|

کشاورزی محور توسعه

گیلان الگویی ممکن برای توسعه کشاورزی محور

محمد بهمنی قاجار

بدون تردید یکی از محوری‌ترین اهداف و برنامه‌های تبلیغاتی حسن روحانی در انتخابات ریاست‌جمهوری رفع مشکلات اقتصادی و غلبه بر بحران بیکاری و در حقیقت ایجاد امید و آرامش اقتصادی بود. در این نکته تردیدی نیست که یکی از پیام‌های اصلی رای قاطع مردم به دکتر روحانی هم اشتیاق وافر مردم به حل مشکلات اقتصادی با تدبیر و درایتی کارشناسانه بود و بازهم مشخص است که دولت و شخص رییس‌جمهور اراده‌ای محکم برای حل مسایل اقتصادی کشور و بازگشت آرامش بر کسب‌وکار و معیشت مردم دارند. اما سوالی که اینجا پیش می‌آید این است که با چه تدبیر و برنامه‌ای می‌توان از بحران اقتصادی گذر کرد و به رونق و توسعه دست یافت. شاید هم برای درک بحران‌های اقتصادی موجود در کشور و نیز برای نگاهی به راهکارهای ممکن برای حل مشکلات اقتصادی، بررسی یک نمونه موردی مطلوب باشد و چه مورد و مصداقی بهتر از گیلان؛ سرزمینی که در نگاه اول به نظر می‌رسد بیشترین زمینه‌ها را برای نیل به توسعه پایدار دارد و البته در حال حاضر با مشکلات اقتصادی و تبعی آن روبه‌رو است. در این یادداشت نگاهی خواهیم داشت به مشکلات اقتصادی در گیلان و راهکارهایی برای حل آن: 1- نیاز به محوریت اقتصاد در سیاست‌های کلان استان در سال‌های گذشته اقتصاد جایگاه مطلوبی در سیاست‌های کلان استانی در مناطق مختلف ایران نداشته است. افرادی هم که برای استانداری انتخاب شده بودند فاقد پیشینه اقتصادی مهمی بودند. سه استاندار قبلی گیلان وجه بارزشان بی‌تردید اقتصادی نبود و در سوابق خود بیشتر مناصب سیاسی و دیپلماتیک و... داشتند تا ویژگی اقتصادی. از سویی دیگر در ساختار استانداری‌ها هم جایگاه اقتصاد بسیار ضعیف بود ولی در شرایط پس از انتخابات، مهم‌ترین برنامه روحانی برای استانداری‌ها اولویت نگاه اقتصادی و توسعه‌محور بود و این نگاه باید هم در انتخاب استانداران و هم در ساختار آتی استانداری‌ها بازتاب داشته باشد. 2- استفاده از قابلیت‌های کشاورزی استان گیلان می‌تواند نمونه قطب اقتصادی نه‌تنها در ایران بلکه در سراسر خاورمیانه و آسیای مرکزی و قفقاز شود. این قابلیت تنها در پرتو محور قرارگرفتن کشاورزی میسر خواهد شد. کشاورزی گیلان قابلیت‌هایی برای رقابت جهانی دارد ولی متاسفانه درحال حاضر ورشکسته و تضعیف شده است. چای گیلان چه از لحاظ کیفیت و چه از لحاظ کمیت می‌تواند مقام ایران را در میان پنج کشور عمده تولید‌کننده چای جهان تثبیت کند و لااقل ایران را در جایگاه بهتری نسبت به قدرت‌های نوظهور تولید چای همچون آرژانتین و اوگاندا قرار دهد. صنعت نوغان‌داری و پرورش کرم ابریشم نیز یکی دیگر از ظرفیت‌های بی‌نظیر اقتصادی ایران است این صنعت که روزگاری تولید هفت‌هزارتن ابریشم در سال را داشته است حال تا 500تن در سال کاهش یافته است و افزایش تولید این جنس پربها به مقدار طبیعی و تاریخی آن را می‌توان کلید حل بسیاری از مشکلات اقتصادی گیلان و حتی ایران دانست. 3- گردشگری گیلان باوجود قابلیت‌های گردشگری بسیار زیاد از موقعیت نسبتا ضعیفی از نظر جذب گردشگر برخوردار بوده است. عدم موازنه میان دو استان مهم شمالی یعنی گیلان و مازندران به‌گونه‌ای فاحش بوده است و گیلان باید این عدم موازنه را به‌هم بزند. احیای گردشگری گیلان نیاز به یک عزم ملی دارد برای توسعه حمل‌ونقل عمومی و تسهیل ارتباطات مسافرتی میان گیلان و سایر مناطق ایران به‌ویژه پایتخت و نیز توسعه اماکن گردشگری این استان است. 4- ریشه‌کنی بیکاری جهادی ملی نکته تاسف‌آور برای اقتصاد گیلان که نمونه‌ای از وضعیت نامطلوب اقتصاد کشور است، آمار بیکاران در گیلان است. گیلان استانی که روزگاری در عصر شاه‌عباس منبع تامین ابریشم جهان بود و شاید بیکاری در آن یافت نمی‌شد، حال آمار 6/15درصد بیکاری را داشته و سومین استان از جهت نرخ بیکاری در کشور است. این درحالی است که همین صنعت نوغان‌داری گیلان به سهولت و در اندک‌زمانی می‌تواند نیروی کار پرشماری را جذب کند. توریسم وگردشگری و شیلات و چای و صنایع تبدیلی کشاورزی را می‌توان از دیگر زمینه‌های مهم برای توسعه اقتصادی گیلان و ریشه‌کنی بیکاری در این استان دانست. 5- استفاده از مدیریتی مقبول و کارآمد و امین فایق‌آمدن بر مشکلات و بحران‌های اقتصادی جز با اجماع و وحدت حاصل نمی‌شود و این اجماع جز با حمایت مردمی ایجاد نمی‌گردد. گیلان نیازمند مدیری است که در میان توده نخبگان و مردم این استان آنچنان مقبولیتی داشته باشد که بتواند به جهادی مردمی برای دستیابی به شکوفایی اقتصادی یاری برساند. مدیری که به تخصص و کارآمدی و امانتداری شهره باشد و مردم مدیریت و قابلیتش را مورد تایید قرار دهند. بنابراین استفاده از چنین مدیری را شاید بتوان نقطه آغازین ولی لازم برای حل معضلات اقتصادی درگیلان دانست. در این میان مدیری از میان متخصصان کشاورزی خود گیلان چه‌بسا راهگشا‌تر باشد و در شرایط فعلی بتواند توانایی لازم برای هدایت کشتی اقتصاد گیلان به ساحل نجات را داشته باشد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.