مهندسی فرهنگی
سعید فایقی . معاون پیشین سازمان تربیت بدنی
سالهاست با وجود تاکیدات برنامه چهارم و پنجم توسعه و همچنین سند چشمانداز 1404، کشور در آرزوی تحقق مهندسی فرهنگی در نظام جمهوری اسلامی است و متاسفانه دولت تدبیر و امید هنوز نتوانسته برای سه وزارتخانه موثر در مهندسی فرهنگی از مجلس محترم شورای اسلامی رای اعتماد بگیرد و متاسفانه ماه مهر، ماهی که آموزش و پرورش روح و جسم و خرد، از پیش دبستان تا بالاترین سطح در آن آغاز میشود، با سرپرستی شروع به کار کرد و تربیت روح و جسم و فکر، بدون راهبرد کار خود را آغازید. گرچه انصافا سرپرستان این سه وزارتخانه با تمام قوا به میدان آمدند ولی قبول داشته باشیم که نمیتوانستند مبادرت به انجام امور زیربنایی ورزند و تنها در راستای تحقق برنامه صدروزه دولت اهتمام جدی مبذول داشتند. در این میان وزارت ورزش و جوانان که نهادی است مدرن و برآمده از تفکر مجلس محترم شورای اسلامی بیشتر از دو وزارتخانه دیگر با مشکلات دستوپنجه نرم میکرد. شاهد بودیم که کسری بودجه نهاد ورزش و جوانان در چند مورد برنامهها را به هم زد. مواردی پیش آمد که قهرمانان ما در خارج از کشور به دلیل کمبود بودجه تحقیر شدند. کمیته ملی المپیک با توجه به اینکه در آستانه برگزاری
بازیهای آسیایی کره بایستی تدارکات آمادهسازی را فراهم میکرد، نتوانست مبادرت به انجام آن ورزد. تدوین قانون وزارتخانه به تعویق افتاد، امر خصوصیسازی در ورزش باز در هالهای از ابهام قرار گرفت، انتخابات فدراسیونها در موعد مقرر برگزار نشد تا آنجاییکه حتی بزرگداشت هفته تربیت بدنی و روز ورزش هم کمرنگ شد. گرچه دلاوران ورزش باز حماسه آفریدند. در کشتی پس از سالها ما صاحب مدال طلای سنگینوزن جهان شدیم، والیبال ما همچنین به شکوفایی خود ادامه داد، نوجوانان ما در فوتبال برای اولینبار در تاریخ ورزش به یکهشتم صعود کردند، تیراندازان ما مدالهای آسیایی را درو کردند... که بیانگر شادابی جامعه و اثرات مثبت حماسه سیاسی در ورزش بود اما قبول داشته باشیم که اگر وزارت ورزش و جوانان توانسته بود از مجلس محترم رای اعتماد کسب کند، شادابی و طراوت جامعه ورزش و جوانان بسیار فراتر از آنچه اتفاق افتاده پیش میرفت. قبول داشته باشیم که کارایی و کارآمدی بیشتری داشت، قبول داشته باشیم که اقتصاد، شادی و رونق بیشتری میگرفت. برای مثال باید اذعان داشت که فرد ایرانی در مقایسه با میانگین جهانی بین یک سیام تا یک چهلم تولید میکند و اگر
بهرهوری نیروی انسانی توسط ورزش دوبرابر شود و با توجه به اثر 30درصدی نیروی انسانی در تولید، رشد تولید و اثر اقتصادی آن 15درصد رشد پیدا میکند این در حالی است که سالهاست در حسرت رشد اقتصادی پنجدرصدی هستیم. بدون شک مجلس محترم با عنایت به اثر ارزشافزوده اقتصاد شاید در تولید ملی بود که مبادرت به تاسیس وزارت ورزش و جوانان کرد و وزارت ورزش و جوانان تنها وزارتخانهای است که مطابق برنامه پنجم توسعه بایستی پیوست مهندسی فرهنگی را ارایه کند. بهترین معیار برای اینکه سه وزارتخانه بتوانند رای اعتماد مجلس محترم را کسب کنند این است که در کنار برنامههای کلان وزارتخانه پیوست مهندسی فرهنگی را هم ارایه دهند چراکه تولید این وزارتخانهها بیشتر کالاهای فرهنگی است. در کنار تعلیم و تربیت نیروی انسانی مورد نیاز جمهوری اسلامی، این وزارتخانه بیشترین تاثیر را در تولید کالاهای فرهنگی دارند، علیالخصوص وزارت ورزش و جوانان که محصولات فرهنگی آن بیشترین تاثیر جهانی را دارد و علاوه بر تاثیر غیرمستقیم اقتصادی از طریق ورزش حرفهای میتواند جایگاه ویژهای را در اقتصادی ملی به خود اختصاص دهد. برای مثال روزی روزگاری ارزآوری لژیونرهای
فوتبال از صادرات صنعتی غیرنفتی ما بالا بود که امروزه با توجه به جهانیشدن رشتههای دیگری چون والیبال، بسکتبال و... زمینه صدور خدمات در ورزش بسیار فراهمتر از گذشته است، به طوریکه همگان استحضار دارند بسکتبال حرفهای آمریکا در سطح بسیار بالایی قرار دارد. حضور بازیکنان ما در بسکتبال حرفهای آمریکا بیانگر توان اقتصادی ورزش است که میتواند در بالاترین اقتصاد دنیا حضور پیدا کند. به مجلس محترم شورای اسلامی حق بدهیم که نهاد برآمده از خود را با حساسیت ویژهای دنبال کند و برنامههای وزارت ورزش و جوانان را اگر در راستای منویات مجلس محترم تهیه کنیم، انشاءالله حمایت بالای نمایندگان مجلس را به همراه خواهد داشت چراکه تحقق سند چشمانداز 1404 در گرو تربیت جوانانی برومند است که ابرمردان و ابرزنانی خواهند بود برای ساماندادن به ابراقتصاد و آنگاه حماسه اقتصادی هم تحقق پیدا خواهد کرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.