک تفاهم دوجانبه برسیم.» به گفته صالحی بیانیه مشترکی که روز گذشته امضا شد بیانگر نقشه راهی است که اقدامات دوجانبه را در رابطه با حلوفصل موضوعات باقیمانده مشخص میکند. او همچنین در مورد پیوست این بیانیه مشترک نیز گفت: «همکاری ما با آژانس در چارچوب توافقنامه پادمان است و بازرسیها از تاسیسات هستهای در این چارچوب انجام میشود. ما در این پیوست از باب اینکه اراده خود و آمادگیمان را برای بستهشدن پرونده ساختگیمان نشان دهیم از طرف شورایعالی امنیت ملی اجازه پیدا کردیم تا بازرسان آژانس بیایند و از سایت آبسنگین اراک بازدید داشته باشند و همچنین از معدن گچین در بندرعباس که
همواره مورد درخواست آژانس بوده است و ایران داوطلبانه اعلام آمادگی کرد که این امکان برای بازدید آژانس فراهم شود.» او گفت: «این امر نشاندهنده آمادگی ایران برای استفاده از انعطافهای لازم درباره پیشبرد بستهشدن پرونده هستهای ایران در آژانس است و نمیخواهیم بهانهای به دست دیگران بدهیم تا مانع پیشرفت کار شوند. موضوعات متعددی درباره مسایل هستهای که بخش عمدهای از موضوعاتی که ماهیت فعالیتهای هستهای داشت در گذشته حل شده است تحت عنوان مدالیته و مطالب دیگر باقی مانده است که ماهیت هستهای به مفهوم فعالیت هستهای ندارد، اما تحت عنوان مطالعات ادعایی که بعدا به آنها پرداخته خواهد شد، تصمیم گرفتیم در رویکرد جدید، فازبهفاز جلو رویم و فاز اول، ایجاد اعتماد متقابل بیشتر بین دو طرف است. در فازهای بعدی، همکاران ما و متخصصان آژانس، گفتوگو خواهند کرد. مدتزمانی که برای این گفتوگو متصور است سه ماه است تا ببینیم برای فازهای بعدی چگونه پیش میرویم.» همچنین صالحی خبر داد که «اطلاعات رآکتورهایی که در آینده میسازیم را به آژانس میدهیم.» به گزارش ایسنا، رییس سازمان انرژی اتمی با اشاره به سند 711 ایران در آژانس گفت: در این
سند به روشنی چارچوب همکاریها و پاسخهای ایران به سوالات، مشخص شده است و ما بر اساس همان سند موضوعات باقیمانده را در چارچوب مدالیته پاسخ دادیم و تنها مسایل باقیمانده در چارچوب مطالعات ادعایی مطرح است. ما در گذشته به تمام مسایل و سوالات پاسخ دادیم. «یوکیو آمانو»، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی نیز در کنفرانس خبری با صالحی پس از امضای تفاهمنامه و بیانیه مشترک همکاری، گفت: «در چارچوب همکاری بین ایران و آژانس، همکاریهای بیشتری برای راستیآزمایی انجام خواهد شد و اقدامات بسیار جدی و ماهوی زیادی وجود دارد در زمینه این بیانیه که ظرف سه ماه آینده انجام خواهند شد و این کارها از امروز آغاز میشوند. این اقدام بسیار مهم است اما هنوز کارهای زیادی برای انجام وجود دارد. در این بیانیه به مواردی اشاره نشده است که در گزارشهای قبلی ما وجود داشته است و تاکید میکنم آژانس تمام موارد باقیمانده را با روحیه بالا و همکاری حلوفصل خواهد کرد.» آمانو در پاسخ به اینکه آژانس در برابر همکاری قابل توجهش برای اجازه بازدید از دو سایت هستهایاش چه همکاری خواهد کرد؟ گفت: «کاری که ما میخواهیم انجام دهیم این است که ظرف سه ماه آینده
