|

شباهت‌های چوگان و نوروز!

کمیل روحانی

رییس فدراسیون چوگان در گفت‌وگو با یکی از سایت‌های خبری گفته که در دولت گذشته برای ثبت جهانی ورزش ایرانی چوگان، همراه با ارایه مستندات دوبار با رییس وقت سازمان میراث فرهنگی دیدار داشته که این دیدارها تنها منجر به ثبت ملی چوگان شده است! البته اینکه چوگان برای نخستین‌بار از سوی جمهوری آذربایجان برای ثبت جهانی و به‌عنوان میراث فرهنگی این کشور به یونسکو پیشنهاد شده خبر چندان تعجب‌برانگیزی نیست؛ که اگر ایران خود برای نخستین‌بار جهت ثبت این میراث کهن خود اقدام می‌ورزید جای تعجب داشت! در سال 84 خورشیدی، سازمان میراث فرهنگی و گردشگری پیشنهاد ثبت جهانی نوروز را به یونسکو ارایه داد. اما جالب اینجاست که ایران نخستین کشوری نبود که این اقدام را انجام داد و ترکیه پیش از ایران تلاش‌ها برای ثبت جهانی نوروز را آن هم به نام خود آغاز کرده بود؛ آن هم ترکیه‌ای که همواره در داخل مرزهای خود مخالف برگزاری نوروز از سوی اقوام کرد بود. در نهایت هم در مهر سال 1388 نوروز به نام هفت‌کشور که یکی از آنها ایران است به ثبت جهانی رسید در حالی که در پرونده ثبت جهانی یونسکو، هیچ نامی از تاریخچه پیدایش و خاستگاه اصلی نوروز که ایران باشد به میان نیامد. متن این پیشنهاد به وسیله نماینده آذربایجان مطرح شد و در ادامه این نشست، نماینده ایران شعری از مولوی درباره تولد دوباره زمین و انسان در نوروز خواند. البته اینکه پیشنهاد روز جهانی نوروز به ابتکار ایران بود یا نبود آنقدر مهم نیست و از اهمیت اینکه هیچ نامی در ثبت جهانی نوروز از ایرانی‌بودن این جشن به میان نیامده، کم نمی‌کند. در مورد چوگان نیز احتمالا همین مساله تکرار می‌شود، همان طور كه ديروز نيز رسانه ها اين موضوع را به اطلاع رساندند كه اين پرونده بايد به صورت مشترك به ثبت برسد. ایران نیز به جمهوری آذربایجان می‌پیوندد و شاید کشورهای دیگری مانند ایران؛ ناگهان به خاطرشان بیاید که چوگانی هم داشته‌اند و به این صف بپیوندند و در نهایت خوشنود باشیم و جشن بگیریم که چوگان را ثبت جهانی کرده‌ایم! البته ریشه مشکل، نه‌تنها در فرد یا دوره خاصی از مسوولیت سازمان میراث فرهنگی است؛ بلکه به قول استاد شفیعی‌کدکنی در عدم وجود حافظه تاریخی در ما ست. در واقع اهمیت و اولویت ما تاریخ و حفظ و معرفی جهانی میراث گذشتگانمان نیست. اولویت اصلی ما روزمرگی‌ها و دعواهایی است که هرگز در درازمدت سودی برای فرد و گروهی نداشته است و بازنده اصلی این جریان تکراری؛ نام بزرگی است به نام ایران.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.