|

وقتی بازیگر همه بار اثر را به دوش می‌کشد

آینا قطبی‌یعقوبی

«سنگ‌ها در جیب‌هایش» داستان آدم‌های سرخورده‌ای است که در نبرد میان فرهنگ‌ها از پیش‌باخته‌اند و دلداده و سرگشته دنیایی دیگر در فراسوی مرزهای هویتی خود، هر روز بیشتر و بیشتر زیر بار سیطره این فرهنگ غالب خمیده‌ می‌شوند. آدم‌هایی که چه در کلیت مردمان یک سرزمین (ایرلند) و چه در نقش سیاهی‌لشکرهای یک فیلم هالیوودی در هرجا که هستند، خسته و وامانده به رویای بزرگ جهان دیگر و رویای دنیایی بهتر که اتفاقا در هردو مورد مربوط به این نمایشنامه آمریکاست، چشم‌دوخته‌اند. چشم‌دوختن بی‌حاصلی که در پایان جز، یأس و مرگ و تنهایی فرجام دیگری برایشان به ارمغان نمی‌آورد. نمایشنامه داستان دو نفر از خیل سیاهی‌لشکران ایرلندی یک فیلم هالیوودی است که در شهری کوچک در ایرلند فیلمبرداری می‌شود. این دو که هرکدامشان رویای شهرت و محبوبیت دارند و در زندگی شخصی خود نیز همیشه باخته‌اند، مفتون ستارگان و تیم اجرایی هالیوودی، کم‌کم قصه مردمان سرزمینی را روایت می‌کنند که همچون آنها به‌دنبال رویایی دست‌نیافتنی یا به مهاجرت تن می‌دهند، یا خودکشی می‌کنند یا در خود فرو می‌روند. نمایشنامه سنگ‌ها درجیب‌هایش نوشته مری جونز، متنی قوی با شالوده محکم و قدرت روایتگری و قصه‌گویی خوب است که با کاراکترهایی رنگارنگ و متنوع و دیالوگ‌های قابل‌قبول یکی از مهم‌ترین نقاط قوت نمایش است. در حوزه اجرا، دو بازیگر (پارسا پیروزفر و رضا بهبودی) همه پرسوناژهای متنوع اثر را به تصویر می‌کشند. این دو با تغییر مداوم اما نرم و سیال پرسوناژها از یکی به دیگری غلتیده و داستان را به‌خوبی روایت می‌کنند. صحنه تقریبا خالی است و با لوازم و وسایل حداقلی که تغییراتی جزیی در پوشش بازیگران و وسایل صحنه ایجاد می‌کند، کلیت فضاسازی نمایشی لازم ساخته می‌شود. این حداقلی‌بودن امکانات صحنه که بار بیشتری را به دوش بازیگر می‌گذارد نیز از اتفاقات خوب و موفق این اجراست. البته صفحه اسکرینی که در انتهای صحنه و به‌شیوه فیلم‌های سینمای صامت، توضیحاتی درباب مکان صحنه یا حس‌وحال آن می‌دهد نیز به برساخته‌شدن اتمسفر مکانی، کمک شایانی می‌کند. بازی‌های نمایش خوب و موفق هستند و به‌خصوص رضا بهبودی در بعضی از صحنه‌ها درخشان عمل می‌کند. همین بازی‌های خوب و هماهنگ با هم هستند که قادرند تا بار کلی نمایشی را به دوش بکشند که صحنه‌پردازی یا میزانسن‌های پیچیده‌ای ندارد. درحقیقت پارسا پیروزفر در کارگردانی این نمایش بیشتر به مدیریت بازیگری پرداخته و قسمت عمده تمرکزش را بر کارگردانی همین بازی‌ها نهاده است. شاید از همین‌رو باشد که با وجود بازی‌های خوب، بازهم در نگاه کلی‌تر، متن بر اجرا می‌چربد و بسیار بیشتر از اجرا به چشم می‌آید. البته بازی‌ها نیز در تمام صحنه‌ها و پرسوناژها موفق و کامل نیستند و به‌طور خاص در اجرای پرسوناژهای زن بسیار بد، تصنعی، کلیشه‌ای و حتی لوس می‌شوند. پیروزفر و بهبودی هیچ‌کدام قادر نمی‌شوند تا تصویری قابل‌قبول از یک زن ارایه دهند. دستیار کارگردان که تنها با شیوه عجیبی از راه‌رفتن تصویر شده و بازیگر ستاره که با تغییر کلیشه‌ای صدا به نمایش درمی‌آید هیچ‌کدام زنانی باورپذیر نبوده و کلیت بازیگری نمایش را خدشه‌دار می‌کنند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.