|

هنر به یاری کودکان می‌شتابد

شرق، عسل عباسیان: هنوز مدت زیادی از زلزله دلخراش آذربایجان نگذشته. همگی خوب در خاطرمان هست که هنرمندان حوزه‌های مختلف و به‌ویژه سینماگران چطور برای جمع‌آوری کمک‌های مردمی پیشقدم شدند که اقدام باعث توجه بیش از پیش افکارعمومی به آن حادثه ناگوار شد. البته این اقدام مثبت پیشینه تاریخی هم دارد چنان‌که در یاد داریم «غلامرضا تختی» برای کمک به زلزله‌زدگان بویین‌زهرا همین کار را انجام داد. همین دو، سه روز پیش در همین صفحه، خبر برگزاری نمایشگاه آثار هنرمندان حوزه سینما و تجسمی به‌نفع کودکان محروم «بنیاد کودک» منتشر شد؛ نمایشگاهی که از پنجشنبه گذشته شروع شده و تا فردا ساعت 17 در خیابان سهروردی‌شمالی، خیابان خرمشهر، خیابان گلشن، کوچه گلزار، شماره 20 برقرار است. هنرمندان بسیاری در این امر پسندیده سهیم بوده‌اند. نام‌هایی چون داریوش مهرجویی، رضا کیانیان، هدیه تهرانی، نیکی کریمی، پارسا پیروزفر، حامد بهداد، پریوش نظریه، عزیز ساعتی، سیف‌الله صمدیان، مریم زندی و... همگی آثار تجسمی خود را به‌نفع کودکان تحت پوشش این بنیاد به حراج گذاشته‌اند. با شش‌نفر از این هنرمندان درباره چگونگی حضورشان در این نمایشگاه گپ زدم و از آنها پرسیدم که گمان می‌کنند این گردهمایی‌‌های خیرخواهانه چه اتفاق اجتماعی موثری را در بلندمدت رقم خواهد زد؟ داریوش مهرجویی کارگردان اصولا هروقت که بتوانم با مراکز خیریه همکاری می‌کنم و هرگاه کمکی از دست من بربیاید، بی‌دریغ در خدمت این فعالیت‌های خیرخواهانه خواهم بود. این‌بار هم وقتی شنیدم که این رویداد به‌نفع کودکان و خیرخواهانه است و صرف بهبود وضعیت کودکان بی‌سرپرست و نیازمند می‌شود، مشتاقانه عکسی در اختیار مسوول این نمایشگاه قرار دادم. اینگونه رویدادها مخصوصا اگر مثل این‌بار برای کودکان باشد، درهرحال اتفاق خوبی است که خوشحالم من نیز در آن سهیم بودم. به گمان من اگر فعالیت اینچنینی خیریه‌ها گسترش یابد و هنرمندان هم درحد توانشان برای جلب مردم به این خیریه‌ها کمک کنند، اتفاق مبارکی رخ می‌دهد. البته امیدوارم افرادی که توانایی مالی هم دارند از این اتفاقات استقبال کنند تا به مرور مبلغ چشمگیری برای این کودکان گردآوری شود. باخبر نیستم که تاثیر این اتفاق در بلندمدت چه خواهد بود چون پیشگو نیستم اما می‌دانم که در کوتاه‌مدت قطعا تاثیر بسزایی خواهد داشت به‌شرط آنکه خوب سازماندهی شود تا هزینه‌ای که به‌دست می‌آید، به دست کودکان برسد و آن ظن و گمانی که اصولا درباره مسایل مالی وجود دارد، در اینجور اتفاق‌ها، روشن و شفاف باشد تا ظن و گمان‌های احتمالی هم از بین برود. مریم زندی عکاس به‌هرحال چون در این نمایشگاه موضوع کمک به کودکان مطرح شد و سرانجامش کمک به یک انجمنی است که به کودکان کمک می‌کند حتما اتفاق مبارکی است. خود من اگر در این نمایشگاه سهیم شدم هدفم این بود که به کودکی کمک کرده باشم. در همه دنیا هنرمندان در اینجور رویدادها حضور دارند. اما این حضور اثر موقت دارد. اینجور ان‌جی‌اوها به نظرم باید از نظر دولتی هم پشتیبانی بشوند و پشتوانه‌های بزرگی داشته باشند، اگر