|

عراقچی درباره حاشیه مذاکره با «۱+۵» خبر داد

گفت‌وگوی دوجانبه ایران و آمریکا

ابعاد، سطح و میزان غنی‌سازی اورانیوم قابل مذاکره است

گروه سیاسی، زینب اسماعیلی: روزشمار آغاز مذاکره ژنو، به ساعت و دقیقه رسیده ‌است. عصر امروز مذاکره هیات ایرانی و کشورهای 1+5 برای رفع نگرانی غرب در مورد برنامه هسته‌ای صلح‌آمیز ایران، در ژنو آغاز می‌شود. «سید عباس عراقچی» عضو هیات مذاکره‌کننده جمهوری اسلامی ایران در مورد این دور مذاکره خبر داد: «ایران با اعضای گروه 1+5 از جمله آمریکا در حاشیه مذاکرات ژنو گفت‌وگوهای دوجانبه خواهد داشت.» معاون وزیر خارجه در گفت‌وگو با «ایرنا» در پاسخ به این پرسش که آیا هیات ایرانی در حاشیه مذاکرات ژنو با اعضای گروه 1+5 گفت‌وگوهای دوجانبه خواهد داشت؟ افزود: «گفت‌وگوهای دوجانبه بین هیات ایرانی و اعضای 1+5 در حاشیه مذاکرات ژنو همچون گذشته صورت می‌گیرد.»«عراقچی» در پاسخ به این پرسش که آیا «با آمریکا نیز گفت‌وگوی دوجانبه خواهید داشت؟» گفت: «این موضوع، امری معمول است و گفت‌وگوها و تبادل نظرهای جانبی با آمریکا همچون گذشته صورت می‌گیرد.» این در حالی است که در اولین دور مذاکره ایران و کشورهای 1+5 در دولت یازدهم که در حاشیه مجمع عمومی سازمان‌ملل برگزار شد نیز ایران با همه نمایندگان عضو هیات مذاکره‌کننده کشورهای 1+5 دیدار دوجانبه داشت. در این بین دیدار نیم‌ساعته وزیر خارجه ایران با همتای آمریکایی‌اش خبرسازترین دیدار در آن روزها بود که به تماس تلفنی بین دو رییس‌جمهوری پیوند خورد. اگرچه حساسیت‌های داخلی در مورد این مذاکره نیم‌ساعته به خرده‌گرفتن به وزیر خارجه منجر شد اما «محمدجواد ظریف» نیز این دیدار را یک دیدار معمولی در عرف بین‌الملل معرفی کرد. عصر دوشنبه دومین دور مذاکرات ایران و کشورهای 1+5 در مورد برنامه هسته‌ای ایران با قرار یک میهمانی شام در اقامتگاه نماینده ایران در سازمان‌ملل در ژنو، بین وزیر خارجه ایران و کاترین اشتون، مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا برگزار می‌شود. «عراقچی» درباره ضیافت شام خصوصی «ظریف» و «اشتون» مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز گفت: «این زمان، فرصت مناسبی برای مرور مسایلی است که در روزهای پس از آن مذاکرات انجام می‌شود.»قرار است جمهوری اسلامی ایران طرح مکتوب پیشنهاد جدید خود را به‌صورت «پاور پوینت» به اعضای گروه 1+5 ارایه کند. معاون امور حقوقی و بین‌المللی وزیر امور خارجه در مورد این طرح گفت: «در این مذاکره طرح مشخصی ارایه خواهیم داد تا مبنایی برای مذاکره باشد و امیدواریم در فاصله زمانی معقول، نتایج حاصل شود.» ابعاد، سطح و میزان غنی‌سازی اورانیوم قابل مذاکره است این دور مذاکره تفاوت‌های چشمگیری با مذاکرات پیشین بر سر برنامه هسته‌ای ایران دارد. هیات ایرانی با پیشنهاد کاملا مشخصی به مذاکره می‌رود و خطوط قرمزی که بر سر آنها مذاکره نمی‌کند را از قبل مشخص کرده است. «عباس عراقچی» در این مورد تاکید کرده «اصل غنی‌سازی اورانیوم قابل مذاکره نیست اما ابعاد، سطح و میزان آن قابل مذاکره است.» او در پاسخ به این سوال که «آیا ایران حاضر است درباره خروج مواد هسته‌ای از کشور نیز مذاکره کند؟» تاکید کرد: «غنی‌سازی و حفظ حقوق مردم را خط قرمز می‌دانیم و از آنچه مردم ایران بر اساس معاهدات بین‌المللی از آن برخوردارند، ذره‌ای کوتاه نخواهیم آمد.» او افزود: «اگرچه درباره ابعاد، سطح و میزان غنی‌سازی مذاکره خواهیم کرد اما خروج مواد از کشور، خط قرمز ماست.»