زیباییهای آسمان در گفتوگو با زوج هنرمند نقاش و عکاس نجومی
شبهای پرستاره ایران
زينب همتي
چندی پیش، برج میلاد تهران میزبان آثار عکاسی «مرتضی مرادلی» و نقاشیهای «آوین حمیدی» با نام «جادوی شب» بود. «مرتضی مرادلی»، متولد 1357 است و در رشته معماری تحصیل کرده است. وی عکاسی را در دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران فراگرفته است. علاقه او به نجوم از سال 1387 شروع شد و از سال 1389 عکاسی نجومی را آغاز کرد و همین کار شروعی بود برای سفرهای نجومی و یافتن مکانهای بکر و طبیعتهای منحصربهفرد از ساری در شمال ایران تا جزایر قشم و کیش در جنوب ایران که نمایشگاه «جادوی شب» حاصل بخشی از سفرهای نجومی و عکاسی او از شمال تا جنوب ایران است. از آنجا که این نمایشگاه در آستانه هفته جهانی فضا و با هدف جلب توجه عموم مردم به زیباییهای فضا برپا شده بود، با این زوج هنری گفتوگویی را انجام دادیم که در ادامه میخوانید. آقای «مرادلی» شما معماری خواندید، چه شد که به نجوم علاقهمند شدید؟ علاقه من به نجوم از زمانی شروع شد که بهدنبال محققکردن رویاهای جوانی، بهدنبال یافتن تلسکوپ برای کاوش در آسمانها بودم که در این مسیر با آموزش در شاخههای مختلف نجومی و رصد آسمان، به سمت عکاسی نجومی گرایش
پیدا کردم. همین گرایش، آغازی بود برای سفرهای نجومی و یافتن مکانهای بکر و طبیعتهای منحصربهفرد در ایران. مشوق شما برای رویآوردن به عکاسی نجومی چه بود؟ عکاسی یک علاقه شخصی بود. من با فعالیت در نجوم، بهدنبال راهی بودم که این زیبایهای پنهان و نهفته در آسمان شب را ثبت کنم که این کار با عکاسی نجومی محقق میشود. زمانی که کسی با گوشهای از این زیبایهاي دنیای شب آشنا میشود، دیدن این عکسها بزرگترین مشوق برای وی خواهند بود و البته همکاری و تشویقهای خانواده هم در این مسیر باعث تقویت انگیزهها میشود. برای من که تماشاگر معمولی عکسهای نجومی هستم، به نظر میرسد همه این عکسها شبیه هم و تکراری هستند و ستارهها هم یک شکلاند. چگونه است که آسمان برای شما اینهمه جذابیت دارد؟ تا زمانی که از آسمان شناختی نداشته باشیم، تمام جهتهای آسمان یکشکل هستند و فقط چند نقطه نورانی دارند که همین ستارهها و سیارات هستند، اما زمانی که با مطالعه چند جلد کتاب ساده نجوم مقدماتی یا شرکت در کلاسهای آموزش نجوم، اندکی با نجوم مقدماتی و نقشه آسمان آشنا میشویم، درمییابیم که هر نقطه از آسمان،
جهان بیپایانی است که شناخت آن به سالها زمان احتیاج دارد و اینجاست که مشخص میشود که هرکدام از این عکسها کاملا با یکدیگر تفاوت دارند و دریچهای را به روی دنیای بکر و طبیعت پنهان و جهان ناشناخته شبهای کره زمین باز میکنند. این عکسها نهتنها تکراری نیست بلکه هر کدام زبانی برای بازگوکردن حقایق دنیای شبهای ماست. عکسهایی که شما از آسمان تهیه میکنید، غیر از زیباییهای بصری، کاربرد دیگری هم دارد، مثلا میتوان از آن اطلاعات علمی استخراج کرد؟ بله، کاملا. عکسهایی که تصویر صورتهای فلکی در آن ثبت شده است، برای ترویج نجوم، نشاندادن شکل صورتهای فلکی در آسمان و آموزش به کسانی که تازه به نجوم علاقهمند شدهاند، استفاده کرد. همچنین در عکسهای کهکشانی اجرام اعماق آسمان و سحابیها و خوشههای باز را میتوان استخراج کرد و علاوه بر زیباییهای بصری تصویر، میتوان از اطلاعات علمی ثبتشده در تصاویر نیز استفاده کرد که برای مثال عکس کهکشان راهشیری در بادابسورت که در مجله نجوم چاپ شده است، اطلاعات علمی آن استخراج شده که قابل مشاهده است. خانم «حمیدی» شما چگونه به نقاشی و بهویژه نقاشی نجومی
