|

این است، سوال مهم (۱)

حسن یا حسین؟

کامران عدل

تا آخر اردیبهشت و شاید تا نیمه‌های خرداد، کسی نمی‌دانست که چه باید کرد؟ که این کسان، جماعتی نزدیک به 80، 90‌درصد ملت بودند. فعل و انفعالاتی پیش آمد و وعده و وعید‌هایی داده شد. دیگ انتخابات داغ و داغ‌تر شد و از آن معجونی درآمد که شاهد آن هستیم. می‌ماند آنکه وعده‌های داده‌شده، واقعی هستند یا اینکه شعاری بیش نبوده‌اند. خارجی‌ها نیز، مانند ما، به ‌این انتخابات چشم دوخته بودند. انتظارات آنان، با انتظارات ما، در یک خط موازی حرکت می‌کرد. خیلی زود، متوجه شدیم مثل اینکه نه، موضوع فرق کرده است. هرچند، جماعتی سعی کردند با درگیری‌هایی جو را به‌هم بزنند، ولی تاکنون موفق نشده‌اند. خارجی‌ها نیز، مثل ما اوضاع را زیر ذره‌بین داشتند و آنها نیز، مثل ما، متوجه شدند که اوضاع فرق کرده است. تا اینکه سفر رییس‌جمهور به نیویورک پیش آمد و انتظارات ما از «حسن» و «حسین»، و «حسین» از «حسن»، و «حسن»، از «حسین» و آیا آنها با هم ملاقات خواهند کرد یا نه یا اینکه شاید توی راهروهای سازمان ملل، سر یک چهارراه، یکی حق‌تقدم را رعایت نکرده و خلاصه برخوردی پیش بیاید و مثل تصادفات سر چهارراهی خودمان، به‌ خیر و خوشی تمام شود. ولی مثل اینکه توی این مملکت، غیر از دوست خودم فریدون مجلسی کسی از جریان «پروتکل» که همان تشریفات خودمان باشد سررشته‌ای ندارد. مدتی هم انتظار کشیدم که شاید ایشان دست به‌قلم شده در این مورد توضیحاتی بدهد که نداد. تشریفات، شغلی به‌ظاهر آسان، ولی بسیار پیچیده است. فکر کنید برای مثال، وقتی«شارل دوگل» از جهان رفت، نزدیک به‌ یکصد پادشاه و رییس‌جمهور و نخست‌وزیر، برای ادای احترام به‌پاریس و کلیسای «نتردام» رفتند. جا دادن این‌همه آدم مهم و معروف، توی آن کلیسا، برای اینکه به‌کسی برنخورد، کار بسیار دشواری است. اول پادشاهان، که در مورد آنها حق‌تقدم‌هایی وجود دارد. بعد رییس‌جمهورها، که حق تقدم در آنها بسیار دشوارتر از دیگران است و اینکه روی کدام صندلی و در کدام ردیف و پهلوی کی ‌باید بنشینند. یعنی یک تشریفاتی، حتی باید بداند که بین رییس‌جمهور ساحل‌عاج و رییس‌جمهور نیجر، شکراب است یا نه؟ (در زمان جنگ تحمیلی ردیف رژه‌رفتن تیم‌های ورزشی در استادیوم‌ها اینچنین بود - IRAN IRAQ ISRAEL - و برای اینکه دردسری پیش نیاید، تیم‌های دیگری را لا به‌لای‌این تیم‌ها قرار می‌دادند). یا برای شرکت در کنفرانس «جی 8» یا «جی 20»؟ چه‌کسی باید اول وارد ساختمان شود و چه کسی دوم. فاصله‌های ورود به‌ساختمان‌ها، باید حساب‌شده باشد که صاحبخانه فرصت راه‌انداختن میهمان شماره سه را به‌داخل ساختمان، داشته و او را راهنمایی کرده بیاید سر پستش، که از میهمان شماره چهار، استقبال کند. در مورد «حسن» و «حسین» هم، همین بگیروببندها وجود داشت که صد البته خیلی هم پیچیده بود. زیرا حسن ما، بیش از هرکسی، در نیویورک زیر ذره‌بین بود. کوچک‌ترین حرکتی، می‌توانست اوضاع را دگرگون کند. جریان دیدار بین «حسن» و «حسین»، از اول منتفی بود. با ابراز تمایل ایران، مبنی بر حل مسایل فی‌مابین، گفتمان‌هایی از پایین‌ترین مدارج دیپلماتیک شروع شده بود که سوییسی‌ها در آن نقش مهمی را بازی کرده بودند. وقتی دیدارها، به‌سطح وزرای خارجه رسید، یعنی موضوع تا 90درصد حل شده بود. می‌توان به‌جرات گفت که طرفین، از طریق وزرای امورخارجه خود، از محتوای سخنرانی‌های طرف مقابل نیز خبر داشتند. عدم شرکت رییس‌جمهور ما در میهمانی «بان‌کی‌مون» هم در همین راستای پروتکل انجام گرفت. زیرا او، بیش از حد زیر ذره‌بین بود و اگر در میهمانی شرکت می‌کرد و بیش و کم با یکی، دو تا از سران گرم می‌گرفت، باعث نتیجه‌گیری‌هایی از طرف «کارشناسان امور بین‌المللی» می‌شد. و در آن مقطع، هیچ‌یک از طرفین، مایل به‌این کار نبودند. ادامه دارد
ش

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.