|

فلسفه میان‌فرهنگی؛ شیوه زیستی مبتنی بر گفت‌وگو

یکی از مهم‌ترین و تامل ‌برانگیزترین مسایلی که در حوزه فلسفه میان‌فرهنگی مطرح است، رفتار فرهنگ‌های مختلف در برابر گرایش میان‌فرهنگی است. اگر فلسفه میان‌فرهنگی نظری امروز تمایل به اندیشیدن با دیگری و فراروی از نگاه مطلق‌انگارانه را در سر می‌پروراند، همین تمایل در صورت اجتماعی آن، در نحوه رفتار یک فرهنگ با دیگران ظاهر خواهد شد. فلسفه در تعبیر عام‌تر خود، با بینش میان‌فرهنگی گره خورده که به‌تازگی بر مجموعه وسیعی از فعالیت‌های پژوهشی و دانشگاهی اطلاق می‌شود. وجه مشترک این فعالیت‌ها توجه به شرایط کاملا جدیدی است که در مناسبات میان فرهنگ‌ها پدید آمده است؛ شرایطی که همفکری اندیشمندان فرهنگ‌های مختلف، از رشته‌های مختلف را می‌طلبد. اما بستر نظری این جریان فکری در کشورهای دیگر به‌صورت‌های گوناگونی فراهم شده؛ از مردم‌شناسی و مطالعات فرهنگی تا فلسفه فرهنگ. فلسفه میان‌فرهنگی نیز به‌لحاظ موضوع پژوهش و روش، میان‌فرهنگی و میان‌رشته‌ای است. تقویت بینش و نگاه میان‌فرهنگی به شکل طرحی نظری میان متفکران، با طرح گفت‌وگوی فرهنگ‌ها و تمدن‌ها در حوزه سیاست و اجتماع، موید پیدایش وضعی جدید در عالم ماست. از آنجا که طرح گفت‌وگوی فرهنگ‌ها در عالی‌ترین سطح سیاسی به‌وسیله نماینده‌ای از ایران صورت گرفته، شکل برخورد نظری ما با این موضوع می‌تواند حایزاهمیت باشد. گفت‌وگوی فرهنگ‌ها به‌عنوان یک استراتژی و شیوه عمل سیاسی و اجتماعی در عالم معاصر، بدون مبانی نظری نمی‌تواند خود را تثبیت کند و مقدمات استقرار و تداوم خود را فراهم کند. برخی متفکران، بینش و فلسفه میان‌فرهنگی را از منظر نظری، طرح گفت‌وگوی فرهنگ‌ها تلقی می‌کنند با این توصیف که فلسفه میان‌فرهنگی با همه ادبیات و پیشینه نظری و منطق و اصول خود، پشتوانه زیست مبتنی بر گفت‌وگو، صلح و همزیستی باشد.این کتاب مجموعه مقالاتی است که به کوشش علی‌اصغر مصلح جمع‌آوری شده و در وهله اول نشان‌دهنده نحوه برخورد گروهی از متفکران و پژوهشگران ایرانی در مقابل موضوع و مساله‌ای جدید است. در این مجموعه، مقالاتی از سید‌محمد خاتمی، علی‌اصغر مصلح، عباس منوچهری، محمدرضا ریخته‌گران، شهرام پازوکی، میرجلال‌الدین کزازی، حمیدرضا آیت‌اللهی، محمدرضا حسین‌بهشتی، حسین پاینده، حسن بلخاری، حسین کلباسی و دیگر متفکران این حوزه گردآوری شده که محصول سمینار «فلسفه میان‌فرهنگی و عالم معاصر» است که در روزهای هفدهم و هجدهم اردیبهشت 1385 در دانشگاه علامه‌طباطبایی برگزار شده بود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.