|

شاه‌بیت توافقنامه امنیتی

ابراهیم طاهریان . سفیر سابق ایران در افغانستان

بیش از یک‌سال پیش توافقنامه امنیتی میان آمریکا و افغانستان به امضا رسید. چندی پس از آن حامد کرزای، رییس دولت افغانستان اعلام کرد که آمریکایی‌ها می‌خواهند بین پنج تا هفت پایگاه نظامی و هفت تا 12‌هزار نیرو در افغانستان داشته باشند. به همین دلیل مهم‌ترین بند توافقنامه موسوم به امنیتی دادن مصونیت قضایی به نیروهای آمریکایی شد. از آن زمان تا الان، هم به دلیل تکنیکی و هم به دلیل چانه‌زنی‌های سیاسی، این بند از توافقنامه امنیتی لاینحل باقی مانده است. حساسیت بالای افکار عمومی افغانستان نیز دلیل دیگری برای عدم توافق در این زمینه است. حالا سفر غیرمنتظره جان کری، وزیر امورخارجه آمریکا به افغانستان بار دیگر موضوع مصونیت قضایی به نیروهای آمریکایی را به میان آورده است. پس از دیدار روز گذشته حامد کرزای و جان کری، در خبر‌ها آمده است که دو طرف روی بخش‌هایی از توافقنامه، گفت‌وگو و به توافق رسیده‌اند اما بحث مصونیت قضایی که شاه‌بیت توافقنامه امنیتی است همچنان حل‌نشده باقی مانده است. امری که نشان می‌دهد گفت‌وگو‌ها همچنان به نتیجه نرسیده است. در محافل افغانستان، یک نقل‌قول حاکی از آن است که رسیدگی بر این بند توافقنامه به شورای امنیت افغانستان محول شده است و یک نقل‌قول دیگر این است که برای تصمیم‌گیری در این موضوع لویه جرگه تشکیل شود. اما به نظر می‌رسد به دلیل مقاومت افکار عمومی، دادن مصونیت قضایی به سربازان افغان کار آسانی نیست و طرفین به‌دنبال مدیریت زمان هستند تا با اطلاع‌رسانی مرحله‌ای بتوانند افکار عمومی را مدیریت کنند. هرچند با توجه به تجربه سه دهه گذشته افغانستان بعید است که افکار عمومی از کنار این موضوع بی‌تفاوت بگذرد. اما فارغ از اینکه این بند مورد موافقت افغان‌ها قرار می‌گیرد یا نه، سوال اساسی این است که چنین اتفاقی چه تاثیری بر وضعیت افغانستان می‌گذارد؟ در 10سال گذشته 37 کشور با بیش از 120‌هزار نیرو در افغانستان بوده و کمک‌های زیادی از سوی این کشورها به افغانستان شده است؛ اما به هر علتی جامعه جهانی و کشورهایی که در افغانستان نیرو داشتند نتوانستند مفید باشند و حالا چه تضمینی وجود دارد که یک کشور با این تعداد نیرو بتواند مفید فایده واقع شود. علاوه بر این، این روند باعث خواهد شد که جریان افراط برای اقدامات خود توجیه داشته باشد. در این میان استراتژی ایران نیز در قبال افغانستان توسعه و امنیت در این کشور است و هر اتفاقی که بر اساس واقعیت‌ها و ارزیابی روند‌ها نتواند منجر به بهترشدن اوضاع افغانستان شود، مورد خوش‌آمد همسایگان افغانستان از جمله ایران نیست.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.