|

از یاد نرفته‌ها

زاون قوکاسیان. منتقد سینما

چه خوب است گاهی از کسانی یاد کنیم که بی‌ادعا در زمینه سینما و نشر آن از طریق رسانه‌های مطبوعاتی فعالیت کردند. گاهی که به مجله‌های قدیمی‌ام سری می‌زنم این نام‌ها را می‌بینم و فکر می‌کنم در آن سال‌ها این افراد چه نقشی در زندگی من داشته‌اند. دیدن مجلات قدیمی غیر از خاطرات قدیمی شکل‌گیری یادها را در ذهن ما زنده می‌کنند. نام‌هایی همچون جمشید ارجمند، جمال امید، پرویز دوایی، زنده‌یاد بهرام ری‌پور، رضا سهرابی، جمشید اکرمی و... که با ترجمه‌ها و نوشته‌های خود دریچه‌هایی به سوی سینما به‌عنوان یک هنر می‌گشودند در خاطره‌ها جاودان می‌مانند. دوست دارم امروز از حسن زاهدی صحبت کنم. تمام دوره‌های مجله سینما و کاتالوگ‌های جشنواره فجر و کودک و نوجوان و بولتن‌های جشنواره پر است از مطالبی که او ترجمه می‌کرده است؛ ترجمه‌هایی که بسیار سنجیده، پاکیزه و دقیق بود. حسن زاهدی هرروز که لازم بود به دفتر مجله می‌رفت، اگر زمستان بود پالتو یا بارانی‌اش را روی چوب‌لباسی آویزان می‌کرد و پشت میز کارش می‌نشست و ترجمه می‌کرد. ترجمه به‌مثابه شغل، شغلی عاشقانه، که او سال‌ها در آن قلم می‌زد. سینما را چون خوب می‌شناخت مطالب خواندنی و جذاب از کار درمی‌آمد. یادم می‌آمد اولین مطالبی مانند «آقای فورد و آقای راجرز، ژانویه و فوریه 1973 فیلم کامنت»، «بعد از سامورایی» و «اینک یاکوزا- ایگا» پل شرایدر، «ویژگی‌های تصویری فیلم‌های جنایی پلیسی» نوشته جی. ال پلایس و ال. اس پیترسون، «میزو گوشی در ژاپن، فقط اکیراکوروساوا نیست» نوشته رابین وود از فیلم کامنت و... را در شماره‌های سال‌های اول مجله سینما 5 خواندم. با پایان یافتن کار مجله سینما در سال 58 دیگر نشانی از حضور او در مطبوعات دیده نمی‌شود چون با آغاز انقلاب نیز تا مدت‌ها سینما معنای خودش را از دست می‌دهد اما با شروع دوره جدید و جشنواره فجر آقای حسن زاهدی دوباره به همان سیاق، منتها این‌بار با نام کاملش، حسن سراج زاهدی، مطالبش را در مجلات و بولتن جشنواره‌های فجر و کودک منتشر می‌کند و در جشنواره فجر و کودک، در پشت هر کاتالوگ و بروشور و خلاصه متن‌ها، ردپای سالیان پرتجربه خود را باقی می‌گذارد بی‌آنکه نام و نشانی از او در میان این‌همه فعالیت انجام‌شده باقی مانده باشد. اینچنین است که همه ما بی‌آنکه بدانیم مدیون این نام‌ها هستیم؛ جمشید ارجمند، جمال امید، پرویز شفا، فریدون معزی‌مقدم، زنده‌یاد ابوالحسن علوی طباطبایی، جمشید ارمیان، زنده‌یاد پرتو اشراق، زنده‌یاد هژیر داریوش و زنده‌یاد بهرام ری‌پور. شاید بتوان گفت عدم حضور، قلم و اندیشه حسن سراج زاهدی، در برگزاری بیست‌وهفتمین جشنواره کودک و نوجوان، من را بر آن داشت تا این چند کلمه را به یاد او بنویسم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.