|

نكاتي درباره سومين جشنواره هنر ديجيتال تهران

بحران هويت بادکرده

مريم اميرفرشي: «چشم‌اندازTADAEX03 فراتر از نمايش هنر ديجيتال، ايجاد يک پلتفرم معاصر و منعطف براي تبادل انديشه، فرهنگ و سبک زندگي ديجيتال در ميان هنرمندان، هنردوستان و مردم است آن‌هم در روزگاري که اساسا خشونت، سلطه‌گري و فقر فرصت‌هاي اندکي براي تعامل، گفت‌وگو وهمزيستي آرام‌تر انسان معاصر باقي گذاشته است.» اين جملات بخشي از مقدمه کاتالوگ سومين جشنواره هنر ديجيتال تهران بود که توسط احسان رسول‌اف مديرگالري محسن نوشته شده. اصطلاحاتي از قبيل هنر هيبريد، هنر جنبشي، تعاملي، چندرسانه‌اي و... در دنياي هنر امروز واژگاني با تعاريف وسيع هستند که حوزه‌هاي مختلفي را به خود اختصاص مي‌دهند اما معاصربودن از ويژگي‌هاي اصلي آنها به‌شمار مي‌رود، اين جشنواره مي‌توانست براي هنرمندان ايراني فرصت مناسبي باشد که با شناخت انجمن‌ها و فستيوال‌هاي بين‌المللي هنر ديجيتال در ديگر نقاط جهان بتوانند ضمن مرور بخشي از جريان معاصر اين هنر در ايران و ساير نقاط جهان به تبادل‌نظر و تجربيات خود بپردازند. اين فستيوال که هم از لحاظ محتوا و ارتباط آن با موضوع اعم از برگزاري انواع کارگاه‌هاي آموزشي و تخصصي و همچنين برگزاري پرفورمنس‌هاي مختلف و تنوع آثار در نمايشگاه در پايتخت قابل‌توجه مي‌نمود در مقايسه‌اي از لحاظ بازديد‌کنندگان در روز نخست با افتتاحيه نمايشگاه آقاي تناولي، از نبود عطش و ميل مخاطبان در مواجهه با رسانه‌هاي نو خبر مي‌داد. آثار تعاملي به نمايش درآمده در مواجهه و تعامل با انسان يا موجود زنده هوشمند قابليت شکل‌گيري و پديدآمدن بودند، به‌عبارتي بدون حضور انسان اين آثار هويت اصلي خود را از دست مي‌دادند؛ هويتي که به همان نسبت انسان امروز خود را در آن تعريف کرده و بدون آن به‌نظر بي‌مفهوم مي‌آيد، اثر T2 متعلق به JochenZeirzer از اتريش مصداق بارز اين نکته است اين اثر جعبه ساده‌اي است با يک کليد، که وقتي آن را روشن مي‌کنيد، يک اهرم به‌کار مي‌افتد و تنها کارش اين است که کليد را به حالت اوليه و به‌عبارتي خاموش دربياورد به‌نظرم اين يک سيستم بسيار ساده صفر و يکي است که با بازنمايي وضعيتي ساده، وضعيت پيچيده‌اي را يادآور مي‌شود، يکي ديگر از آثارنمايشگاه، اثري است با عنوان «تاچ مي» که برنامه‌اي تعاملي است. تصاويري که در تعامل با يک شيشه يخ‌زده توليد مي‌شوند، کافي است قسمتي از بدن يا چيزي را به سطح آن بچسبانند تا چيزي شبيه به اثر انگشت پديد بيايد و خودشان و ديگران مي‌توانند آن را ببينند انگار يک اسکنر خيلي بزرگ ما را اسکن کرده است اين تصاوير در حافظه دستگاه ضبط مي‌شود و وقتي که تعاملي با آن صورت نمي‌گيرد، شروع به بازپخش تصاوير قبلي می‌کند. آثار شش هنرمند ايراني در اين نمايشگاه از انتخاب نهايي توسط داوران ايتاليايي (الناآگوديو)، آلماني (ديويد برول) و ايراني (آيدا مومن‌نژاد) هستند که به مرحله نهايي راه يافتند. دانش، رهيافتي که بشر امروز با به‌کار‌گيري آن سعي بر چيره‌شدن بر ناشناخته‌ها و منويات دروني و بيروني خود دارد و ورود آن به عرصه هنر مي‌تواند هم تهديد و هم فرصت باشد؛ تهديد براي انسان شيفته سنت كه از وادي زندگي مدرن تنها به ابزار دلخوش است، چه‌بسا که وي بدون شناخت صرفا با واردکردن تکنولوژي به جهان زيست خود بحران هويت بادکرده و قديمي خودش را به جهان تازه‌اي فرافکن کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.