|

مدیریت اختلافات استراتژی یا تاکتیک

علی شمخانی . دبیر شورایعالی امنیت ملی

بازتاب‌های گسترده رسانه‌ای سخنرانی ریاست محترم جمهوری نشان می‌دهد که این سفر و دستاوردهای آن به‌عنوان فصل جدیدی در اقدامات راهبردی جمهوری‌اسلامی‌ایران در حوزه دیپلماسی مورد توجه و تحلیل داخلی و جهانی قرار گرفته است. اما زمینه‌ها، اهداف و دستاوردهای گام اول دولت تدبیر و امید در حوزه تعامل سازنده با جهان شامل موارد زیر است: ۱- هوشمندی، تیزبینی، زمان‌شناسی و درایت مقام‌معظم‌رهبری در حوزه تعیین راهبرد و هدایت فرآیند قدرت‌سازی و بهره‌گیری از آن در عرصه تعاملات خارجی و تامین منافع ملی، واقعیتی است که دوست و دشمن به آن اذعان داشته و همواره از آن به‌عنوان یکی از درخشان‌ترین جنبه‌های شخصیتی ایشان نام می‌برند. متاسفانه در برخی ادوار، مسوولان دستگاه‌های مختلف کشور با فهم ناقص یا بعضا متناقض از رویکردهای کلان رهبری، نه‌تنها موفق به عملیاتی‌کردن جنبه‌های اجرایی منویات ایشان نشدند، بلکه با رفتارهای غیرحرفه‌ای موجبات افزایش هزینه‌های نظام، انقلاب و رهبری را در عرصه کسب و ارتقای منافع ملی کشور فراهم کردند. ۲- فرآیند برگزاری یازدهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری که با تدبیر و گفتمان واقع‌گرایانه رهبرمعظم‌انقلاب و حضور باشکوه مردم قهرمان به حماسه سیاسی مبدل شد و همراه با اقدامات و مواضع ایشان طی دوماه گذشته که تبدیل به کلید‌واژه‌های راهبردی در ادبیات سیاسی شد را باید به‌عنوان بسترسازی مدبرانه به‌منظور ایفای نقش جدید دولت در عرصه‌های داخلی و خارجی مورد توجه و مداقه قرار داد. ۳- بی‌شک سخنان دقیق، سنجیده و پرمحتوای ریاست محترم جمهوری‌اسلامی‌ایران در مجمع عمومی سازمان‌ملل‌متحد که همراه با تبیین بدون تنازل مواضع اصولی و ارزشی نظام بود، مصداق قابل تحسین بهره‌گیری خردمندانه از ظرفیت‌های ایجادشده از سوی رهبرمعظم‌انقلاب در عرصه دیپلماسی بوده و گام محکم و متینی است که دستگاه اجرایی کشور در حوزه تعامل سازنده با جهان بر داشته است. رفتار و گفتار برنامه‌ریزی‌شده ریاست محترم جمهوری در نیویورک، حرکتی نظام‌مند و نه اقتضایی در مسیری نشانه‌گذاری‌شده و چارچوب‌مند بوده و دستاوردهای آن را نیز می‌بایست با محک اهداف تعیین‌شده از قبل مورد ارزیابی قرار داد. ۴- در آستانه سفر رییس‌جمهوری و پس از حضور ایشان در نیویورک، گمانه‌زنی‌های متعدد و متنوعی از سوی اصحاب قلم و تریبون در داخل و خارج از کشور پیرامون این سفر و دستاوردهای آن مطرح شده بود. اشاره هوشمندانه آقای روحانی به عزم ایران برای کاهش تنش در روابط و آمادگی جمهوری اسلامی برای مدیریت اختلافات بود. بیان این راهبرد مهم، مبین این واقعیت است که رهبران ایران در عرصه دیپلماسی، نگاهی واقع‌گرا داشته و به ایجاد تعادل میان واقعیت‌ها و مقدورات معتقدند. اگرچه ادبیات متفاوت و محترمانه رییس‌جمهوری ایالات متحده آمریکا درمورد ایران در نطق مجمع عمومی، موضوعی قابل بررسی است، اما نمی‌توان انتظار داشت که کاهش اختلافات سی‌و‌چندساله جمهوری اسلامی و ایالات متحده که پیچیدگی‌های قابل ملاحظه‌ای نیز دارد، تنها با ردوبدل‌کردن چند جمله غیرخصمانه و لبخندهای رایج دیپلماتیک پایان پذیرد. محتوای نطق‌های روسای جمهوری ایران و آمریکا در مجمع عمومی سازمان‌ملل‌متحد، نشان می‌دهد که برای اولین‌بار وزن جنبه‌های همگرا- هرچند در موضوعات کلی- در اظهارات دو رییس‌جمهوری بیشتر از جنبه‌های متضاد بود. این مهم ضمن آنکه تایید‌کننده واقعیتی روشن به‌نام وجود اختلاف در رویکردهای دو کشور است، از نگاه جدید تهران و واشنگتن در بیان وجوه اشتراک -هرچند اندک- حکایت می‌کند.
منبع: تابناک

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.