روی آوردید؟ حدود 12سال است که نقاشی میکنم. کارهای من در سبکهای رئال و مدرن است که البته بیشتر در سبک رئال بوده است و با توجه به اینکه همسرم آقای «مرادلی» در زمینه نجوم فعالیت میکردند، مشوق من شدند برای شروع کار نقاشی نجومیای که با همکاری وی، توانستم در این زمینه به موفقیتهایی هم برسم. شما در جایی گفته بودید با برگزاری این نمایشگاه، سبکی نوین در نقاشی نجومی ایجاد کردهاید که ترکیبی از سبکهای رئال و مدرن است. اگر ممکن است بیشتر توضیح دهید. منظور ما از سبک جدید این بود که هدفمان در یک تابلو نقاشی نجومی، فراتر از نقاشی صرف بوده است چراکه با مشاورههای آقای «مرادلی»، سعی بر این بوده که تصاویر تهیهشده از ستارهها و صورتهای فلکی و سحابیها کاملا منطبق بر تصاویر واقعی باشد، حتی در رنگ ستارهها و قدرستارهها و حتی در صورتهای فلکی، اندازه ستارهها نیز کاملا بر اساس تصاویر واقعی انجام شده است و نکته دیگر تلفیق تصاویر زمینی با تصاویر آسمانی و همزمان با تصاویر تلسکوپی در یک تابلو و استفاده از تکنیک رئال برای به تصویرکشیدن تصاویر آسمانی منظور نظر ما بوده است. درخصوص
محتوای علمی تابلوهای نقاشی انجامشده و به نمایشدرآمده در نمایشگاه و همچنين تفاوت آنها با نقاشیهای نجومی که پیش از این توسط کسان دیگر در ایران تهیه شده است، توضیحاتی میدهید؟ منظور از علمیبودن نقاشی همان موارد رعایت دقیق رنگ، اندازه، قدرستارهها و همچنین پیادهسازی تصاویر آسمان بر اساس عکسهای واقعی بوده و دخلوتصرفی در محتوای واقعی تصاویر آسمانی نشده است که تلفیق همزمان هنر نقاشی با علم نجوم است و تنها هنرمند این آزادی عمل را دارد که دو تصویری که همزمان نه با دوربین میتوان دید نه با تلسکوپ را در یک تابلوی نقاشی ببیند و ما بسیار خوشحال میشویم که از همکاری کسانی که در این مسیر قدم برداشتهاند، بهرهمند شویم. الان تلسکوپهای زمینی و فضایی بسیاری فعال هستند که بهترین عکسها را تهیه میکنند. چه لزومی دارد که به نقاشی نجومی روی بیاوریم؟ در دنیای عکاسی نجومی، محدودیتهایی وجود دارد و مثلا نمیتوان یک تصویر از صورت فلکی عقرب همزمان با تصویر تلسکوپی سحابی پروانه در کنار یکدیگر داشت ولی در دنیای نقاشی، دست هنرمند باز است تا هر آنچه را که در ذهن دارد، به تصویر بکشد و این است که
نقاشی نجومی به کمک ما میآید تا درک بهتری از جهان شگفتانگیز بالای سر خود داشته باشیم و همین موضوع، تخیل ما را به چالش میکشد. برنامههای بعدیتان چیست؟ ما قصد داریم از نقاط مختلف ایران که در این نمایشگاه جایشان خالی است تصاویر نجومی از آسمان شب برای نشاندادن زیباییها و شگفتیهای جهان شب ایران که در نمایشگاههای بعدی به معرض نمایش درخواهد آمد، تهیه کنیم. به اطلاع مردم عزیزمان میرسانیم کلیه علاقهمندان به نجوم و عکاسی نجومی که علاقهمند به همکاری با ما هستند، میتوانند پیشنهادهای خود را در سایت نمایشگاه جادوی شب (www.nightsmagic.net)، در بخش تماس با ما ارایه کنند. همچنین آن دسته از دوستان طبیعتگرد که به مناطق بکر و تاریک سفر کردهاند، ما را در یافتن و ثبت زیباییهای طبیعت و آسمان شب همان منطقه ایران، یاری رسانند. برای این کار میتوانند با مراجعه به بخش تماس با ما در سایت جادوی شب، اطلاعات خود را برای ما ارسال کنند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.