اخبار باغهای بزرگ و 4 کتاب تازه دیگر
جواد ماهزاده
در ستون تازههای پرفروش این هفته، دو دفتر شعر متفاوت، کتابی درباره ادبیات از اومبرتو اکو، مجموعه یادداشتهای رییس سازمان سینمایی کشور در دوران حضورش در پاریس و اثری از استیون کینزر تحلیلگر مسایل خاورمیانه به شما معرفی میشود. صفآرایی جدید در خاورمیانه بیش از دوسال است که تعداد کتابهای با موضوع خاورمیانه در دنیارو به فزونی گذاشته و فروش آنها نیز به نسبت گذشته رشدی قابل توجه داشته است. خاورمیانه، این منطقه پرآشوب و همیشه ناآرام، همواره بستری مناسب برای پژوهشهای سیاسی و اجتماعی بوده و حالا که تحولات تازهای را هم از سر گذرانده، بیش از همیشه مورد توجه محققان و روزنامهنگاران قرار دارد. استیون کینزر از شناخته شدهترین روزنامهنگارانی است که مقالاتش درباره خاورمیانه، او را بهعنوان یک تحلیلگر برجسته جهانی تبدیل کرده است. اخیرا کتابی با عنوان «صفآرایی جدید در خاورمیانه» به قلم او با ترجمه هوشنگ مهدوی در ایران منتشر شده که با وجود قیمت نسبتا بالایی که دارد، جزو پرفروشها قرار گرفته است. کتاب البته برخلاف عنوانش به صفآراییهای اخیر خاورمیانه نمیپردازد و تحولات منطقه را تا
پیش از وقوع بهار عربی بررسی کرده است. با وجود این، تحلیلهای نویسنده درباره شرایط حال حاضر کشورهای منطقه از جمله ایران، عربستان و ترکیه، برای خواننده کنجکاو ایرانی جذاب و خواندنی خواهد بود. این کتاب در 380صفحه از سوی نشر پیکان منتشر شده است. 1970 روز در شماره 6 ژان بارت این کتاب بسیار خوشموقع روانه بازار شده و ناشر هوشیار و زمانسنجی دارد. نویسنده کتاب، حجتالله ایوبی است که چند هفتهای است در دولت جدید، مسوولیت امور سینمایی وزارت ارشاد را برعهده گرفته. او که پیشتر رایزن فرهنگی ایران در فرانسه بوده، خاطرات، مشاهدات و فعالیتهای خود را طی مدت حضور در فرانسه مکتوب کرده و روایتی خواندنی از این کشور و نحوه فعالیت فرهنگی دولت ایران در یک کشور اروپایی به دست داده است. شماره شش خیابان ژان بارت، همان محل دفتر رایزنی یا خانه فرهنگ ایران در پاریس بوده و میتوان آن را زاویه دید یا محل قرارگیری نویسنده در جریان این خرده روایتهای واقعی قلمداد کرد. او در بخشی از یادداشتهایش آورده است: «شماره شش ژان بارت همچنان دلگیر بود. دنبال راهی بودیم برای بیرون رفتن از انزوای خانه فرهنگ و باز شدن پای ایرانیها
و فرانسویها به این خانه. بازیهای مقدماتی جامجهانی آغاز شده بود. ایران هم وضعش بد نبود. فضا بسیار فوتبالی بود. تب فوتبال اتفاقا در غرب و در خارج از کشور خیلی بالاتر است. به بهانه فوتبال میشد ایرانیها را زیر یک سقف جمع کرد و...» نگاه ایوبی نگاهی پر از جزییات است که ما را با جنبههای گوناگون خلقی - رفتاری و اجتماعی - فرهنگی خودمان و غربیها روبهرو میکند. کتاب را نشر ثالث در 320 صفحه منتشر کرده است. برف تا کمر در تاریکی نشسته حسن همایون هم شاعر است و هم روزنامهنگار. چند ماه پیش به خاطر شعرهایش در جایزه شعر خبرنگاران درخشید و حالا با این دفتر شعر بهدنبال خلق فضاها و راه یافتن به دنیاهایی تازه است. شعرهای او به غایت به خیال و ذهن متصل است و پر از تعبیرهای بکر و تازه. در جایی نوشته است: پروردگارا/ اشیا را به کدام نام میخوانی/ که سرانجام همه به سوی تو بازمی گردند؟ یا در همان صفحات آغازین میگوید: میل به هوای آزاد تو/ شاعرم کرد/ عاشقترم کرد/ ببند دهانم را دستانم را چشمانم را/ دست از تو شاعر شدن نمیکشم صدای حسن همایون در این اشعار، صدایی رسا و برآمده از صداقت و صراحت شاعرانه است. این
مجموعه در مدت کوتاهی که وارد بازار شده، با اقبال خوبی مواجه شده و زبانش به دل مخاطبان نشسته است.» برف تا کمر در تاریکی نشسته 124 صفحه دارد و آن را نشر مروارید منتشر کرده است. اعترافات یک رماننویس جوان این کتاب هم در نوع خود صراحتنامهای است. اومبرتو اکو که از هر جهت با نویسندگان و روشنفکران معاصر فرق دارد و آثار و اندیشههایش با پیچیدگیهایی توام است، در این کتاب در قامت یک منتقد ظاهر شده و با زبانی سرراست، به هیچکس از جمله خودش هم رحم نکرده است. صداقت و صراحتی که او بهعنوان یک منتقد دارد، نشان از پختگی و دانایی او نسبت به موضوع است؛ ادبیات و رماننویسی. در جایی از کتاب نوشته: من در دارودسته نویسندگان بدی نیستم که میگویند فقط برای خودشان داستان مینویسند. تنها چیزی که نویسنده برای خودش مینویسد فهرست خریدش است. کتابی است درباره نوشتن، چگونه نوشتن و پرهیز از دروغبافی و مهملبافی در حین نوشتن. اعترافات اومبرتو اکو را مجتبی ویسی به فارسی برگردانده و نشر مروارید در 204صفحه منتشر کرده است. اخبار باغهای بزرگ از دیگر پیشنهادهای این هفته، باز شعر است. شعرهای سیروس شمیسا
شعرهایی نیست که دوستداران فرمها و قالبهای امروز را راضی کند اما بدون شک هر علاقهمند به شعر را با دفتری از اشعار خصوصی این استاد ادبیات روبهرو میکند که خود و روحیاتش را در شعر ریخته و از تمناها و دلتنگیهایش گفته است. شمیسا را در این اشعار بسیار خسته و دلسوخته مییابید. شاعر چنان از تلخی و روزهای ابریاش سخن میگوید که خواننده ناآشنا به سیروس شمیسا را هم کنجکاو دانستن علت این حال و روز میکند. تاریخ شعرهای کتاب مشخص شده و اکثر آنها متعلق به دهه 80 هستند. شاعر اگرچه نوشته است داستان زندگانی را جدا خواهم نوشت اما این کتابش را میتوان بازگوکننده فصلی از زندگی او دانست که با توصیفهایی گاه مهلک و شگفتانگیز روایت شده است. نشر میترا این اثر را در 240صفحه راهی بازار کرده است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.