عراقچی تاکید کرد: «در مذاکرات ژنو به‌دنبال مذاکراتی هدفمند و واقعی هستیم؛ نه برای نمایش و اتلاف وقت به ژنو می‌رویم و نه مذاکره برای مذاکره خواهد بود.»قرار است در این دور از مذاکرات «محمدجواد ظریف»، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، به‌عنوان رییس هیات ایرانی در نشست افتتاحیه حضور داشته باشد و احتمالا در افتتاحیه، پیشنهاد ایران به هیات غربی ارایه می‌شود. اما مذاکرات از دور دوم و پس از افتتاحیه، بدون حضور او برگزار می‌شود. در غیاب او، «عباس عراقچی»، معاون امور حقوقی و بین‌المللی وزیر امور خارجه، ریاست هیات ایرانی را بر عهده خواهد گرفت. مذاکرات ساعت 9:30 صبح سه‌شنبه به وقت ژنو (۱۲ ظهر به وقت تهران) در ساختمان سازمان‌ملل در ژنو آغاز می‌شود. حضور کارشناس تحریمی آمریکا در ژنو به نوشته خبرگزاری «رویترز»، در هیات اعزامی ایالات متحده در گفت‌وگوهای ژنو، یکی از کارشناسان اصلی آمریکا در امور مربوط به تحریم نیز حضور دارد. این در حالی است که یکی از عمده‌ترین موارد مورد مذاکره توسط تیم ایرانی، رفع نگرانی‌های غرب در مقابل حذف گام‌به‌گام تحریم‌هاست. «رویترز» نیز حضور این کارشناس حوزه تحریم را نشانه این دانسته که «واشنگتن شاید بیش از گذشته روش‌های کاستن از تحریم‌ها علیه ایران را در دست بررسی دارد.» به گفته وزارت خارجه آمریکا، «وندی شرمن»، معاون وزیر خارجه این کشور که عملا سومین دیپلمات مهم آن وزارتخانه به‌شمار می‌آید، قرار است رهبری هیات آمریکایی را در مذاکرات هسته‌ای شش قدرت بزرگ با ایران در ژنو برعهده داشته باشد. معاون وزیر خارجه ایران در همین زمینه گفت: «ما نمی‌دانیم این فرد را به چه منظوری اضافه کرده‌اند و خود هیات آمریکایی باید در این‌باره توضیح دهد ولی اگر نیت آنها این است که در مذاکرات با ایران وارد بحث کاهش تحریم‌ها شوند اقدام مثبتی است. چون اگر از ما انتظار اقدامات اعتمادساز دارند باید خودشان نیز اقداماتی را انجام دهند و اقدام اعتمادساز آنها از نظر ما کاهش تحریم‌هاست. اگر این کارشناس به همین منظور اضافه شده خوب است و اگر اهداف دیگری دارد خودش می‌داند.»این در حالی است که روز گذشته اعلام شد که «جان کری» وزیر خارجه آمریکا برای بررسی پرونده ایران و سوریه، برای دیدار با «کاترین اشتون» مسوول سیاست خارجه اتحادیه اروپا و فرستاده سازمان‌ملل در پرونده سوریه عازم لندن شده. اگرچه سوریه محور اصلی این مذاکره خواهد بود اما «خبرگزاری فرانسه»، گزارش داده وزیر خارجه آمریکا و مسوول سیاست خارجه اتحادیه اروپا در جلساتی پشت درهای بسته پرونده هسته‌ای ایران را بررسی کند. «کاترین اشتون» رییس کمیسیون سیاست خارجی اتحادیه اروپا، معاون وی «اشمید»، «سرگئی ریابکوف» از روسیه، «سایمون گس» از انگلیس، «ژاک او دیبر» از فرانسه و «هانس دیتر لوکاس» از آلمان و نماینده جدید چین در این دور مذاکرات از سوی 1+5 حضور خواهند داشت. عراقچی تاکید دارد که «جمهوری اسلامی ایران با جدیت و مصمم در ژنو حضور می‌یابد تا برای رسیدن به هدفی مشخص و مورد قبول طرفین، مذاکره و اقدام کنیم.»