گزارشهایی را از بازدیدهای خود تهیه کنیم و آن را به شورای حکام ارایه دهیم.»مدیرکل آژانس در پاسخ به اینکه توافق امروز چه کمکی به مذاکرات ژنو میکند؟ گفت: «فکر هم نمیکنم خیلی مناسب باشد بگوییم تفاهمنامهای که امروز امضا شد چه تاثیری در مذاکرات ژنو میگذارد.» او تاکید کرد: «همکاریها در چارچوب این سند محدودیت زمانی سهماهه دارد.» او همچنین گفت: «سوالات آژانس در چارچوب مطالعات ادعایی بر اساس آنچه در گزارش نوامبر 2011 آمده است مشخص است و ایران باید به آن سوالات پاسخ دهد. من وظیفه دارم که تمام مسایل باقیمانده را حل کنم.» در متن بیانیه مشترک ایران و آژانس که بین مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی و معاون رییسجمهوری ایران در زمینه چارچوب همکاری امضا شد، آمده است: «آژانس بینالمللی انرژی اتمی و ایران، 11نوامبر سال 2013 توافق کردند که همکاری و گفتوگویشان را با هدف اطمینان از ماهیت منحصرا صلحآمیز برنامه هستهای ایران از طریق حل همه مسایل باقیماندهای که تاکنون توسط آژانس حل نشده است، تقویت کنند.» به گزارش وبسایت آژانس بینالمللی انرژی اتمی، در ادامه این بیانیه آمده است: «در این زمینه این توافق حاصل شد که
ایران و آژانس بینالمللی انرژی اتمی در زمینه فعالیتهای راستیآزمایی که قرار است آژانس برای حل همه مسایل فعلی و گذشته اتخاذ کند، همکاری بیشتری داشته باشند. پیشبینی میشود که همکاری ایران شامل ارایه اطلاعات به موقع درباره تاسیسات هستهییاش به آژانس بینالمللی انرژی اتمی و نیز در زمینه اجرای اقدامات شفافساز خواهد بود. فعالیتها بهصورت گام به گام پیش برده خواهد شد.» در این بیانیه توافق شده «نگرانیهای امنیتی ایران را از جمله از طریق استفاده از دسترسی مدیریتشده و محافظت از اطلاعات محرمانه مدنظر قرار دهد.» بر مبنای این بیانیه مشترک «ایران در عرض سه ماه از تاریخ این بیانیه دسترسی و اطلاعات لازم را ارایه خواهد کرد و آژانس بینالمللی انرژی اتمی به شورای حکام در زمینه پیشرفت در اجرای این اقدامات گزارش خواهد داد.» وزیر خارجه ایران روز گذشته در دیدار با یوکیو آمانو اظهار امیدواری کرد: «آژانس برای حل و فصل نهایی موضوع هستهای ایران نقشش را ایفا کند.» روز گذشته در حالی که توافق ایران و آژانس امضا میشد برخی وزرای خارجه حاضر در نشست 1+5 خوانش جدیدی از اتفاقاتی که در ژنو رخ داده بود، ارایه کردند. «جان کری» وزیر
خارجه آمریکا روز گذشته که به امارات سفر کرده، گفت: «قدرتهای بزرگ در مورد پرونده هستهای ایران با هم متحد بودند و این، ایران بود که قادر به پذیرش این پیشنهاد نبود.» او اضافه کرد: «روز شنبهای که پیشنهاد به ایران ارایه شد 1+5 با هم متحد بودند اما ایران در آن لحظه خاص، قادر به پذیرش پیشنهاد نبود. فرانسه از امضای آن شانه خالی کرد ما هم شانه خالی کردیم.»این در حالی است که «کری» به داشتن مشارکت استراتژیک با اماراتمتحدهعربی، عربستانسعودی و اسراییل تاکید کرد. او همچنین ابراز امیدواری کرد که «یک توافق هستهای با ایران در عرض چند ماه حاصل شود» گرچه گفت «واشنگتن برای رسیدن به توافق با کسی مسابقه نگذاشته است.» اما در همین حال وزیر خارجه ایران به شبکه «العالم» گفت: «از ابتدا هم گفته بودیم که این مذاکرات، دشوار است و اگر مخالفت یک هیات نبود، احتمال اینکه به نتیجه برسیم وجود داشت.»... «اگر مخالفت آن هیات نبود، احتمال اینکه ما بعدازظهر جمعه به نتیجه برسیم، وجود داشت و علت آمدن وزرا به ژنو، پیداکردن راهحلی برای آن موضوع بود. مذاکرات تاکنون کم و بیش به خوبی پیش رفته است. البته مواضع یکی از هیاتهای گروه 1+5 برای این
