به بهانه ماجرای اعدامی زندهشده
نیاز به یک روانپزشک
حامد محمدیکنگرانی
در جدول «هولمز وراهه»، بیشترین میزان استرس واردشده به هر فرد ناشی از فوت همسر است. البته در کشور ما به نظر میرسد ناشی از مرگ فرزند باشد. اختلال PTSDPTSD (اختلال استرس پس از سانحه) یکی از شدیدترین اختلالهای روانپزشکی است و زمانی ایجاد میشود که فرد شاهد صحنهای به شدت تکاندهنده مانند صحنه مرگ یا ازهمپاشیدهشدن یک انسان باشد و عوارض آن میتواند تا سالها ادامه یابد. در تعریف حمله پانیک (وحشت) آمده است که شدیدترین اضطراب و بدترین تجربه در زندگی هر فرد است و مشابه تجربه رویارویی با مرگ.
همه اینها را گفتم تا بتوانم گوشه کوچکی از ترس، وحشت و اضطراب یک محکوم به اعدام را نشان دهم؛ معدود فیلمهایی هم موفق شدهاند این وحشت را به خوبی به تصویر بکشند، «فیلمی کوتاه درباره کشتن» ساخته 1988 «کریشتف کیشلوفسکی» و «میخواهم زنده بمانم» ساخته 1958 «رابرت وایز» از موفقترین نمونهها هستند. داستایفسکی، نویسنده بزرگ روس، در جوانی به اعدام محکوم شد و تا پای اعدام هم رفت ولی در آخرین لحظه و در هنگام اجرای حکم، با یک تخفیف به حبسابد محکوم شد و از این اتفاق، بهعنوان یکی از مهمترین و تاثیرگذارترین حوادث عمرش یاد میکند.
حالا فردی را در نظر بگیرید که به دلیل هر جرمی، به اعدام محکوم شده است. حکم اعدام اجرا شده ولی زنده مانده و با یک معجزه به زندگی و زندان بازگشته است و مجددا بحث در گرفته که اعدام بشود یا نشود و در حال حاضر در انتظار اعدام مجدد و مرگ یا مجازاتی دیگر یا آزادی است. نه حقوقدان هستم، نه مصلح اجتماعی و نه مدافع حقوقبشر (به معنای متداول) و از هیچکدام از قوانین حقوقی و جزایی اطلاع ندارم و نمیخواهم که اطلاع داشته باشم. به جرم محکوم هم کاری ندارم. در زمان پرونده «شهلا جاهد»، متهم به قتل همسر ناصر محمدخانی، هم نوشتم که طولانیشدن روند رسیدگی به پرونده باعث میشود تا اضطراب و مجازاتی مضاعف به متهم وارد شود. فقط بهعنوان یک انسان و یک روانپزشک، نگران ترس و وحشت انسانها هستم. نگرانم جو روانی ایجادشده در جامعه و جرم فرد در تصمیمگیری برای پرونده او، تاثیرگذار باشد. از همه مسوولانی که به نحوی در پرونده درگیر هستند، میخواهم که در سریعترین زمان ممکن و البته با رعایت قانون، عدالت و انصاف، به پرونده رسیدگی کنند و سلامت روان متهم (محکوم سابق) را هم در نظر بگیرند، البته قرار نیست دلسوزی در حکم صادره تاثیر داشته باشد اما
فکر میکنم در این شرایط، وی بیش از هر چیزی به یک روانپزشک یا روانشناس نیاز داشته باشد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.