|

اما و اگرهای یک رابطه

محمدعلی مشفق .کارشناس سیاسی

بر اساس قانون اساسی، هر نوع صحبت در رابطه با آمریکا در اختیار رهبری بوده و حتی برای رییس‌جمهوری هم که بعد از رهبری مقام اول کشور و مجری مفاد اصول قانون اساسی است، مساله قابل طرح نیست. این موضوع در زمره سیاست‌های کلی نظام و در حیطه اختیارات رهبری معظم انقلاب بوده و هست. البته تردید نمی‌توان کرد که اگر نظر مقام‌معظم‌رهبری دال بر موافقت با جهت‌گیری‌های اخیر دولت روحانی در رابطه با آمریکا و تنش‌زدایی با دنیای غرب نمی‌بود طبیعی است که روحانی و دولتمردانش هم، نمی‌توانستند اینگونه طلسم و تابوی رابطه با آمریکا را پس از سال‌ها دشمنی بشکنند و چهره جدید و متفاوتی از ایران و ایرانی و اسلام در عرصه افکارعمومی و بین‌المللی ترسیم کنند و هر آینه کنش‌های سیاسی هیات ایرانی به‌طور بی‌سابقه‌ای مورد استقبال جهانیان قرار گیرد. البته نمی‌توان کتمان کرد که دنیا هم منتظر چنین رفتار و حرکت دیپلماتیکی، از ایران پس از انتخابات 24 خرداد 92 بوده است هرچند که رمز و راز استقبال و اقبال جهانیان را هم باید بیشتر در درایت و سنجیده‌عمل‌کردن جناب روحانی و انتخاب تیم حرفه‌ای ایشان هم دید. این نکته را هم نباید فراموش کرد که عملکرد غیرحرفه‌ای و غیردیپلماتیک دولت نهم و دهم از یکسو و خسته‌شدن دنیا و مردم ایران هم از گفتمان غیرقابل فهم و مبهم گذشته در عرصه بین‌المللی، فاکتور مهمی بوده که در اقبال جهانیان موثر بوده است. ناگفته پیداست دشمنان ایران و انقلاب اسلامی و دشمنان پیشرفت و آبادانی ایران در سایه گفتمان غیرحرفه‌ای و غیرعقلایی و دشمن‌ساز برخی افراد بوده که می‌توانسته شرایط کشور در ابعاد جهانی را با مشکلاتی مواجه ساخته و نشان دهد که گفتمان جمهوری‌اسلامی ایران در عرصه عمل فاقد کارایی لازم است. مخالفان در سال‌های اخیر تبلیغ کردند که بعد از سی‌واندی سال، ایران نتوانسته است با دنیا و ملت خود به تفاهمی قابل‌فهم دست یابد و بنابراین رشد و پیشرفت ایران و آبادانی این سرزمین، در گرو جایگزینی گفتمان جدیدی غیر از جمهوری‌اسلامی است. در حالی که جمهوری‌اسلامی متکی به قانون اساسی در ذات خود از گفتمانی رحمانی و مردمسالارانه و آشتی‌جویانه در داخل و خارج و از ساحتی صلح‌آمیز و البته از پتانسیلی چون «با دوستان مروت با دشمنان مدارا» برخوردار است و مطابق مفاد قانون اساسی، «مدیریت جهان» یا دشمنی با آنها که به هر دلیلی جمهوری‌اسلامی را برنمی‌تابند نبوده و نیست. هیچ‌یک از اصول قانون اساسی هم چنین رفتاری را توصیه نکرده است و از طرفی تمامی ماموریت‌های جمهوری‌اسلامی ایران هم به‌صورت روشن در قانون اساسی آمده است به‌گونه‌ای که همه ارکان نظام تنها به اجرای مفاد آن که یک میثاق ملی است متکفل شده‌اند تا با الگو شدن، نظام جمهوری‌اسلامی بتواند مسلمانان و دیگر انسان‌ها را تحت‌تاثیر قرار دهد. بنابراین ترسیم چهره‌ای رحمانی از اسلام و نظام جمهوری‌اسلامی در داخل و بیرون مرزها و محترم شمردن حقوق تمامی آحاد ملت بدون ملاحظات قومی، نژادی، اعتقادی و... می‌تواند در داخل انسجام و همبستگی را تقویت کند و در خارج هم چهره‌ای مدافع حقوق‌بشر و انسانی‌تر را به نمایش گذارد. مع‌الوصف، این امکان وجود داشت که این رفتار جدید، قبل از تحمیل هزینه‌های قطعنامه‌ها و تحریم‌ها صورت گیرد مع‌ذالک راقم این سطور به این رویکرد دولت دکتر روحانی هرچند که در دقیقه‌های 90 صورت گرفته است اگر با حفظ منافع ملت، کشور و ایران و ایرانی در عرصه بین‌المللی اتخاذ شده باشد به دیده مثبت می‌نگرد اما نباید ناگهان با ذوق‌زدگی به بهشتی که آمریکایی‌ها برای ما می‌سازند و درواقع بهشت نیست چشم‌بسته وارد شد. نباید بدون شناخت همه‌جانبه راهبرد‌های آمریکا در عرصه‌های بین‌المللی، گام‌های بعدی را برداشت. باشد که کارگزاران دیپلماسی خارجی این راه دشوار را با تدبیر و پختگی و با چشمانی باز و پرهیز از ذوق‌زدگی، پیگیری کنند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.