فقط بنا باشد که هنرمندان کمک کنند، قطعا تاثیر چشمگیر نیست و این اتفاق‌ها اتفاق‌هایی می‌شوند که موقتا تاثیر خوبی دارند اما نمی‌دانم در بلندمدت هم تاثیر چندانی دارند یا نه. هنرمندان وظیفه و کارشان چیز دیگری است و این کمک‌ها تنها یک مرهم موقت و گاهگاهی است. باید اینجور انجمن‌ها فکر اساسی‌‌تری بکنند و اسپانسرها و پشتوانه‌‌های بزرگ‌تری داشته باشند تا بتوانند تاثیرات چشمگیری هم داشته باشند. محمدعلی سجادی کارگردان «کودکم/ بادبادکم/ کو باد و کو آسمان؟!» جایی، بنیادی به کودکان می‌پردازد. چقدر خوب! آن هم در دورانی که کودکان ما، پیر پیران، حریف زندگی می‌شوند. هر چند ما پیرانی داریم که هنوز کودکند و کودکان را می‌فهمند. من هم دوست دارم تا دم مرگ چنین باشم. پناه به رنگ و قلم‌مو و... در کنار شعر و داستان و سینما خود، از کودکی بشر می‌گوید و من هم در این رود شنا می‌کنم. شنا خواهم کرد. وقتی از من خواستند تا تابلویی بدهم، مانده بودم چه و کدام؟ از میان کارهایم تابلوی «آشوب تهمینه» را از سری داستان‌های رستم، کارهای در دست انجامم را دادم که مربوط به مجموعه اساطیر ایران است. در کنار «سیاوش و جمشیدشاه» که در حال کارش هستم، قرار است، اگر عمری بود، کل مجموعه اساطیر ایرانی و باستانی‌مان را به تصویر بکشم، چه روی بوم و چه در سینما. خوشحال شدم که در کنار دوستان و همکاران هنرمندم من هم سهم کوچکی دارم برای این اتفاق خوب. هرچند ما نیز، چون این کودکان، چشم به دست و یاری مهربانان دیگر داریم! پریوش نظریه بازیگر و عکاس برای حضور در این نمایشگاه با من تماس گرفته شد و از من خواستند که نمونه‌ای از علاقه‌مندی دیگری که دارم و هنر دومی که دنبال می‌کنم را برای این نمایشگاه در اختیار بنیاد کودک قرار دهم. من که از سال 78 به‌طور پیوسته در کنار بازیگری به عکاسی نیز پرداخته‌ام، برای این نمایشگاه هم یکی از عکس‌هایم را در اختیار بنیاد کودک گذاشتم. هدفم هم که مشخصا کمک به کودکان بود؛ کودکانی که تحت پوشش بنیاد کودکند و طبعا نیازمند کمک هستند. اما درباره این پرسش که اینگونه رویدادها چه پیامد اجتماعی‌ای را در پی دارد باید بگویم که یکی از مشخصه‌های افرادی که بازیگر یا کارگردانند و در کل دستی در هنر دارند این است که مردم به‌ کارهایشان توجه بیشتری نشان می‌دهند و درنتیجه این افراد اثرگذاری بیشتری هم دارند. بنابراین اگر روی هر کاری دست بگذارند آن کار مورد توجه ویژه‌ای از سوی مردم قرار می‌گیرد. پس اگر هنرمندان بخواهند با استفاده از اعتبار هنری‌شان اثرگذاری مثبتی بر جامعه داشته باشند، یکی از کارهایی که می‌توانند در آن سهیم شوند همین کارهای خیریه است که آنها را تشویق می‌کند تا آنها هم در این فعالیت‌های خیرخواهانه شرکت کنند و نهایتا سبب جلب اعتماد مردم به رویدادهای خیریه و انجمن‌های خیریه خواهد شد. آهو خردمند بازیگر با بنیاد کودک از قبل آشنا بودم و وقتی از این خیریه با من تماس گرفته شد و از من خواستند اگر اثر تجسمی‌‌ای دارم در اختیارشان قرار بدهم من تصمیم گرفتم که یک نقاشی و یک پرتره عکاسی از خواهرم نیکو را در اختیارشان بگذارم. در