|

سازمان منع سلاح شیمیایی برنده صلح نوبل

شرق، نسرین رضایی: بعد از نظرسنجی بزرگ وب‌سایت روزنامه گاردین برای انتخاب نامزد صلح نوبل، گرچه آمار و ارقام حکایت از پیشتازی ملاله یوسف‌زی، نوجوان پاکستانی داشت، اما برای بسیاری از ما ایرانی‌ها دیدن نام حسن روحانی، رییس‌جمهوری کشورمان در فهرست نامزدهای احتمالی گاردین امیدی بود برای اینکه رییس‌جمهوری می‌تواند نام دومین ایرانی برنده صلح نوبل را در فهرست جهانی ثبت کند. اما تصمیم چیز دیگری بود. حتی ملاله هم پیروز صلح نوبل نشد. «باز هم نگاه‌ها به سمت و سوی سوریه رفت. دولتمردان کاری کردند تا بحران سوریه به فراموشی سپرده نشود.» اینها اولین جملاتی بودند که روز جمعه با اعلام برنده 2013 صلح نوبل در اکثر خبرهای انتخاب برنده نهایی صلح به چشم می‌خورد. روز جمعه کمیته نوبل در اسلو، سازمان منع استفاده از تسلیحات شیمیایی را به‌عنوان برنده جایزه یک‌میلیون و 250‌هزار دلاری خود انتخاب کرد. کمیته صلح نوبل اعلام کرد: این جایزه به بازرسانی که اکنون در سوریه مشغول فعالیت برای نابودی سلاح‌های شیمیایی هستند و در اصل به سازمان منع استفاده از سلاح‌های شیمیایی اعطا می‌شود. در بیانیه اعطای جایزه آمده است: بازرسان جان خود را به خطر انداخته‌اند تا منطقه‌ای عاری از سلاح داشته باشیم. با این حال کمیته صلح نوبل اعلام کرد: این سازمان به دلیل تمرکز فعالیت در سوریه موفق به دریافت جایزه نشده است. این کمیته اعلام کرده، سازمان منع استفاده از سلاح‌های شیمیایی حتی از دریافت این جایزه خبر هم نداشته است. کمیته در توییتر خود آورده است: از بازرسان این سازمان می‌خواهیم تا با ما تماس بگیرند. پس از آنکه در پی استفاده از گاز سارین در حومه دمشق در سوریه بیش از ۱۴۰۰ نفر جان خود را از دست دادند، این سازمان بعد از توافقنامه‌ای که ماه گذشته بین مسکو و واشنگتن به امضا رسید، مسوولیت نابودی ذخایر تسلیحات شیمیایی سوریه را برعهده گرفت. کارشناسان این سازمان در حال حاضر در سوریه حضور دارند و از روز یکشنبه گذشته مراحل مقدماتی نابودی تسلیحات شیمیایی این کشور را آغاز کرده‌اند. حالا نهاد هفتمی هم به فهرست شش نهاد برنده برندگان صلح نوبل اضافه شد. پیش از این شماری از نهادهای جهانی مانند کمیته بین‌المللی صلیب‌سرخ، اتحادیه جهانی سازمان‌های صلیب‌سرخ و هلال احمر، صندوق کودکان سازمان ملل (یونیسف)، کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل، نیروی پاسدار صلح سازمان ملل و اتحادیه اروپا نیز به دلیل فعالیتشان در راستای پیشبرد صلح، برنده این جایزه شده بودند. امسال علاوه بر سازمان منع استفاده از تسلیحات شیمیایی، ملاله یوسف‌زی، دختر پاکستانی به خاطر دفاع از حق تحصیل دختران، دنیس ماکوگ، پزشک متخصص زنان در جمهوری کنگو به دلیل تلاش برای حمایت از قربانیان تجاوز و چلسی (برادلی) منینگ، نظامی آمریکایی به خاطر قراردادن ده‌ها‌هزار سند محرمانه دولت آمریکا در اختیار سایت ویکی‌لیکس از جمله نامزدهای دریافت جایزه صلح نوبل بودند. همچنین از مگی جبران، کارشناس