|

بخوانید کارشناس، بگویید کارمند

مهسا جزینی

داستان جدیدی نیست. اتفاق جدیدی هم نیست. یادم هست آن‌روزها یکی از آیتم‌های پای ثابت طنز انتقادی برنامه «صبح جمعه با شما» نمایشنامه‌هایی بود با موضوع ناکارآمدی سیستم بوروکراسی اداری که از آن زمان‌ها به «کاغذبازی» معروف شده بود. شمایل ارباب رجوع بیچاره که از این اتاق به آن اتاق سرگردان این امضا و آن امضا بود و ماجراهایی که برایش اتفاق می‌افتاد، فضای طنزآلود اما درعین حال اسفناکی ترسیم می‌کرد که در روزگار خود جذاب بود اما خیلی وقت است که طنزنویسان ما دیگر سراغ این سوژه نمی‌روند چون آنقدر نخ‌نما و حوصله‌سربر شده که دیگر جذابیت خود را در حوزه طنز از دست داده است مگر در عالم واقع. چون نه بوروکراسی عریض و طویل ادارات ما اصلاح شد و نه هنوز کاغذبازی حذف شده است. از دهه60 بیش از 20سال می‌گذرد و باوجود عنوان دهن‌پرکن «paper less» همچنان در بر همان پاشنه می‌چرخد. مثلا قرار است که کار سریع‌تر پیش برود و ارباب‌رجوع بی‌خود معطل نشود. ما که ندیدیم. مساله اما از کاغذبازی بغرنج‌تر است. ما با کارمندانی روبه‌روییم که به‌معنای واقعی کارنابلدند. کارمند اداری قرار نیست نقش یک منشی یا مسوول دفترساده با حداقل دانش و فن را بازی کند. کارمند اداری کارشناس حوزه خودش است یعنی باید باشد اما نیست. کارمند اداری باید ارباب‌رجوع را راهنمایی کند اما بیشتر سرمی‌دواند یا سردرگم می‌کند. کارمند اداری باید سعی کند در کوتاه‌ترین فرصت ممکن کار ارباب‌رجوع راه بیفتد اما او بیشتر به‌دنبال این است که ارباب‌رجوع را از سر خود باز کند. این‌همه روضه خواندم تا برسم به دیروز خودم. 1- ظهر باید می‌آمدم سرکار و از صبح تا یک‌ظهر فرصت داشتم تا به دو کار اداری برسم. اول از همه باید می‌رفتم وزارت بهداشت تا برای استفاده از خدمات بهداشتی کلینیک خبرنگاران معرفینامه بگیرم. در قدم اول وقتی به کارمند (تاکید دارم که نام کارشناس را به کار نبرم چون معنا و کاربردی در اینجا ندارد) مربوطه رسیدم با بی‌حوصلگی گفت از کجا؟ اسم نشریه را آوردم. پرسید مدارکتان را بدهید اما فایده‌ای ندارد بعید می‌دانم موافقت شود. پرسیدم چرا؟ گفت اول اینکه این خدمات شامل حال خبرنگار حوزه بهداشت می‌شود دوم اینکه اصلا قرار است کلینیک دیگر خدمات به خبرنگاران ندهد و... گفتم ولی همکار من همین دو هفته قبل آمده حوزه‌اش هم بهداشت نبوده معرفینامه گرفته و درحال دریافت خدمات است. با لحنی که حداقلی از خوشرویی و به‌اصطلاح امروزی‌ها مشتری‌مداری یا تکریم ارباب‌رجوع نداشت گفت حالا مدارک را بدهید. گفتم جواب کی می‌دهید گفت برو زنگ بزن. خلاصه تا من معرفینامه‌ام را بگیرم یک تنش و دعوای درست‌وحسابی بین این خانم کارمند و خانم دیگری که همکار یا مسوول او بود درگرفت. خانم کارمند با عصبانیت به من گفت برای چی وقتی من به شما گفته بودم بروید بعدا زنگ بزنید رفتید سراغ همکاران دیگر من؟ بعد هم خطاب به همکار یا مسوولش گفت شما جوری برخورد می‌کنید که ارباب‌رجوع من را متهم به کم‌کاری کند که پاسخ شنید نه آنها را متهم نمی‌کنم این من هستم که شما را متهم می‌کنم. در نهایت خانم کارمند معرفینامه را به من داد اما باز تاکید کرد بعید می‌دانم امروز بتوانید امضا بگیرید. معرفینامه را گرفتیم و رفتیم سراغ تایپیست، نامه تایپ شد و بعد هم مدیرکل امضا کرد در کمتر از 10دقیقه. و بعد هم ثبت دبیرخانه شد باز در عرض چند ثانیه. یعنی کاری که قرار بود به فردا و فرداها موکول شود و خانم کارمند هم بر آن اصرار داشت در عرض کمتر از یک‌ربع انجام شد!! البته این از شانس من بود و همکاری آن کارمند وظیفه‌شناس، بماند که در این فاصله خبرنگار دیگری هم آمد و اگر پنج‌دقیقه دیرتر آمده بود چون تایپیست پشت میزش نبود و بقیه هم که مشغول گفتن و خندیدن و تلفن حرف‌زدن بودند و می‌گفتند اینقدر کار تخصصی است که ما نمی‌توانیم انجام بدهیم و باز چون معاون هم جلسه بود و هم رییس عجله داشت که برود جلسه بسیار احتمال داشت که کار این همکار من هم باز به فردا بیفتد. از شانس او اما در لحظه آخر که رییس داشت از در می‌رفت بیرون با تایپیست که داشت می‌آمد داخل روبه‌رو شد و با التماس و خواهش چند ثانیه‌ای باز رییس را نگه داشتیم تا نامه تایپ و امضا شود. 2- باید می‌رفتم دانشگاه تا مدیرگروه را پیدا کنم و موافقتش را برای حذف یکی از دروس پیش‌نیاز بگیرم. آخر در دوره کارشناسی گذرانده بودمش. با عجله آمدم تا طبق برنامه‌ای که داشتم و می‌دانستم ساعت یک سرکلاس می‌رود، قبلش او را ببینم. رفتم اتاقش دیدم در قفل است. رفتم سر کلاس به من گفتند که اینجا کلاس آقای دکتر ایکس است نه مدیرگروه موردنظر شما! با عجله رفتم آموزش گفتند ایشان امروز کلاس ندارند. گفتم ولی در برنامه درسی که ابتدای ترم پرینتش را به من داده‌اید می‌گوید ایشان باید امروز در اتاق232 کلاس داشته باشند. گفتند روی تابلوبورد را نگاه کن. روی بورد اما اثری از آثار مدیرگروه و کلاسش نبود! سرگردان رفتم اتاق رییس دانشکده که گفتند آقای مدیرگروه آنجا جلسه دارد و یک‌ربع دیگر جلسه‌اش تمام می‌شود تا من بروم و یک‌ربع دیگر برگردم، جلسه تمام شده بود و مدیرگروه رفته بود حالا کجا؟ اتاقش هم نبود. با عجله برگشتم آموزش گفتند امروز استثنائا برای جلسه‌ای آمده بود و حالا هم رفته است. برگشتم اتاق رییس دانشکده گفتند نخیر ایشان رفته است کلاس! باز برگشتم آموزش و اصرار که آقاجان می‌گویند ایشان امروز کلاس دارد. کارمند آموزش رفت برنامه دستنویسی را از داخل کمد برداشت و نگاه کرد و با خونسردی گفت بله حق با شماست ایشان کلاس‌های دوشنبه را با دکتر فلانی عوض کرده‌اند و باید بروید ایشان را در فلان کلاس پیدا کنید. گفتم پس چرا هیچ‌جا نشانی از این تغییر نیست؟ نه در تابلوبورد و نه در پرینت من؟؟؟ عجیب بود، اینکه یک استاد چه روزهایی دانشکده است و چه کلاس‌هایی دارد و چه زمانی در اتاقش است، جزو ساده‌ترین و بدیهی‌ترین کارهای آموزشی دانشکده است که باید اطلاع‌رسانی کند و هر تغییری را هم اطلاع‌رسانی کند. در نهایت اینکه تا من به مدیرگروه برسم او رفته بود کلاس و من باید تا ساعت دوونیم معطل می‌ماندم پشت در. عطای دیدن او را به لقایش بخشیدم. باید می‌آمدم سر کار و کلی هم دیرم شده بود...

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.