کشورهای صادرکننده گاز از امروز در تهران
تعهد نانوشته 13 وزیرگازی به دبیرکلی ایران
آذرجزایری : اوایل آذر سال 88 پشت درهای بسته 13وزیر عضو مجمع کشورهای صادرکننده گاز در شهر دوحه قطر بالاخره بر سر دبیرکلی روسیه به اجماع رسیدند. تنها چیزی که از این اتاق به بیرون درز کرد توافق اعضا برسر دبیرکلی روسیه بود در حالیکه کمتر کسی از توافق پشت پرده این نشست باخبر شد. ایران در آن زمان نامزد دبیرکلی معرفی کرده بود و شاید با توجه به پیشنهاد اولیه تشکیل این مجمع توسط مقاممعظمرهبری همگان اینگونه تصور میکردند که دبیرکلی حق ایران بود در حالیکه حتی مقر اصلی این مجمع هم سهم ایران نشد و این قطریها بودند که این موقعیت را نیز بهدست آوردند. پشت درهای بسته در آذر سال 88 غیر از توافق بر سر دبیرکلی روسیه و کنار کشیدن ایران از نامزدی این سمت اتفاق دیگری هم افتاد؛ توافق اعضا بر سر دبیرکلی ایران در دور بعدی! در ابتدا یکی از اعضا وعده دبیرکلی آینده را به ایرانیها میدهد اما مسوولان نفتی کشورمان توافق تمام اعضا را برای این تعهد نانوشته تقاضا میکنند و در نهایت با توافق کلامی دیگر اعضا دبیرکلی آتی این مجمع به ایران سپرده میشود. اما امروز پس از گذشت چهارسال از این تعهد نانوشته اعضای مجمع
کشورهای صادرکننده گاز در تهران گرد هم خواهند آمد تا بر سر مسایل گازی جهان و در عین حال دبیرکلی آینده این مجمع به اجماع برسند. این تعهد نانوشته در حالی صورت گرفته که امروز دو نامزد دیگر با ایران بر سر تصرف این جایگاه رقابت میکنند هر چند روسیه به دلیل آنکه در شرایط فعلی سمت دبیرکلی را بر عهده دارد به نظر نمیرسد شانسی برای نشستن بر مسند این جایگاه داشته باشد مگر آنکه توافقی بر سر دبیرکلی این مجمع صورت نگیرد و بازهم دبیرکلی روسیه تا تصمیمگیری در آینده تمدید شود. اما در شرایط فعلی یک دلیل برای اعضای این مجمع وجود دارد که بهراحتی میتوانند زیر قول و تعهد چهار سال گذشته خود بزنند. مشکل اصلی تصمیمگیری بر سر دبیرکلی این مجمع مغایرت سوابق نامزد ایرانی برای نشستن بر این مسند با اساسنامه مجمع کشورهای صادرکننده گاز است. محمدحسین عادلی عضو شورای اقتصاد و سرمایهگذاری دانشبنیان دانشگاه آزاد اسلامی است. در سالهای ۱۳۶۸ تا ۱۳۷۳ رییس کل بانک مرکزی ایران و بعد از آن سفیر ایران در لندن بود. او به همان اندازه که بر مسایل اقتصادی اشراف دارد به واسطه تجارب سفیر بودن، به حوزه دیپلماسی نیز توجه دارد. او سفیر ایران در ژاپن
و کانادا و معاون اقتصادی وزارت خارجه نیز بوده است. در حالیکه بر اساس اساسنامه مجمع کشورهای صادرکننده گاز شخصی باید بر مسند دبیرکلی تکیه بزند که 10 سال سابقه حضور و فعالیت در صنعت گاز را داشته باشد که البته پنجسال آن باید فعالیت در عرصه مدیریتی این صنعت بوده باشد. پیش از انتخاب محمدحسین عادلی برای نشستن بر این مسند قرار بود جوادی مدیرعامل فعلی شرکتملی نفت ایران بهعنوان نامزد دبیرکلی مجمع کشورهای صادرکننده گاز معرفی شود که به دلیل تغییر مدیریتی در وزارت نفت وی بر سمت مدیریت نفت تکیه زد. بنابراین در شرایط فعلی این نگرانی ایجاد میشود که اعضای مجمع کشورهای صادرکننده گاز از این حربه برای عدم رایآوری ایران استفاده کنند که در این صورت شانس لیبی و روسیه بسیار بیشتر از ایران خواهد بود. این درحالی است که پیش از این بیژن نامدارزنگنه وزیر نفت کشورمان از وزارت نفت بهعنوان دومین وزارت امور خارجه کشور نام برده بود و درعین حال ظریف وزیر امور خارجه نیز با شنیدن این اظهارات وزارت نفت را وزارت اول خارجه ایران دانسته است. در چین شرایطی انتخاب فردی برای دبیرکلی مجمع که با اساسنامه مغایرت داشته باشد اشتباهی بزرگ محسوب
میشود. هرچند که نباید از خاطر برد که زمان برای انتخاب نامزد مناسب برای دبیرکلی اوپک بسیار کم بود چرا که زنگنه زمان چندانی برای معرفی نامزد پیشنهادی خود به این مجمع نداشت اما به هرحال این اتفاق، انتخاب دبیرکلی مجمع کشورهای صادرکننده گاز را بسیار دشوار میکند. هر چند که در نگاهی خوشبینانه با توجه به برگزاری مجمع کشورهای صادرکننده گاز در تهران که از امروز آغاز میشود و ریاست زنگنه بر این مجمع میتوان امیدوار بود که دبیرکلی سهم ایران باشد. اگرچه تاکنون این مجمع نتوانسته نقش هرچند کوچکی در بازار گاز ایفا کند و تنها جلسات این مجمع به برگزاری شام و دیدوبازدید وزرای کشورهای گازی بدل شده اما در حال حاضر با توجه به بهرهگیری از شیل گازها در کشورهایی چون کانادا و آمریکا به نظر میرسد اجماع و اتحاد میان اعضای کشورهای صادرکننده گاز یک ضرورت محسوب میشود. چرا که پیشبینی میشود طی سالهای آتی شیل گازها نیاز بازار جهانی را اشباع کنند که در این صورت گاز اعضای مجمع کشورهای صادرکننده گاز خریداری نخواهد داشت. بنابراین باید دید در نشست مجمع کشورهای صادرکننده گاز که از امروز با برگزاری جلسات در سطح کارشناسان و از فردا در
سطح وزرا برگزار میشود اعضای این مجمع برای جدیترشدن نشستهای خود و تاثیرگذاری بر بازار گاز جهان چه تصمیماتی خواهند گرفت که قطعا اولین قدم انتخاب دبیرکل مناسب و رایزنی برای ایجاد جایگاه در بازار گازی جهان است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.