یک شهروند عادی چگونه میتواند سر از صحن علنی درآورد؟
نقشه راه ورود به مجلس ایران
تهمینه توسی
ورود به مجلس و نشستن روی صندلیهای ویژه میهمان کار چندان دشواری نیست؛ بهسادگی یک تماس تلفنی و پیگیری چند ساعته، میشود وارد بهارستان شد و به سخنان نمایندگان مجلس در روزهای برگزاری صحن علنی گوش سپرد. به همین دلیل، کلیشه هفتخوان رستم ورود به مجلس را باید از ذهن دور کرد؛ واقعیت این است که تنها با یک تماس تلفنی از طریق قانونی و پل ارتباطی به صحن علنی مجلس خواهید رسید. شاید این سوال پیش بیاید که یک شهروند عادی چرا باید در جلسههای علنی مجلس حضور یابد. این مساله زمانی بیشتر معنادار میشود که بر اساس آمار مجلس، کمتر شهروندی به شکل انفرادی تقاضای حضور در جلسههای علنی مجلس را داشته. به این ترتیب، مساله این است که شهروندان ما هنوز با برخی حقوق شهروندیشان آشنا نیستند و یکی از این حقوق مسلم، حضور در نشستهای صحن علنی است. حالا به هر دلیل باشد، از کنجکاوی شخصی گرفته تا علاقه به مشاهده مذاکرات صحن از فاصله نزدیک یا هزار و یک دلیل دیگر. علاوه بر 290 نماینده که هر روز به آسانی آب خوردن میتوانند وارد ساختمان هرمی شکل بهارستان شوند، انبوهی از خبرنگاران و کارمندان مجلس نیز با نشان دادن کارت شناسایی و برخی امور اداری
میتوانند از گیتهای بازرسی عبور کرده و به فضای داخلی مجلس ورود پیدا کنند. اما همیشه این نکته پیش روی افکار عمومی بوده که آیا یک شهروند عادی میتواند برای شرکت در جلسههای علنی صحن مجلس، مجوز ورود بگیرد یا خیر؟ مهدی کیایی، مدیر کل فرهنگی و روابط عمومی مجلس، در اینباره میگوید: «در این سالها به ندرت افراد به شکلی انفرادی تقاضای شرکت در جلسههای صحن علنی را داشتهاند و اغلب مدرسهها و دیگر نهادهای عمومی هستند که برای حضور در جلسههای صحن علنی تقاضای کتبی ارایه میدهند و روابط عمومی مجلس نیز هماهنگیهای لازم را انجام میدهد.» پیگیریهای «شرق» نشان از آن دارد که حضور در بهارستان آنطور که از شکل و شمایل چهره عجیب و غریب ساختمان هرمیشکل بر میآید، کار دشواری نیست. یک شهروند عادی علاقهمند به حضور در جلسههای علنی میتواند با شماره 39931 تماس بگیرد و از آن طریق، به بخش روابط عمومی مجلس متصل شود. کارمندان اداره روابط عمومی نیز به آن دسته از شهروندان متقاضی حضور در جلسهها کمک خواهند کرد و با درج نام و تعیین زمان، فرصت مورد نظر برای حضور آنها در بهارستان فراهم خواهد آمد. اما کیایی تاکید دارد که اگر متقاضیان در
گروههای پنج تا 10نفره، تقاضا برای حضور در بهارستان را ارایه کنند، رسیدگی به چنین درخواستهایی سریعتر انجام خواهد شد. بهارستان هر روز پذیرای 600 نفر میهمان است و مراجعه فردی به مجلس به ندرت انجام میشود، در میان نهادهایی که اغلب برای حضور در بهارستان به روابط عمومی درخواست میدهند، نام دانشگاهها، مدارس و نهادهای حوزوی و علمی بهکرات دیده میشود. مجلس تقریبا بهطور متوسط طی برگزاری سه جلسه علنی در هفته، پذیرای 1400 تا دوهزار نفر از شهروندانی است که به دلایل مختلف به مجلس مراجعه میکنند. علاوه بر حضور در صحن علنی، گاهبهگاه تحصنهایی هم مقابل سردر مجلس برگزار میشود؛ تحصنهای کوچک در سه روز برگزاری جلسههای علنی مجلس مقابل در شمالی بهارستان، تصویری تکراری شده. هر بار جماعتی از شهروندان برای دادخواهی به این در پناه میآورند و مقابل در شمالی ساختمان هرمی شکل میایستند و گاهی هم پلاکاردهایی به دست دارند؛ مانند یک ماه اخیر که گروهی از همسران افرادی که محکوم به اعدام شدهاند، با پلاکاردهای «نه به اعدام» مقابل در شمالی تجمع کردهاند. گاهی هم نمایندگان مجلس به جمعشان میآیند و مساله را جویا میشوند. اگرچه با
وجود آزادی برگزاری تجمع در کشور، نیازی به درخواست کتبی برای برگزاری تجمع نیست اما رویه چیزی دیگر است و واقعیت نشان از آن دارد که برگزاری تجمع بدون مجوز امری محال است. اما فضای مقابل در شمالی بهارستان، «منطقه الفراق» است. اعتراض و هرگونه تجمع در این بخش آزاد است و خیلیها که دستشان به جایی نمیرسد، برای نشان دادن اعتراضشان راهی بهارستان میشوند، از راننده کامیون گرفته تا کارگران اخراجی و تعدیل شده. مدیر کل فرهنگی و روابط عمومی مجلس در همین زمینه از «حضور برخی کارمندان این اداره برای مطلع شدن از موضوع اعتراض خبر میدهد و اینکه صورتجلسهای از گزارش تجمع به هیاترییسه مجلس فرستاده میشود. کارمندان روابط عمومی با تجمعکنندگان ارتباط میگیرند و خواستههای آنها را یادداشت میکنند و اگر اسم و شمارهای داشته باشند، همه اطلاعاتشان را میگیرند تا جزییات را در اختیار نمایندگان مرتبط قرار دهند. بهارستان درهای مختلفی دارد؛ از ورودی شمالی که محل تردد خبرنگاران، شهروندان متقاضی شرکت در نشستهای علنی و کارمندان است که بگذریم، در شرقی بهارستان میزبان افرادی است که از شهرهای دور و نزدیک خواهان ملاقات با نمایندگان هستند.
این در یکی از شلوغترین درهای مجلس است که هر هفته، دستکم 12هزار شهروند از این سو و آن سوی کشور، میزبان آن میشوند. در شرقی مجلس در خیابان مجاهدین اسلام بیهیچ مجوزی پذیرای شهروندان است، نه نامهای لازم است و نه سفارشی. افراد میتوانند وارد شوند و از روی برنامه نمایندهها با شماره داخلی دفترشان تماس بگیرند و بعد از تعیین وقت با هماهنگی قبلی با نماینده موردنظر دیدار کنند. درهای بهارستان هرکدام داستانی دارد، مقابل هرکدام گروههایی آمدهاند و رفتهاند و ماجراهایی اتفاق افتاده. اما مجلس از گذشته تا به حال مامنی برای شهروندان بوده تا پیگیر مطالباتشان باشند، حالا این تصور درست باشد یا اشتباه، باید سراغ کارنامه ارتباط مردمی نمایندگان با شهروندانی رفت که گاه و بیگاه مقابل دفتر آنها صف میکشند و طوماری از خواستههای کوچک و بزرگ ارایه میدهند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.