|

وداع خاموش با «رضا خمسه‌ای»

خیمه‌شب بازی به سوگ نشست

شرق: رضا خمسه‌ای، «اوستا» و پدر مبارک خیمه‌شب‌بازی، سرانجام بعد از یک دوره طولانی بیماری چهار صبح 15 مهر در بیمارستان فیروزآبادی درگذشت. سایه مرگ این روزها بر تئاتر آیینی سنتی ایران افتاده است. هنوز شش‌ماه نشده که سعدی افشار هنرمند تئاتر تخت‌حوضی با همه دردهایش رفت. هنوز جای خالی محمود استادمحمد حس می‌شود و جای مرشد ولی ‌ترابی پر نشده. حالا مرگ به سراغ تئاتر خیمه‌شب‌بازی آمده و استاد رضا خمسه‌ای را با خود برد. هنرمندی که برای اهل تئاتر نام و نشانش گم نبود. پیرمرد مهربانی که با ضربش مبارک را همراهی می‌کرد. جشنواره عروسکی دوره چهاردهم بود که در اجرایی به‌کارگردانی بهروز غریب‌‌پور روی صحنه آمد. عروسک‌گردانی مبارک را مریم اقبالی انجام می‌داد و رضا خمسه‌ای در کنار صحنه نشسته بود و ضرب می‌زد و با مبارک صحبت می‌کرد؛ اما رضا خمسه‌ای هم مانند خیلی از هنرمندان آیینی سنتی با همه تلاش‌هایی که کسانی چون بهروز غریب‌پور و هنرمندان عروسکی کردند، در تنهایی و فراموشی و بیماری رفت. اگر خبری که توسط فرزندانش در روزهای آخری که در سی‌سی‌یو بستری بود، منتشر نشده بود؛ امروز در بی‌خبری و گمنامی به خانه ابدی رفته بود. هرچند پیکرش بدون هیچ برنامه‌ای همان دیروز از بیمارستان فیروزآبادی در شهرری تا بهشت‌زهرا تشییع شد و در گوشه‌ای از قطعه هنرمندان به خاک سپرده شد. رضا خمسه‌ای متولد سال 1313 بود. از خانواده‌ای اهل تئاتر و آیین‌های نمایشی. فرزند مرشد احمد خمسه‌ای، از هنرمندان تئاتر تخت‌حوضی و خیمه‌شب‌بازی. خمسه‌ای میراث‌دار گونه‌ای نمایشی بود که داشت از میان می‌رفت. دیگر کمتر کسی بود که خیمه مبارک را برپا می‌کرد و به‌همراه این سیاه بازیگوش شیطان برنامه اجرا می‌کرد. اما تا سال‌ها همراه پدر خود در باغ گلستان و کافه شهرداری همین جایی که حالا خیمه تئاتر ایران یعنی تئاترشهر برپاست، اجرای برنامه می‌کرد. او بعد از درگذشت مرشد احمد خمسه‌ای، فعالیت خیمه‌شب‌بازی را ادامه داد و بار‌ها به نمایندگی از ایران در جشنواره‌های مختلف جهانی نمایش عروسکی شرکت کرد. خمسه‌ای بازی در فیلم سینمایی «سفر مردان خاکستری» امیرشهاب رضویان را نیز در کارنامه هنری خود دارد. فیلمی که مسوولان جشنواره فیلم کودک اصفهان می‌گویند قرار است در این دوره از جشنواره به نمایش در‌آید. رضا خمسه‌ای اما چند سال پیش با «قصه‌های مبارک» به‌کارگردانی بهروز غریب‌پور ایفای نقش کرد و گونه اصیل خیمه‌شب‌بازی را به نمایش گذاشت. در قصه‌های مبارک رضا خمسه‌ای به آموزش خیمه‌شب‌بازی نحوه اجرای آن به شیوه قاجاریه برای کودکان و نوجوانان و علاقه‌مندان هنرهای نمایشی می‌پرداخت. فیلمی که سال‌های گذشته منتشر شد و در هجوم خاله‌ها و عمو‌ها گم شده است. اما این یادگار بزرگی از رضا خمسه‌ای است که باقی مانده است. به‌دنبال انتشار خبر درگذشت رضا خمسه‌ای استاد تئاتر خیمه‌شب‌بازی علی مراد‌خانی، معاون هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در پیامی این ضایعه را به اهالی هنر تسلیت گفت. در این پیام آمده است: «در فصل بارش و باران، روحی هنرمند و ذایقه‌ای ظریف، دست از حیات کشید تا در مرور این فصل ناب، جوشش‌های هنرمندانه را با نام رضا خمسه‌ای بیامیزد. او رفت، اما یادگاری‌های او همچنان و همواره بالنده است. تسلیت و تعزیت خویش را برای فراق آن گرامی تقدیم باقی همراهان هنری عزیز از دست‌رفته‌مان می‌کنم.» قادر آشنا، رییس مرکز هنرهای نمایشی نیز در پیامی درگذشت این استاد تئاتر را تسلیت گفت.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.