گروه کمی دشواری ایجاد کرد و باعث شد که بیشتر وقت گروه 1+5 به بحث و تبادلنظر و رسیدن به یک راهحل برای مشکل آن هیات سپری شود؛ البته باید دید که کار با چه روندی پیش میرود و من همچنان امیدوارم.» هیگ: بهدنبال توافق موقت هستیم در همین حال «ویلیام هیگ»، وزیر امور خارجه بریتانیا نیز گفت «دستیافتن به توافقی موقت با ایران بر سر برنامه هستهای این کشور، زمان و مبنای لازم برای مذاکرات نهایی را فراهم خواهد کرد و شکست تلاشهای جاری میتواند برای خاورمیانه خطرناک باشد.»او روز گذشته در پارلمان بریتانیا گفت: «قدرتهای جهانی که با ایران مذاکره میکنند در پی دستیافتن به توافقی موقت هستند که مطابق آن ایران بتواند با نشاندادن حسننیت و شفافکردن بخشهایی از برنامه اتمیاش، شاهد کاهش متناسب بخشی از تحریمهای اقتصادی باشد.» او گفت «دستیافتن به چنین توافقی موثرترین و عملیترین راه رسیدن به توافق نهایی است و دو طرف برای رسیدن هرچه سریعتر به آن تحت فشار هستند.» هیگ در پاسخ به نکتهای که «جک استراو» نماینده این پارلمان از او پرسید، اطمینان داد که «دولتهای طرف گفتوگو با ایران که در گروه 1+5 (پنج عضو دایم
شورای امنیت و آلمان) متشکل هستند به حفظ شتاب موجود در پیشرفت مذاکرات کاملا متعهدند.» وزیر امور خارجه بریتانیا گفت: «محمدجواد ظریف، وزیر امورخارجه ایران مذاکرهکننده سرسختی است و بر منافع کشورش پافشاری میکند، اما در عین حال مذاکرهکننده خوبی است و میتوان با او کار کرد.» او همچنین از «توافق میان ایران و آژانس بینالمللی انرژی اتمی استقبال کرد و آن را نشانهای مثبت توصیف کرد.» فابیوس: توافق دور از دسترس نیست لوران فابیوس که در مذاکرات ژنو نقش برهمزننده توافق را بازی کرد، دیروز در گفتوگو با «رادیو یک اروپا» گفت: «رسیدن به توافق با ایرانیها دور از دسترس نیست. اما هنوز به آن مرحله نرسیدهایم.» وزیر خارجه فرانسه در مورد دستیابی به توافقی بین ایران و گروه 1+5 بر سر برنامه اتمی این کشور ابراز امیدواری کرده، هر چند که به گفته او ایران باید «در چندین مورد تلاشهایی از خود نشان دهد.» به گزارش «تابناک»، روز گذشته شبکه دو تلویزیون اسراییل در گزارشی نوشت لابیگری اسراییل برای جلوگیری از توافق هستهای با ایران در ژنو، از طریق یکی از نمایندگان پارلمان فرانسه انجام شده است؛ این نماینده که «میرحبیب» و
از دوستان نزدیک نتانیاهو به شمار میرود، در تماس تلفنی با فابیوس که در ژنو به سر میبرده به او هشدار داده که در صورت توافق کشورهای عضو 1+5 با ایران بنا به شرایط موجود، رژیم اسراییل به ایران حمله خواهد کرد. نماینده پارلمان فرانسه در تماس تلفنی با فابیوس به وی گفته: «من نتانیاهو را میشناسم. اگر شما مواضعتان را سخت نکنید، نتانیاهو به ایران حمله خواهد کرد. من این را میدانم. من او را میشناسم. شما باید برای جلوگیری از جنگ، موضعتان را سخت کنید.» تحلیلگران موضع مخالف فابیوس در مذاکرات ژنو را ناشی از تاثیرپذیری او از لابی اسراییل دانستند. روز گذشته هیاتی از مقامات عالیرتبه آمریکا به ریاست «وندی شرمن» به اسراییل رفت تا گزارش مذاکره ایران و 1+5 در ژنو را در اختیار مقامات این کشور قرار دهد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.