کامپیوتر مصری که با رهاکردن شغل دانشگاهی و انتخاب جامه رهبانیت، یک بنیاد خیریه را برای کمک به کودکان ایجاد کرد و سوتلانا گانوشینکا، استاد سابق ریاضیات در روسیه که به‌عنوان مدافع حقوق‌بشر فعالیت داشته، به‌عنوان دیگر نامزدهای دریافت این جایزه نام برده می‌شد. برندگان جوایز نوبل در سایر رشته‌ها توسط کمیته‌های اعطای جایزه نوبل در سوئد تعیین و اعلام می‌شوند، اما تعیین برنده جایزه صلح نوبل برعهده یک کمیته پنج نفره منتخب پارلمان نروژ است. چند رییس‌جمهوری آمریکا، از جمله تئودور روزولت، وودرو ویلسون، جیمی کارتر و باراک اوباما، همچنین انورسادات رییس‌جمهوری پیشین مصر همراه با مناخیم بگین، نخست‌وزیر اسراییل، یاسر عرفات، رهبر فقید فلسطینیان همراه با ایتزاک رابین، نخست‌وزیر پیشین اسراییل، نلسون ماندلا و وللم دکلرک، رییسان جمهوری پیشین آفریقای‌جنوبی، لخ والسا، رییس‌جمهوری پیشین لهستان و میخاییل گورباچف، آخرین رییس‌جمهوری شوروی، از جمله شخصیت‌های سیاسی برنده جایزه نوبل بوده‌اند. دالایی لاما، رهبر بوداییان تبت، آنگ‌سان سوچی، فعال سیاسی برمه‌ای و شیرین عبادی، حقوقدان ایرانی مدافع حقوق‌بشر هم از دیگر شخصیت‌هایی هستند که این جایزه را دریافت کرده‌اند. جایزه نوبل یک‌میلیون‌ و 250‌هزار دلار ارزش دارد و مراسم اعطای جایزه در اسلو، پایتخت نروژ برگزار خواهد شد. ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- برنده صلح نوبل 2013 در یک نگاه سازمان منع استفاده از تسلیحات شیمیایی یک نهاد بین‌دولتی است که در سال ۱۹۹۷ میلادی و بر اساس کنوانسیون منع تسلیحات شیمیایی ایجاد شد. مقر این سازمان در شهر لاهه، هلند، واقع است و تشکیلات آن تحت‌نظر دولت‌های امضاکننده کنوانسیون منع تسلیحات شیمیایی اداره می‌شود. وظیفه اصلی سازمان منع استفاده از تسلیحات شیمیایی شامل امحای تجهیزات و تسلیحات شیمیایی و امکانات تولید آنها، بازرسی از کشورهای امضاکننده کنوانسیون به‌منظور حصول اطمینان از عمل به تعهدات آنها و تلاش برای حسن اجرای مفاد کنوانسیون است. این سازمان زیرنظر شورای اجرایی به ریاست مدیرکل سازمان اداره می‌شود. اعضای هیات اجرایی و شخص مدیرکل توسط کنفرانس کشورهای عضو برگزیده می‌شوند. در حال حاضر، احمد اوزومجو، دیپلمات ترکیه‌ای، مدیرکل این سازمان است. او پیش‌تر در هیات‌های نمایندگی کشورش در اسراییل، سوریه و پیمان ناتو عضویت داشته و از ژوییه سال ۲۰۱۰، مدیریت کل سازمان منع استفاده از تسلیحات شیمیایی را برعهده داشته است. سازمان منع استفاده از تسلیحات شیمیایی از نهادهای وابسته به سازمان ملل محسوب نمی‌شود اما در زمینه نظارت بر جلوگیری از گسترش تسلیحات شیمیایی، با سازمان ملل همکاری نزدیک دارد. در سال ۲۰۰۰ میلادی، بین این دو سازمان یک توافقنامه همکاری نیز امضا شد. در هفته‌های اخیر، این سازمان به دلیل مسوولیتی که در اجرای توافقنامه خلع‌سلاح شیمیایی سوریه برعهده گرفته، مورد توجه رسانه‌های خبری قرار داشته است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.