|

درباره برنامه سینمایی «هفت»

به سینما سلام کن

رضا آژ

بیش از یک‌سال از پخش سری دوم برنامه تلویزیونی «هفت» می‌گذرد؛ برنامه‌ای که به‌عنوان تنها برنامه تلویزیونی مختص پردازش مسایل و مشکلات سینمای ایران، جایگاهی ویژه دارد. روزی که این برنامه با اجرا و مدیریت فریدون جیرانی پا به عرصه تلویزیون گذاشت، بلافاصله مورد توجه قرار گرفت و البته همزمان با انتقادات فراوانی در چگونگی مدیریت و اجرا همراه شد. روال «هفت» جیرانی ادامه یافت تا پس از چندین برنامه جنجالی و طرح شدن حرف‌هایی ناگفتنی و البته انتقادات تند جیرانی در یکی، دو برنامه، در نهایت با افزایش سیل انتقادات و با تصمیم مسوولان صداوسیما سکان برنامه به دست محمود گبرلو یکی از نویسندگان باتجربه و محافظه‌کار سینما سپرده شد. حضور گبرلو و تیم جدید «هفت» با داعیه تغییر رویکرد در برنامه و ایجاد آیتم‌های جدید نشان از التهاب فراتر از تصور درخصوص این برنامه و لزوم بازنگری در ساختار و اهداف «هفت» داشت. چند قسمت اول با ساختاری مناسب و هوشمندانه و پرهیز از حاشیه‌پردازی به متن سینمای ایران بسیار موفق بود و علاقه‌مندان و کارشناسان این حوزه را تا حد زیادی امیدوار کرد. اما ماه‌عسل گبرلو و «هفت» خیلی زود تمام شد. چند قسمت که گذشت، کاستی‌های این برنامه به چشم آمد و موج تازه‌ای از نقد و اعتراض را راه انداخت! شیوه اجرای برنامه، حضور منتقدان و کارشناسان تکراری، طرح مباحث کلیشه‌ای و دم‌دستی، امتناع از ورود مستقیم به مباحث چالشی و بحث‌انگیز، عدم وجود جسارت در طرح موضوعات و مسایل روز سینما و از همه مهم‌تر رویکرد محافظه‌کارانه در روند اجرا و انتخاب موضوعات اصلی برنامه سبب شد تا «هفت» به یک برنامه خسته‌کننده و بی‌روح بدل شود. «هفت» به‌رغم شعارهای اولیه خود مبنی بر ایجاد تغییرات اساسی و رویکردی نو عملا تغییر مثبت چندانی نکرده است و به نظر می‌رسد رفتن جیرانی و حضور گبرلو بیشتر نوعی تعویض بی‌نتیجه از سوی سرمربی پشت پرده این برنامه باشد! سری جدید هفت را بیشتر با تعویض دوربین‌های تصویر‌برداری و تمرکز بر فیگورهای خاص مجری می‌شناسیم، گویی حفظ جلوه‌های بصری برنامه از اهمیت و ارجحیت بیشتری نسبت به محتوای برنامه قرار دارد. اجرای گاه جهت‌دار و یکسویه گبرلو و فقدان احاطه و تسلط لازم که باعث می‌شود او آشکارا از بحث‌های تندوتیز چالشی گریزان باشد، همچنین جو حاکم در برنامه با هدف تولید و پخش یک برنامه به‌دور از هرگونه چالش و هیاهو از زیبایی‌ها و جذابیت آن کاسته است. یکی دیگر از آسیب‌های «هفت» پرداختن این برنامه فقط به آثار سینمایی بلند و عدم توجه به سایر اجزای هنر فیلمسازی است. در این برنامه هیچ‌گاه به آثار کوتاه و مستند یا فیلم‌های انیمیشن پرداخته نشده، درحالی که سینما محدود به فیلم‌های بلند و داستانی نیست! ورود غیرکارشناسانه و حساب نشده به برخی مشکلات و حواشی پروژه‌های سینمایی نیز یکی دیگر از نقصان‌های این برنامه است و به اعتقاد برخی تهیه‌کنندگان موجب بروز اختلاف و التهاب میان سینما‌گران شده و آسیب جدی به رابطه‌های کاری‌شان می‌زند. عدم دعوت از منتقدان قدیمی پیشکسوت و حرفه‌ای و نیز فقدان حضور کارشناسان و مدرسان سینما در کنار منتقدان جوان هم یکی دیگر از ضعف‌های اساسی این برنامه است. با اینکه سیاستگذاران برنامه تلاش کرده‌اند که در حرکتی نو با دعوت از دو منتقد مخالف و موافق بر جذابیت برنامه بیفزایند اما تنوع در حضور و مشارکت برخی منتقدان کم‌تجربه و طرح مباحث تکراری سبب شده تا سطح فنی نقد آثار سینمایی در این برنامه کاهش یابد و در نتیجه موجب ریزش مخاطب در این آیتم شود. در این بخش گاهی اوقات به دلیل خروج از مباحث فنی و علمی نقد فیلم؛ عملا روند تخریب فیلم و فیلمساز رقم می‌خورد و همین نکته آسیب جدی به فیلم و گیشه فروش می‌زند. البته باید از افزودن بخش‌هایی مناسب مانند گزارش پشت صحنه و معرفی صنف‌های سینمایی به‌عنوان نقطه قوت سری جدید هفت یاد کرد. همین‌طور دوری عاقلانه و مدبرانه گبرلو از بحث‌های شخصی میهمانان و قطع سخنانی که سبب ضایع شدن حقوق اشخاص غایب در برنامه می‌شود نکته اخلاقی و خوشایند دیگری است که به‌خوبی توسط مجری برنامه هفت رعایت می‌شود. پوشش کامل اتفاقات سینمایی هم نکته قابل تحسین دیگری است که می‌توان از آن یاد کرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.