«عراقچی» درباره سطح مذاکرات ژنو نیز گفت: «این مذاکرات در سطح معاونان وزیر امور خارجه انجام می‌شود و مسوولیت مذاکره با بنده خواهد بود و دکتر ظریف در جلسه افتتاحیه این نشست درباره طرح پیشنهادی جدید ایران توضیح خواهد داد.» به گفته «عراقچی»، جمع‌بندی مذاکرات در جلسه‌ای با حضور دکتر ظریف و خانم اشتون ارایه می‌شود. معاون وزیر امور خارجه در پاسخ به سوالی درباره برخی ابهامات و سوالات گروه 1+5 درباره فعالیت‌های صلح‌آمیز هسته‌ای ایران گفت: «همه نگرانی‌های معقول طرف مذاکره‌کننده را برطرف خواهیم کرد.» او در پاسخ به پرسش دیگری مبنی بر اینکه آیا ایران حاضر است درباره سایر موضوعات با 1+5 گفت‌وگو و مذاکره کند؟ اظهار کرد: «مذاکرات ژنو درباره موضوع هسته‌ای است اما اگر آنها علاقه‌مند باشند در مورد مسایل منطقه و دیگر چالش‌های بین‌المللی آماده گفت‌وگو خواهیم بود.»عضو تیم مذاکره‌کننده ایران با گروه 1+5 درباره زمان‌بندی طرح نیز گفت: «ما قایل به دو زمان‌بندی هستیم یکی زمان‌بندی برای مذاکرات و دیگری زمان‌بندی برای توافقات. درباره زمان‌بندی برای مذاکرات ما فکر می‌کنیم بستگی به میزان آمادگی طرف مقابل شش‌ماه تا یکسال زمان نیاز داریم. بعضی‌ها دو یا سه‌ماه را مطرح کرده‌اند که تلقی ما این است که اگر طرف مقابل آمادگی داشته باشد در شش‌ماه تا یکسال می‌توانیم جمع‌بندی کنیم اما اینکه گام‌ها چطور جمع‌بندی شوند گام اول از نظر ما می‌تواند یک گام شش‌ماهه باشد و در مورد گام‌های بعدی با توجه به المانت‌هایی که در آن هست می‌توان در مورد مدت زمان آن تصمیم‌گیری کرد. بنابراین دوره مذاکراتی می‌تواند تا کمتر از یک سال به پایان برسد و دوره اجرای تعهدات می‌تواند بیشتر از آن باشد.»محمدجواد ظریف، عباس عراقچی معاون بین‌الملل وزیر امور خارجه، مجید تخت‌روانچی معاون اروپا و آمریکای وزارت امورخارجه، حمید بعیدی‌نژاد مدیر کل سیاسی و امور بین‌الملل وزارت امورخارجه، امیری مدیر کل پادمان وزارت امور خارجه و داوود محمدنیا خواهند بود. هیات‌های مذاکره‌کننده ایران و گروه 1+5 در دولت نهم و دهم ۹ بار با هم مذاکره کردند. در تیر ۱۳۸۷، مهر ۱۳۸۸، آذر ۱۳۸۹ به ترتیب مذاکرات ژنو یک، دو و سه برگزار شد. شهر استانبول نیز در بهمن ۱۳۸۹ و همچنین ۲۶ فروردین ۱۳۹۱ میزبان دور بعدی گفت‌وگوها بود. این مذاکرات در روزهای سوم و چهارم خرداد در بغداد و ۲۹ و ۳۰ خرداد در مسکو ادامه یافت و هشتم و نهم اسفند ۱۳۹۱ و همچنین ۱۶ و ۱۷ فروردین سال‌جاری (۱۳۹۲) نیز آلماتی قزاقستان میزبان این مذاکرات بود. درخواست مجلسی‌ها برای حضور در مذاکرات مذاکره ژنو از امروز در حالی افتتاح می‌شود که نمایندگان عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس روز گذشته با ارسال نامه‌ای به وزارت خارجه خواستار حضور یکی از اعضای کمیسیون در تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای شدند. «منصور حقیقت‌پور» نایب‌رییس کمیسیون امنیت در این مورد گفت: «این نامه در راستای وظیفه نظارتی مجلس بر عملکرد قوه‌مجریه بوده است و حضور یک ناظر در تیم مذاکره‌کننده می‌تواند به مسیر مذاکره جهت مناسب و مثبتی بدهد.» این درخواست درحالی مطرح می‌شود که هفته گذشته اختلاف نظر این کمیسیون و وزیر خارجه بر سر انتشار محتویات جلسه محرمانه وزیر با آنها بالا گرفت. آنچنان که وزیر گفت که محتویات جلسه بدون سانسور از صدا و سیما پخش شود. سخنگوی این کمیسیون به نقل از وزیر گفته بود که او اعتراف کرده، دیدارش با جان کری و تماس تلفنی اوباما و روحانی نابجا بوده است. اما «تسنیم» روز