جایی که علم مدیریت هم کم میآورد
حامد محمدیکنگرانی . روانپزشک
چندی پیش، فرصتی دست داد تا در جلسه دفاع از پایاننامه دکترای یکی از دانشجویان مدیریت دانشگاه تهران، شرکت کنم. زمینه کاری و علاقه شخصی باعث شده بود موضوع برایم جذابیت دوچندان داشته باشد. صحبت از روشهای تحقیق در عملیات سخت و جایگزینی آن و روشهای نرم (یکی از شاخههای تخصصی مدیریت) بود. جان کلام آنکه دیگر روشهای غیرقابل انعطاف قبلی کارآیی ندارند و روشهای نرم و انعطافپذیر جدید با در نظرگرفتن خصوصیات و دیدگاههای افراد درگیر مساله، جای آن را گرفتهاند. در پژوهش موردنظر، پژوهشگر 11ویژگی و دیدگاه را در افراد درگیر در یک موقعیت خاص (ذینفع) معرفی میکند و سپس با بررسی آنها روش مدیریتی یا روشهایی که احتمالا بیش از سایر روشها کارآیی دارد، معرفی میکند. جالبترین نکته این بود که در دو مورد از 11ویژگی، هیچ نوع روش مدیریتی جوابگو و کارا نیست. یکی عدماعتقاد ذینفعان به کارایی علمی روشهای مدیریتی است و دیگری در دسترسنبودن اطلاعات کافی. ویژگی اول که نیازی به توضیح ندارد و قضاوت در اینباره را که در بین مسوولان دولتی، سفارشدهندگان و اجراکنندگان روشهای مدیریتی چه میزان اعتقاد به کارایی این روشها وجود دارد، به
عهده خوانندگان میگذارم اما در دسترسنبودن اطلاعات با نداشتن اطلاعات متفاوت است. در صورت نداشتن اطلاعات میتوان ابتدا با انجام پژوهشی، اطلاعات کافی را کسب کرد و سپس یک روش مدیریتی مناسب را انتخاب کرد اما در اینجا منظور این است که اطلاعات وجود دارند ولی به دلایل خاصی در دسترس نیستند. در حیطه فعالیت خودم میتوانم به آمار مختلفی اشاره کنم که با وجود انجام تحقیقات گسترده از سوی مراکز دولتی، دانشگاهی و خصوصی که به شخصه، بعضی از آنها را در محافل خصوصی دیدهام، در دسترس نیستند و منتشر نمیشوند مانند آمار خودکشی، طلاق، مصرف موادمخدر در جوانان و مدارس، میزان شیوع رابطه جنسی در مدارس، بارداری ناخواسته و سقط جنین، شیوع بیماریهایی مانند ایدز، آمار زنان و مردان خودفروش، شیوع اختلالهای روانپزشکی، کودکان کار، سوءاستفاده جنسی از کودکان و حتی میزان بیسوادی و .... . حال در صورتی که در نگاهی خوشبینانه، تمام ذینفعان به کارآیی روشهای علمی مدیریتی اعتقاد راسخ داشته باشند و در شرایطی که بسیاری از آمارها به دلایل مختلف در دسترس نیستند و حتی به بعضی آمارها مانند آمار اقتصادی شامل تورم، رشد اقتصادی، بیکاری، میزان صادرات و
واردات هم با دیده تردید نگاه میشود. بهنظر میرسد دیگر کاری از دست علم مدیریت چه سخت و چه نرم برنمیآید و علم مدیریت هم کم آورده و تسلیم شده است. راهحل در دست پژوهشگران جوان است به شرطی که همکاریهای لازم با آنها انجام شود. www.Drhamedmohammadi.com
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.