|

بحرین و گسترش بحران

حسن هانی‌زاده کارشناس . جهان عرب

گسترش در‌گیری‌های اخیر و موج دستگیری مبارزان سیاسی بحرین بیانگر این است که رژیم آل‌خلیفه همچنان در برابر اراده ملت بحرین از خود مقاومت نشان می‌دهد. بحران سه‌ساله جزیره بحرین همزمان با موج بیداری اسلامی که بخشی از جهان عرب را فرا گرفت، آغاز شد. عمده مطالبات مردم بحرین انجام اصلاحات سیاسی و مشارکت جمعی در تصمیم‌گیری‌های سیاسی و تشکیل نهادهای مدنی است. شیوه حکومت‌داری قبیله‌ای و انحصار ابزارهای قدرت در دست خاندان آل‌خلیفه، انجام هرگونه اصلاحات سیاسی را در بدنه دولت و نظام بحرین ناممکن کرده است. نخست‌وزیر بحرین که بیش از 42سال است همه ابزارهای قدرت را در دست دارد با بهره‌گیری از ابزارهای خشونت‌آمیز هرگونه حرکت آزادیخواهی مردم را به شدت سرکوب می‌کند. انتظار می‌رفت شیخ حمد بن عیسی آل‌خلیفه پادشاه بحرین پس از به دست گرفتن قدرت دایره مشارکت جمعی را توسعه دهد اما متاسفانه از سال 1999 تاکنون هیچ‌گونه اصلاحات سیاسی در بدنه نظام بحرین صورت نگرفته است. قیام مردم بحرین که نزدیک به سه‌سال است آغاز شده یک قیام کاملا مسالمت‌آمیز و مردمی است و ملت بحرین تاکنون از گرایش به رفتارهای خشونت‌آمیز پرهیز کرده‌اند. متاسفانه رژیم آل‌خلیفه به جای پاسخ دادن به مطالبات مردمی و مشروع ملت بحرین، تظاهرات 80‌درصد از مردم بحرین را به شدت سرکوب کرده است. دستگیری و شکنجه رهبران سیاسی بحرین، اوضاع سیاسی این جزیره به شدت شکننده را وارد بحران جدیدی کرده است. رژیم آل‌خلیفه با کمک گرفتن از دو گردان کماندویی عربستان شدیدترین جنایات قرن را علیه مردم بی‌دفاع بحرین مرتکب شد. سازمان‌های مدعی دفاع از حقوق‌بشر نیز که به مسایل حقوق‌بشر نگاه کاملا دوگانه‌ای دارند در برابر جنایات رژیم آل‌خلیفه تاکنون سکوت اختیار کرده‌اند. این وضعیت باعث شده، شرایط کاملا دشواری بر جزیره بحرین حاکم شود و امکان برقراری یک گفتمان سیاسی میان حاکمیت و مردم را غیرممکن ساخته است. لذا رهبران سیاسی بحرین تاکنون از همه ابزارهای سیاسی برای رسیدن به مطالبات خود استفاده کرده‌اند اما این شیوه نمی‌تواند تا بی‌نهایت ادامه داشته باشد. به همین دلیل به نظر می‌رسد ملت بحرین در آینده ناچار خواهد شد در مقابل خشونت‌ رژیم‌های آل‌خلیفه و آل‌سعود از سازوکارهای جدیدی برای احقاق حقوق خود استفاده کند. آنچه مسلم است جزیره بحرین در روز‌های آینده شاهد موج خشونت‌های بیشتری خواهد بود و امکان مهار آن برای قدرت‌های منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای ممکن نخواهد بود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.