صحبتی که با یکی از مسوولان بنیاد داشتم، آنها می‌گفتند که بچه‌های سیستان‌وبلوچستان فقط الان به آب آشامیدنی احتیاج دارند. هرگز نمی‌دانستم محرومیت بعضی از این بچه‌ها تا این درجه است. با اینکه دولت هم رسیدگی اندکی به وضعیت این بچه‌ها می‌کند اما همین سازمان‌های خیریه و نهادهای مردمی قطعا اثرگذاری بهتری دارند و وظیفه تک‌تک ماست که کمک کنیم و در اینطور رویدادها سهیم باشیم. تاثیری که این دست از اتفاقات بر جامعه خواهد گذاشت همین است که وقتی هنرمندان پیشقدم می‌شوند و کمک می‌کنند مردم هم تحریک می‌شوند که کمک کنند، پس به مرور سازمان‌ها و خیریه‌های اینچنینی جا می‌افتند و شناخته می‌شوند و مردم هم به این سازمان‌ها و نهادها اعتماد می‌کنند و به‌مرور گرایش مردم به فعالیت‌های خیریه بیشتر می‌شود. کودکان سرمایه‌های آینده‌اند. با اینکه این جمله‌ای کلیشه‌ای است اما واقعیت را به‌خوبی بیان می‌کند. باید به کودکان بی‌سرپرست کمک کنیم تا در آینده جامعه‌ای بهتر داشته باشیم. سیف‌الله صمدیان عکاس اولا هر دورهم‌جمع‌شدنی در کشور ما اتفاق مبارکی است به‌ویژه اگر دو طرف این تجمع هنرمندان باشند چون متاسفانه در شکل‌های انجمنی و تجمع‌های بزرگ‌تر، سابقه خوش و شیرینی نداریم و تا دیر نشده باید باهم‌بودن را یاد بگیریم تا ببینیم که چقدر شیرینی‌های دورهم‌بودن را از خودمان دریغ کرده‌ایم. طبیعتا وقتی چنین برنامه‌هایی پیش می‌آید خود من با یک امیدی جلو می‌روم با اینکه متاسفانه درگیری‌هایم تعدادشان خیلی از بله‌هایی که به این دورهم‌جمع‌شدن‌ها می‌دهم بیشتر است. این‌بار از طریق «ساعد نیک‌ذات» عزیز در جریان این حراج خیریه قرار گرفتم و مطمئن شدم که یک حرکت ریشه‌دار و جدی و برنامه‌ریزی‌شده‌ای هست چون در مواردی مشابه چندین‌بار متاسفانه جواب مساعد و مناسبی نگرفته بودم کمی بدبین بودم، اما این‌بار مطمئن بودم که اتفاقی حساب‌شده درحال رخ دادن است. حسن بزرگ این نمایشگاه در کنار هم قرار گرفتن عکاسان و سینماگران عکاس و نقاش است. اگر خاطرتان باشد در سال‌های قبل یک سوءتفاهم نانوشته ولی اجراشده‌ای بین برخی از عکاسان و بازیگران عکاس پیش آمده بود که با حرکت‌هایی نظیر همین نمایشگاه به این واقعیت شیرین می‌رسیم که هیچ هنری به‌ویژه در زمینه هنرهای تصویری مختص گروه خاصی نیست و جذابیت و حتی حقیقت این هنرها در آن است که چندوجهی بودن یک هنرمند، ارزش و عمق کاری او را بیشتر می‌کند. همنشینی کلمه کودک با عکاس حاصل‌جمع غرورآفرینی دارد. ما عکاسان برای رسیدن به تنوع و تازگی در آثارمان باید همیشه همانند یک کودک به جهان اطرافمان نگاه کنیم. نگاهی که پر از شگفتی، تنوع و تازگی است. یک عکاس برای پرهیز از دچار شدن به «روزمرگی در نگاه» باید تازگی نگاه خود را همانند یک کودک و مسافری که وارد شهر غریبی می‌شود حفظ کند و در این صورت است که عکس‌هایش به یک ماندگاری غرورانگیزی خواهند رسید. امید آن می‌رود که نمایشگاه‌های اینچنینی بتوانند برای کودکان بی‌سرپرست و با سرپرست، منشأ گشودن افق‌های تازه‌ای از فرهنگ تصویری باشند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.