|

چرا عراق آرام نمی‌گیرد؟

از یک‌سال پیش تاکنون دور تازه‌ای از حوادث خشونت‌بار در عراق شروع شده که روزبه‌روز بر وسعت و دامنه آن افزوده می‌شود بی‌اینکه هیچ‌گونه چشم‌اندازی برای پایان آن وجود داشته باشد. عراق کشور عجیبی است و با شروع یک معضل، عوامل متعددی دست‌به‌دست هم می‌دهند و طوری عمل می‌کنند که به‌جای حل این معضل بقیه مسایل و مشکلاتی که تا آن زمان پنهان بوده یا به گوشه‌ای رانده شده بود نیز سر باز کرده و به صحنه می‌آیند. حوادث خشونت‌بار اخیر در عراق ابتدا از اختلافات سیاسی در راس هرم قدرت شروع شد. متهم‌کردن طارق الهاشمی، معاون رییس‌جمهوری به حمایت از تروریسم و فرار او به خارج از کشور، قهرکردن فهرست العراقیه و کنارکشیدن بخشی از وزرای دولت در کنار پارلمانی ناتوان و شقه‌شقه‌شده، زمینه را برای بروز دوباره اختلافات کهنه و قدیمی فراهم کرد. اختلافاتی که تاریخ عراق نشان داده هرگاه از طریق دیپلماتیک و مصالحه‌های کدخدامنشی حل نشود به خیابان و به انفجارها و عملیات انتحاری کشیده می‌شود و آن وقت این مردم عادی و بیگناه هستند که باید تاوان آنها را بپردازند. با تشدید بحران در سوریه، عراق که در همسایگی این کشور قرار داشت، از آتش جنگ در سرزمین شام بی‌نصیب نماند زیرا از یک طرف گروه‌های حامی القاعده همبستگی خود را با مخالفان بشار اسد اعلام و تصمیم گرفتند به یاری آنها بشتابند و از سوی دیگر شیعیان که دولت علوی حاکم بر دمشق را در خطر می‌دیدند بر آن شدند تا به یاری اسد و حکومت او برخیزند. از این‌رو مرزهای عراق و سوریه به کریدور دو گروه ستیزه‌جویی تبدیل شد که هردو به‌نام اسلام اما یکی به بهانه دفاع از حکومت و دیگری به بهانه دفاع از مردم به این کشور رفت‌وآمد می‌کردند. مرزهای عراق و سوریه چنان ناامن شد که بارها پاسگاه‌های مرزی آن بین مخالفان و طرفداران دولت اسد دست‌به‌دست شد. سرریز بحران سوریه به عراق حاصلی جز تشدید عملیات بمب‌گذاری و انفجارهای مرگبار نداشته که از شمال تا جنوب عراق جریان پیدا کرده است و اخیرا حتی منطقه امن کردستان عراق را هم از ترکش‌های آن بی‌نصیب نگذاشت. معضل سوم، چشم‌انداز انتخابات سال آینده میلادی است که طبق آن باید پارلمان جدیدی و درنتیجه دولت جدیدی در عراق شکل بگیرد. این مساله از هم‌اکنون صف‌کشی‌ها و منازعات سیاسی تازه‌ای را بین همه عراقی‌ها اعم از شیعه و سنی یا کرد و عرب و ترکمان و... برانگیخته است. یعنی به زبان دیگر درست در شرایطی که رهبران سیاسی عراقی باید می‌نشستند و برای برطرف‌کردن خشونت‌ها و حوادث تروریستی روزمره در کشورشان با هم به تفاهم می‌رسیدند آنها ناچارند بر سر کرسی‌های آینده پارلمان و دولت با هم رقابت کنند. اینگونه است که بحران‌های تودرتوی عراق دست‌به‌دست هم می‌دهد و به‌جای حل‌وفصل یکی به تشدید اختلافات و بروز تشنج‌های تازه منجر می‌شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.