گذشته به نقل از «حسن قشقاوی» معاون امور مجلس وزیر امورخارجه درباره پیشنهاد کمیسیون امنیت ملی مجلس برای حضور یک نماینده در مذاکرات هسته‌ای، گفت: «این موضوع تاکنون نه در ادوار مختلف مجلس و نه در ادوار مختلف مذاکرات هسته‌ای مسبوق به سابقه نبوده و باید توسط مراجع ذی‌ربط این مساله مورد بررسی قرار گیرد.» او که از تنظیم این نامه اظهار بی‌خبری کرده اضافه کرد: «این پیشنهاد جدید است که علی‌القاعده این تصمیمات را مسوولان عالی نظام باید در چارچوب نحوه تعامل بین قوا در این خصوص اتخاذ کنند.» در همین باره «محمد شریف» وکیل پایه یک دادگستری با غیرقانونی‌خواندن درخواست مجلس از وزارت خارجه در گفت‌وگو با «شرق» گفت: «قوای سه‌گانه یک وظیفه مرکزی دارند که به خاطر آن به‌وجود آمده‌اند، یعنی قوه‌مقننه وظیفه قانون‌گذاری، قوه‌مجریه وظیفه اجرای قانون و قوه‌قضاییه وظیفه قضات را به‌عهده دارد. اما این سه قوه یکسری وظایف حاشیه‌ای هم دارند، به‌عنوان مثال قوه‌مقننه در کمیسیون ماده 10 مطبوعات یا احزاب نماینده دارد ولی دقت داشته باشید که در تمامی این موارد حضور نماینده مستند به قانون است. یعنی قانون احزاب به تصویب رسیده است و در این قانون نماینده کمیسیون گنجانده شده است.»وی با تاکید بر اهمیت قانون در همه تصمیمات افزود: «غیر از موارد قانونی حتی اگر حضور نماینده به‌عنوان ناظر و بدون رای هم درخواست شود دخالت در اجرای قانون و کار قوای دیگر است.»شریف با اشاره به آیین‌نامه داخلی مجلس و مشخص‌بودن وظایف نمایندگان در هر کمیسیونی گفت: «در آیین‌نامه مجلس وظایف نمایندگان به‌طور کامل شرح، بحث و تفصیل دارد و نمایندگان نمی‌توانند خارج از مواردی که در قانون آورده شده است در کنار قوای دیگر باشند و درخواست کمیسیون امنیت ملی برای حضور یکی از اعضا در مذاکرات هسته‌ای ایران و 1+5 یک بدعت خطرناک است و سکوت یا پذیرش قوه‌مجریه اشتباه است.» این وکیل دادگستری افزود: «با توجه به اینکه قوانین و دستورالعمل‌ها باید به تصویب مجلس برسد، چنین کارهایی کارکرد مجلس را زیر سوال می‌برد. از طرفی مجلس به دلیل وظیفه نظارتی‌اش می‌تواند از مسوولان اجرایی برای عملکردشان توضیح بخواهد و این نوع تصمیم‌گیری‌ها حتمیت اجرای قانون را از بین می‌برد که به اعتقاد من هیچ چیزی مهم‌تر از حتمیت قانون نیست.» --------------------------------------------------------- حمایت استادان حوزه علمیه قم از دیپلماسی دولت جمعی از فضلا و استادان حوزه علمیه قم عصر دیروز (یکشنبه) با محمدجواد ظریف وزیر امورخارجه دیدار کردند. در این دیدار هر یک از استادان ضمن حمایت از تحرکات اخیر دیپلماتیک دولت، مراتب قدردانی و تشکر خود را از فعالیت‌های دستگاه دیپلماسی کشور اعلام کردند. وزیر امورخارجه نیز در این دیدار با اشاره به اینکه سیاست خارجی باید مبتنی بر ابتکار عمل باشد، تلاش برای ازبین‌بردن فضای امنیتی ضد جمهوری‌اسلامی‌ایران را مورد تاکید قرار داد. در پایان فضلای حوزه علمیه از دکتر ظریف جهت دیدار و بازدید از مراکز علمی و پژوهشی حوزه علمیه قم دعوت به‌عمل آوردند که مورد موافقت ایشان قرار گرفت. همچنین روز گذشته جمعی از استادان و دانشجویان دانشگاه امام‌صادق (ع) نیز با صدور نامه‌ای خطاب به محمدجواد ظریف، از سیاست‌های مدبرانه و امیدبخش دولت اعلام حمایت کردند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.