|

کهنه دیار

صالح نیکبخت . حقوقدان

بار دیگر و در آستانه سالگرد مرگ دلخراش 26 دانش‌آموز بروجنی، انفجار مین در داخل یکی از روستاهای مریوان در استان کردستان حادثه آفرید و در ایام برگزاری مراسم عید قربان، پای یک دختر 11ساله را قطع کرد و شش کودک دیگر را مجروح و روانه بیمارستان بوعلی مریوان کرد. انفجار مین در روستاهای مناطق کردنشین غرب کشور شامل کردستان، کرمانشاه، ایلام و آذربایجان‌غربی یادگار شوم دوران جنگ تحمیلی در این مدت و حتی مناطق مرزی استان خوزستان است که تلاش‌های صورت‌گرفته برای پاکسازی مناطق آلوده به مین ناتمام مانده است و کودکان هفت تا 11ساله روستای «نشکاش» از توابع بخش سروآباد مریوان هنگامی با این حادثه دلخراش مواجه شدند که با شور و شادی عید قربان و دریافت عیدانه خود توپ به دست در داخل روستا مشغول بازی بودند که ناگهان نهیب انفجار مهیب مین در داخل روستا آرامش مردم و شادی عید را به عزا تبدیل کرد و بار دیگر از کودکان معصوم قربانی گرفت. هرچند استفاده از مین و به کارگیری آن در جنگ‌های محلی و منطقه‌ای ممنوع شده و برای مبارزه با آن، کمپین‌ها و «ان‌جی‌او»ها تشکیل شده است و سازمان ملل متحد هم داعیه مبارزه با آن را دارد با این حال تولید و تجارت مین همچون سایر سلاح‌های کشتارجمعی همچنان مرگ می‌آفریند و قربانی می‌گیرد. در این میان در مناطق فوق به‌عنوان «کهنه دیار محنت‌زده» دوران جنگ تحمیلی دانش‌آموزان «نشکاش» اولین و آخرین قربانیان آن هم نخواهند بود زیرا هنوز مناطق کاشت مین در مرزهای غربی و جنوب‌غربی کشور پاکسازی نشده و اقدامات لازم برای خنثی‌کردن مین‌هایی که در اطراف پایگاه‌های متروکه در این مناطق مختلف کردنشین کاشته شده بود به عمل نیامده است. چنانکه در این روستا و بسیاری از روستاهای دیگر اگرچه پایگاه‌های نظامی تخلیه شده ولی محیط این پایگاه‌ها از مین‌های تعبیه‌شده در زیر خاک پاکسازی نشده و یا در مواردی چون روستای نشکاش با وجود اینکه پایگاه متروکه در ارتفاعات مشرف بر روستا قرار دارد ولی بارندگی‌های مداوم و سیل‌آسا و حرکت خاک، مین کاشته‌شده را حرکت داده و به داخل روستا آورده بود که فاجعه آفرید. بدون‌ شک تلاش‌هایی برای پاکسازی مناطقی که در آن مین کاشته شده صورت گرفته است ولی این تلاش‌ها ناتمام مانده و حوادثی همانند آنچه اخیرا روی‌داد، نشان می‌دهد که نباید فقط به مین‌روبی در مناطق اطراف پایگاه‌ها اکتفا کرد و به حوادث طبیعی چون حرکت زمین و خاک توجه کنیم و حوادثی چون امکان حرکت مین‌ها را هم مدنظر قرار دهیم. اکنون پای «گشین کریمی» دختر نوجوان مریوانی که خود فرشته امید است قطع شده و با «محالا رویین»، «سینا دژآهنگ» و «زانا پاو» که هر سه دانش‌آموزان کلاس اول ابتدایی هستند و «خهبات کریمی» و «بهنوش دژآهنگ» دانش‌آموزان کلاس‌های چهارم و سوم ابتدایی چشم به راهند که چون دیگر همبازی خود «متین رخش‌بهار» زخم‌های عمیق سر، صورت، چشمان، دست و پایشان معالجه شده و به کلاس‌های درس بازگردند و دیگر در این کهنه دیار شاهد چنین محنت‌هایی نباشیم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.