|

لبخند روی کدام لب‌ها؟

صادق زیباکلام . استاد دانشگاه

شاید کمتر مذاکره و رویدادی را ظرف 34سال عمر جمهوری اسلامی بتوان به یاد آورد که از نظر هیجان و انتظاری که درخصوص آن به‌وجود آمده، به پای مذاکرات امروز در ژنو میان تیم مذاکره‌کننده ایرانی با 1+5 برسد. بدون تردید میلیون‌ها ایرانی به‌ویژه اقشار و لایه‌های تحصیلکرده‌تر و متمول‌تر جامعه منتظرند ببینند جهت مذاکرات امروز به کدام سمت پیش می‌رود؟ آیا لبخندهای مصنوعی و عکس‌های یادگاری مصنوعی‌تر دوران گذشته میان مذاکره‌کنندگان - بدون آنکه دستاورد و نتایج واقعی به بار آمده باشد- تکرار خواهد شد یا آنکه این‌بار لبخند‌ها نه از سر تظاهر که از عمق دل طرفین روی لبانشان ظاهر می‌شود؟ واقعیت آن است که همه چیز بستگی به این مذاکرات پیدا کرده است. اگر طلسم بن‌بست مذاکرات هشت‌ساله میان ایران و 1+5 شکسته شود و دست‌کم طرفین به یک تفاهم، اعتماد و فهم زبان مشترک برسند، می‌توان امیدواری پیدا کرد که مابقی مسایل هم ایضا به سمت توافق بروند. اما اگر طرفین به جایی نرسند در آن صورت خیلی بعید به نظر می‌رسد که تنش زدایی با آمریکا و مابقی غرب هم به جایی برسد. فی‌الواقع همه بحث‌ها و بگومگوهای موافقان و مخالفان گفتن مرگ بر آمریکا، همه جدال‌ها بر سر اینکه آیا مرحوم امام خمینی خواستار جمع‌شدن بساط مرگ بر آمریکا شده بودند یا نه، عملا منتفی می‌شوند چراکه تداوم بن‌بست مذاکرات هسته‌ای عملا به‌معنای متوقف‌ماندن و ازبین‌رفتن هر احتمالی درخصوص تغییر رابطه ایران با اروپا و آمریکا خواهد بود؛ بماند افزایش تحریم‌ها و فشارهای دیگر. اگر این سناریو اتفاق بیفتد، شاهد لبخند روی لبان تندروها در هر دو طرف خواهیم شد. بزرگ‌ترین لبخند روی لبان نتانیاهو ظاهر خواهد شد. او با شعف خواهد گفت که من به شما گفته بودم روحانی همان گرگ در لباس بره است؛ من که به شما گفته بودم ایران به‌دنبال ساخت سلاح هسته‌ای است و صدالبته که طرفداران پرنفوذ وی در واشنگتن، در کنگره و سنا، لابی ‌ایپک و همه کسانی که خواهان توقف ایران هستند و به چیزی کمتر از میان رفتن نظام اسلامی راضی نیستند همچون نتانیاهو، لبخند بر لبانشان نقش خواهد بست. از دید آنها تمامی خطراتی که با انتخاب روحانی به وجود آمد، عملا در ژنو مرتفع شده و برخواهیم گشت به همان دوران پیش از 24 خرداد. در ایران هم مخالفان تنش‌زدایی با آمریکا خواهند گفت ما که گفته بودیم به آمریکا و سایر غربی‌ها نمی‌شود اعتماد کرد و با وجود کوتاه‌آمدن‌های ما و با وجود نرمش‌های روحانی، آنها همچنان بر جلوگیری از فعالیت‌های هسته‌ای ما اصرار می‌ورزند. اما بر عکس اگر سناریوی توافق صورت گیرد، در آن صورت به‌جای ظاهرشدن لبخند بر لبان نخست‌وزیر رژیم اسراییل، این دست‌کم 20میلیون مردم ایران هستند که لبخند روی لبانشان نقش می‌بندد. چراکه سرانجام پس از 34سال در انتهای تونل تنش با غرب و آمریکا، به نظر می‌رسد که نوری دارد ظاهر می‌شود. توافق با 1+5 در ژنو به‌معنای جدی‌شدن تنش‌زدایی با آمریکا و اروپا، کاهش و لغو تدریجی تحریم‌ها و بازگشت به شرایط و وضعیت عادی در کشور است. صدالبته که فقط این 20میلیون ایرانی و خانواده‌های آنها نیستند که در صورت توافق، لبخند می‌زنند. همه آنان که خواهان مجد و عظمت ایران هستند و می‌دانند که چگونه تحریم‌ها و فشارهای اقتصادی و بین‌المللی جلو بالندگی و جهش ایران را گرفته، لبخند خواهند زد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.