|

گمانه‌زنی روی برنده مهم‌ترین جایزه ادبی ادامه دارد

«نوبل» و بنگاه‌های شرط‌ بندی

فرزانه ابراهیم‌زاده

ساعت 11:30 امروز 7 اکتبر برابر با 15مهر به‌وقت استکهلم داوران فراک‌پوشیده آکادمی علوم سلطنتی سوئد پاکت نام برنده نوبل پزشکی را در حالی می‌خوانند که بازار شرط‌بندی و گمانه‌زنی‌ها برای حدس نام برندگان مهم‌ترین جایزه جهان داغ‌تر می‌شود؛ جایزه‌ای که هرسال به نام آلفرد نوبل دانشمند بزرگ سوئدی برای گسترش صلح و دانش در رشته‌هایی چون پزشکی، اقتصاد، فیزیک، شیمی، صلح و ادبیات اهدا می‌شود. اما در میان این جوایز بعد از جایزه صلح نوبل که بی‌تردید مهم‌ترین جایزه‌ است؛ نوبل ادبیات برای همگان جذاب‌تر از رشته‌های دیگر است. جایزه‌ای که 18نفر عضو انتخاب آن از میان کسانی هستند که عادت به حرف زدن و پاسخ دادن ندارند و بعد از اعلام نتیجه هم باز به درون آکادمی بازمی‌گردند تا اکتبر سال آینده. شاید به همین دلیل هم بیشترین شرط‌بندی و گمانه‌زنی به احتمالاتی درباره برنده نوبل ادبی اختصاص پیدا می‌کند. در سال 2013 نیز بنگاه شرط‌بندی فرهنگی «لندبروکس» گمانه‌زنی‌های خود را از چند هفته مانده به آغاز فصل جوایز نوبل آغاز کرد. لندبروکس بریتانیایی بزرگ‌ترین بنگاه شرط‌بندی در جهان است که هرسال روی گمانه‌زنی‌ها درباره نوبل ادبی سرمایه‌گذاری می‌کند. از روی میزان شرط‌بندی‌هایی که روی نام برخی نویسندگان سرشناس انجام می‌شود می‌توان تا حدودی برنده نوبل ادبی را به حدس و گمان دریافت کرد. البته این گمانه‌زنی‌ها تقریبا در 10سال گذشته با آنچه از پشت درهای آکادمی خارج شده تفاوت داشت. سال گذشته در حالی که شرکت لندبروکس و شرط‌بندانش تا لحظه‌های آخر رقابت نهایی جایزه نوبل را میان هاروکی موراکامی ژاپنی و علی احمد سعید آدونیس می‌دانستند؛ اعضای آکادمی نوبل ادبیات یکدستی زدند و نامی را خواندند که هیچ‌کس یک به صد هم گمان نمی‌کرد برنده نوبل ادبیات باشد: «مو یان چینی»؛ نویسنده‌ای که چند هفته قبل از نوبل از سانسور در کشورش حمایت کرده بود و دولت چین اعلام کرده بود به‌مناسبت این جایزه در محل تولد این نویسنده پارک ادبیات مو یان را می‌سازد. سال 2011 نیز با آنکه همه شرط‌بندها معتقد بودند که بعد از ماریوس بارگاس‌یوسا نوبت فیلیپ راس یا موراکامی است که این جایزه را به دست بیاورد، نوبل ادبیات به ترانستورمر سوئدی اهدا شد. هرچند زمان اهدای نوبل ادبیات از سوی آکادمی علوم سلطنتی سوئد مشخص نشده؛ اما این جایزه باید کمتر از 10روز دیگر اهدا شود و بار دیگر نام هاروکی موراکامی در راس همه شرط‌بندی‌هاست. او مانند سال گذشته نسبت 1 به 2 را برای دریافت نوبل ادبیات دارد. بعد از او با فاصله کمتری آسیایی دیگری یعنی علی احمد سعید یا آدونیس سوری قرار دارد که نامش در چند سال گذشته که بحران سوریه به اوج خودش رسیده بیشتر به گوش می‌رسد. بخت آدونیس به‌خصوص بعد از نامه‌ای که به بشار اسد نوشت و گفت‌وگویی که به‌تازگی با سی‌ان‌ان داشته بیشتر شده است. جویس کرول اوتس، نویسنده آمریکایی، آلیس مونروی کانادایی و فیلیپ راس نویسندگانی هستند که در رده‌های بعدی این شرط‌بندی قرار دارند. در میان گزینه‌های امسال نام پتر ناداس، نویسنده مجارستانی و کو اون، شاعر کره‌ای هم به چشم می‌خورد که با اینکه امتیاز کمتری دارند اما از بخت بالاتری به نسبت نویسندگان آمریکایی برخوردار هستند. بسیاری نوبل ادبی را جایزه ضدآمریکایی می‌دانند. هوراس انگدال، سخنگوی نوبل که معتقد است نویسندگان آمریکایی بسیار مغرور هستند. آخرین آمریکایی که نوبل ادبیات را دریافت کرده تونی موریسون بوده که در سال 1993 این جایزه را گرفته است و نویسندگان صاحب‌سبکی چون پل آستر، فیلیپ راس و اوتس حتی شانس قرار داشتن در میان شرط‌بندی‌ها را نداشتند. با این‌همه بعد از فوئنتس که آکادمی نوبل فرصت دادن نوبل به او را از دست داد، شاید هاروکی موراکامی ناکام‌ترین نویسنده‌ای است که در شرط‌بندی‌های 10سال گذشته نامش یکی از گزینه‌های اصلی نوبل بود و از دریافت این جایزه بی‌نصیب ماند. حالا باید تا بعد از 17 اکتبر صبر کرد تا دید از پشت درهای بسته آکادمی علوم سلطنتی سوئد سرانجام قرعه به نام چه کسی خواهد خورد. هرچند نام هر کسی از این در بسته بیرون بیاید مهم نیست چراکه این جایزه هرساله مبلغ زیادی را نصیب شرکت‌هایی چون لندبروکس می‌کند و ضررش به جیب کسانی می‌رسد که روی گزینه‌های ناکام سرمایه‌گذاری می‌کنند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.